'Oons Jan krig allns'
dinsdag 29 maart 2011
Oost-Nederland: In de agrarische sector is het sinds jaar en dag gewoonte dat de bedrijfsopvolger het bedrijf van de ouders onder gunstige voorwaarden kan overnemen. We noemen dat het 'Blijversrecht'.
Voor die bedrijfsoverdrachten golden ook fiscale tegemoetkomingen. Partijen mochten uitgaan van lagere waarden om de opvolging te vergemakkelijken. Dergelijke faciliteiten gelden tegenwoordig voor alle bedrijven. Het gaat dan met name om het aanzienlijk beperken van de schenk- en erfbelasting, waardoor de opvolger veel minder aan de fiscus hoeft af te dragen en de opvolging soepeler wordt*.
* Voorbeeld
Er wordt een bedrijf met een waarde van € 2.000.000,00 overgedragen aan een opvolger. Zonder de faciliteiten zou daarover 10% tot 20% aan erfbelasting of schenkbelasting verschuldigd zijn. De bedrijfsopvolgingsfaciliteiten zorgen voor een vrijstelling van € 1.000.000,00 terwijl van het resterende deel 83% is vrijgesteld.
Rechtsverhoudingen
De wet stelt wel voorwaarden. Het moet gaan om echte ondernemingen en de opvolger moet het bedrijf een bepaalde periode voortzetten, anders vervalt het fiscale voordeel. Bij grote fiscale voordelen bestaat de kans dat partijen zich vooral daardoor laten leiden. Het is van belang dat ook de rechtsverhoudingen tussen de betrokken familieleden aandacht krijgen en goed worden geregeld.
We noemen er twee: de verzorging van de langstlevende echtgenoot en de belangen van de kinderen-niet-opvolgers. Bij een bedrijfsoverdracht gaat meestal een belangrijk deel van het familievermogen naar de opvolger. Blijft er dan genoeg over voor de langstlevende echtgenoot, zodat die van een onbezorgde oude dag kan genieten? En hoe staat het met de rechten van de andere kinderen? Vaak zullen zij genoegen nemen met een kleiner (erf)deel. Wat als de opvolger het bedrijf op termijn te gelde maakt en mooi weer gaat spelen van het door hem verkregen familiekapitaal? Dat zijn belangrijke zaken die, naast het maximaal benutten van de fiscale faciliteiten, aandacht verdienen en waarmee toekomstige problemen tussen familieleden kunnen worden voorkomen.
Gert Hulshof
Bron: Kuhlmann Hulshof & De Kok notarissen