Geschiedenis
De eerste Kamer van Koophandel
De eerste voorloper van de Kamer van Koophandel ontstond in 1720 in Zeeland. Het 'College van Kooplieden' en soortgelijke colleges die uit het gildewezen voortkwamen, leidden echter een kortstondig bestaan. In 1795 werd er in Amsterdam en in Rotterdam met meer succes een 'Comité van Koophandel en Zeevaert, Fabrieqen en Trafieken' opgericht. Onder invloed van de Fransen werd in het begin van de 19e eeuw de eerste Kamer van Koophandel geopend in Rotterdam. Na de Franse overheersing nam Willem I de macht van Napoleon over. Hij legde het bestaansrecht van de 'kamers van koophandel en Fabryken' in 1815 vast in een Koninklijk Besluit. In de loop van de 19e eeuw nam het aantal Kamers van Koophandel snel toe. Deze waren echter financieel afhankelijk van de gemeenten. Dit was een probleem voor het bestaansrecht van de Kamers van Koophandel.
Een onafhankelijk instituut
In de 20e eeuw werd het instituut Kamer van Koophandel nieuw leven ingeblazen. De belangrijkste veranderingen waren dat er 36 regionale Kamers van Koophandel kwamen in 1920 en dat er naast de adviserende taak ook veel uitvoerende taken bijkwamen. Met de middelen die werden verkregen uit het beheer van het Handelsregister, kon de KvK een goed secretariaat in stand houden en onafhankelijk worden van de gemeenten. Sindsdien zijn er verschillende aanpassingen geweest in de Wet op de Kamers van Koophandel. Door een reeks fusies zijn er momenteel 12 Kamers van Koophandel.
Het Handelsregister
De Handelsregisterwet geldt sinds 1921. De wet schrijft voor dat alle ondernemingen zich moeten registreren in het Handelsregister, dat de KvK beheert. Het Handelsregister is in de loop der jaren sterk veranderd. Een kleine eeuw geleden was het een papieren gegevensverzameling op lokaal niveau. Inmiddels is het uitgegroeid tot een volledig geautomatiseerd landelijk bestand. Hierdoor kan de bedrijfsinformatie nu via internet en zelfs via de mobiele telefoon worden geraadpleegd.
Chronologie van het Handelsregister:
1810
Oprichting van de eerste Kamers van Koophandel in Nederland per Keizerlijk Decreet tijdens de Franse overheersing door Napoleon.
1879
Oprichting van een Staatscommissie die onderzoek doet naar de mogelijkheid een Handelsregister op te richten.
1921
De Handelsregisterwet en de Wet op de Kamers van Koophandel treedt in werking. Deze wet schrijft voor dat ondernemingen moeten worden geregistreerd in het Handelsregister, dat door de KvK wordt beheerd.
1941
Voor de Tweede Wereldoorlog is het Handelsregister ook het kiezersregister van de KvK. De Duitse bezetter schaft deze functie van het Handelsregister af, omdat dit niet overeenkomt met het 'Führerprinzip'.
1963
Nieuwe Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken. Het benoemingsrecht komt in handen van representatieve organisaties van werkgevers en werknemers.
1997
Een nieuwe Handelsregisterwet treedt in werking. Er bestaat nu geen apart Verenigingen- en Stichtingenregister meer. De nieuwe wet biedt meer mogelijkheden om het papieren dossier te vervangen door elektronische gegevensopslag. De KvK gaat handelsregisterinformatie via het internet aanbieden.
2003
Het digitaal uittreksel uit het Handelsregister kan worden voorzien van een elektronische handtekening. Hierdoor krijgt het dezelfde status als het gewaarmerkte papieren uittreksel.
2004
Het centraal digitaal handelsregister (CDHR) wordt geïntroduceerd. Alle Kamers van Koophandel gaan een centrale database vormen, waarin alle gegevens worden samengebracht.
2008
Op 1 juli 2008 is de nieuwe Handelsregisterwet 2007 in werking getreden. Hierdoor moet een aantal nieuwe groepen ondernemers (zoals eenmanszaken en maatschappen in de vrije beroepen en de land- en tuinbouw en verenigingen van eigenaars) zich sinds 1 januari 2010 ook in het Handelsregister inschrijven.
2010
Het Handelsregister wordt onderdeel van een nieuw stelsel van basisregistraties. Het Handelsregister is 1 van de uiteindelijk 13 geplande registers in dit stelsel. Gegevens van ondernemingen en rechtspersonen worden dan op 1 plek (het Handelsregister) vastgelegd en door meerdere instanties gebruikt. Ondernemers hoeven in de nabije toekomst nog slechts op 1 plaats hun wijzigingen door te geven, die dan automatisch in alle gekoppelde overheidsregistraties worden doorgevoerd. In 2010 levert de KvK het nieuwe Handelsregistersysteem op. Binnen afzienbare tijd moeten overheidsinstanties, die nu nog hun eigen bestanden bijhouden, aan dit systeem gekoppeld worden.
Meer informatie: Nationaal Archief.