Portretrecht
Wilt u een afbeelding van iemand gebruiken, bijvoorbeeld voor een brochure of een reclamefolder? Dan heeft u niet alleen te maken met het auteursrecht van de fotograaf, maar ook met het portretrecht van de afgebeelde persoon. Portretrecht geeft de geportretteerde onder bepaalde voorwaarden het recht zich te verzetten tegen publicatie.
Wat is een portret?
Bij een portret gaat het altijd om een afbeelding. Een beschrijving van iemands uiterlijk in woorden valt er niet onder. Aan welke regels u zich moet houden, hangt ervan af of een portret is gemaakt in opdracht van de geportretteerde.
Afbeelding in opdracht
Als een geportretteerde u de opdracht heeft gegeven voor het portret, mag hij als enige het portret verveelvoudigen (onder meer afdrukken, kopiëren of bewerken). Ook mag u de afbeelding alleen openbaar maken met zijn toestemming. Het portretrecht blijft in stand tot 10 jaar na de dood van de geportretteerde. Alleen direct rechthebbenden mogen bepalen wat er met de afbeelding gebeurt. Als u een afbeelding wilt openbaar maken waarop meerdere personen staan, heeft u toestemming nodig van al die personen.
Afbeelding niet in opdracht
Is een portret niet in opdracht gemaakt? Dan mag u het portret openbaar maken, behalve als de geportretteerde zich verzet omdat u een 'redelijk belang' schaadt. Bijvoorbeeld omdat u zijn privacy schendt of omdat hij belachelijk op de foto staat. Komt het tot een rechtszaak, dan wordt afgewogen welk belang zwaarder weegt: het recht op privacy of het recht op vrije meningsuiting.
Afbeeldingen van bekende personen
Een bekende persoon, zoals een popster of een sporter, kan geld verdienen met zijn portret. U hebt daarom zijn of haar toestemming nodig als u zijn portret wilt gebruiken voor reclame.
Nieuwsfoto's
Nieuwsfoto's in kranten en tijdschriften zijn een uitzondering als het om portretrecht gaat. Deze vallen onder de vrijheid van nieuwsvoorziening. Het is vaak lastig beoordelen of iets nieuwsvoorziening of commercieel gebruik is. Bij twijfel kunt u toestemming vragen aan de geportretteerde of advies inwinnen bij een advocaat of een specialist op het gebied van intellectueel eigendom.