Alert zijn

Fraude en misleiding

Malafide praktijken houd je graag buiten de deur, want ze kosten je tijd en geld. Neem maatregelen en herken bedrijfsfraudeurs en internetcriminelen op tijd met deze tips.

Man gestresst achter laptop

Actie ondernemen

De belangrijkste vragen over het UBO-register

Meer dan 1,5 miljoen ondernemingen krijgen in 2020 te maken met het UBO-register. Op dit moment is de wetgeving die daarover gaat nog in behandeling. UBO's zijn personen die meer dan 25% van het economisch belang in een organisatie hebben. Wat weten we nu al over Ultimate Beneficial Owners (UBO's) en het UBO-register?

De belangrijkste vragen over het UBO-register

Voorkom fraude

Wapenen tegen internetcriminaliteit

Fraude en misleiding

Er zijn veel benamingen voor deze vorm van criminaliteit. Maar of je het nu fraude, oplichting, bedrog, hoax, list, truc, scam of iets anders noemt. Je wilt er zeker niet mee te maken krijgen. KVK helpt je daarom verschillende soorten fraude te herkennen en geeft je praktische tips over hoe je kunt voorkomen dat ook jij slachtoffer wordt. Ben je toch slachtoffer geworden? Dan lees je hier waar je fraude kunt melden.

Wat is fraude?

Fraude is een vorm van bedrog. Zaken worden anders voorgesteld dan ze zijn, door op papier of digitaal een onjuiste weergave te geven van de werkelijkheid. Fraudeurs willen toegang krijgen tot je geld, creditcard, middelen, kennis, systeem of proberen je bedrijfs- en productieprocessen te verstoren. Zij doen dit door bijvoorbeeld nepfacturen te versturen, computervirussen te verspreiden of misbruik te maken van jou persoonsgegevens.

Welke soorten fraude zijn er?

Internetfraude

1 op de 4 mensen in Nederland heeft te maken met internetfraude. Deze online vorm van criminaliteit varieert van de verspreiding van computervirussen, phising, spyware, ransomware tot misbruik van persoonsgegevens.

Phishing

Met phising word je naar een valse website gelokt om daar in te laten loggen. Hiermee krijgen criminelen je inlogcodes en creditcardgegevens in handen. Meestal gebeurt phishing via e-mail. Fraudeurs doen zich voor als officiële instantie, zoals een bank. De mail én de website zijn vaak moeilijk van echt te onderscheiden.

Spyware

Met deze spionage software krijgen criminelen inzicht in jouw computergebruik. Dit sturen zij vervolgens door aan een externe partij, meestal om er geld mee te verdienen. Meestal weet jij niet dat er spyware op je computer staat.

Ransomware

Wanneer er ransomware op je pc terechtkomt, kunnen criminelen bestanden op je computer versleutelen of je computer blokkeren. Om je bestanden of computer weer terug te krijgen moet je geld, vaak virtuele valuta, betalen.

De gevaren van hackers, online afpersing en cybercrime worden zwaar onderschat. Het lijkt ver van je bed, maar dagelijks worden ondernemers gehackt. Van zzp’ers tot grote bedrijven. Geen branche blijft buiten schot. Het is dus een kwestie van tijd voordat een cybercrimineel bij je aan de virtuele poort rammelt.

Acquisitiefraude

Ondernemers blijven onverminderd doelwit van acquisitiefraude. Bijvoorbeeld door een aanbieding in de vorm van een nepfactuur, of een betalingsregeling die een phishingmail blijkt te zijn. De fraudeurs gaan zo te werk dat je ongemerkt tegen je wil akkoord gaat met een nieuw af te sluiten contract. Je komt vaak niet meer onder deze afspraak uit, omdat je instemming aantoonbaar is.

Factuurfraude

Een veel voorkomende vorm van zakelijke identiteitsfraude is factuurfraude. Een valse factuur heeft verschillende vormen:

Vervalsing van een echte factuur

Je krijgt een factuur uit naam van je vaste leverancier. Een fraudeur heeft de originele factuur onderschept en alleen het rekeningnummer gewijzigd. Niets vermoedend betaal je deze nepfactuur. Het geld gaat niet naar je leverancier, maar komt op de rekening van de fraudeur.

Een spookfactuur

Een spookfactuur is een factuur waar geen prestatie tegenover staat. De fraudeur hoopt dat de ontvanger door onoplettendheid, bijvoorbeeld door drukte, de facturen toch voldoet. Je krijgt bijvoorbeeld de rekening van een product dat je vaak bestelt, maar de leverancier is een andere dan normaal. Je betaalt, maar ontvangt de goederen nooit.

Personeelsfraude

Diefstal op de werkvloer, bedrog of corruptie. In een op de drie bedrijven komt fraude door eigen personeel voor. Je verkleint de kans op personeelsfraude door alert te zijn en het onderwerp met je personeel te bespreken.

Diefstal of verduistering

Je personeel neemt producten, klanten of goederen mee zonder toestemming en overleg of gaat onafgesproken met (gepatenteerde) bedrijfskennis aan de haal.

Corruptie

Medewerkers rommelen met de boekhouding, kopiëren bedrijfsgegevens of laten die uitlekken. Ze gebruiken oneigenlijk het bedrijfsmerk, de naam of identiteit of houden bewust potentiële leads achter. Er kan ook sprake zijn van acquisitiefraude of cybercrime.

Administratieve fraude

Werknemers dienen valse kosten- of urendeclaraties in, melden zich oneigenlijk ziek of spijbelen van het werk. Medewerkers kunnen ook een concurrentiebeding omzeilen en voor eigen belang actief zijn in de markt.

Identiteitsfraude

Heb je te maken met een fraudeur die namens jouw bedrijf aan- en verkopen doet, kredieten opvraagt, zaken regelt bij KVK of zich op social media voordoet als jouw bedrijf? Dan ben je slachtoffer van zakelijke identiteitsfraude. Identiteitsdiefstal is de snelst groeiende fraudesoort in het bedrijfsleven. Bij zakelijke identiteitsfraude handelen fraudeurs in naam van jouw bedrijf. Dit kan plaatsvinden met bedrijfsinformatie die van internet is verkregen. Maar ook doordat vertrouwelijke papieren en documenten gestolen worden of lekken. Denk hierbij aan je wachtwoorden, inloggegevens of pincodes. Met deze informatie kan fraude gepleegd worden internetbankieren, pinpassen, creditcards of je identiteit.

Bankfraude

Steeds vaker worden, vooral jongere, mensen benaderd door criminelen om geld op hun bankrekening te storten. Met als doel illegaal verkregen geld wit te wassen.

Pinpasfraude

Je bankrekening wordt door fraudeurs gebruikt om geld wit te wassen. Bijvoorbeeld door jou geld te geven om hun geld op jouw rekening te laten storten. Later pinnen zij dat geld weer van jouw rekening af. Als jij geld wegsluist voor een crimineel, word je ook wel geldezel genoemd. En omdat het via jouw bankrekening gebeurt, ben jij medeplichtig en dus strafbaar.

Creditcardfraude

Het is voor criminelen eenvoudig om creditcardnummers van slachtoffers te achterhalen. Vaak is een pincode niet vereist, waardoor de dader van creditcardfraude makkelijk geld af kan schrijven. Fraudeurs komen aan creditcardgegevens door bijvoorbeeld post te onderscheppen, phishing en het gebruiken van gestolen creditcards.

Piramidespel

Als deelnemer leg je een bedrag in en probeer je vervolgens anderen over te halen ook mee te doen. De inleg van de nieuwe spelers wordt uitbetaald aan de bestaande deelnemers. Niet alleen het aanbieden, maar ook het deelnemen aan piramidespelen is verboden. Dit omdat de opzet van het spel leidt tot verlies, terwijl grote winsten worden beloofd.

Ponzifraude

Vooral als je gaat beleggen, kan je deze vorm van fraude tegenkomen. Ponzifraude is een manier om mensen op te lichten door een belegging aan te bieden waarbij de winst gefinancierd wordt uit de inleg van nieuwe klanten. Deze nieuwe deelnemers hoef je overigens niet zelf te zoeken, want dat wordt door de organisatoren gedaan. Als deelnemer is je ‘winst’ afhankelijk van de tijdsduur en de grootte van je inleg. Dit maakt het eenvoudig je deelname aan een ponzifraude te verdoezelen als belegging. Deze winst staat vaak niet in verhouding met het voorgespiegelde risico. En als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het dat meestal ook.

Marktplaatsfraude en webwinkelfraude

Bij deze vorm van online fraude koop, dus betaal, je een product, maar het wordt nooit geleverd. Of verkoop, dus verstuur, je een product, maar krijg je je geld niet. Daarnaast zijn er nog veel meer trucjes om marktplaatsfraude en webwinkelfraude te plegen. De verkoper woont op een afgelegen plek, waardoor je de koop op afstand moet doen. Je pakketje komt vervolgens nooit aan. Of de oplichter geeft een valse naam op bij het bankrekeningnummer. Je bent je geld definitief kwijt, omdat de bank het niet terugstort. Of iemand maakt het geld over met internetbankieren en een valse bankpas. Door vertraging van overschrijven kun je niet meteen controleren of het geld echt op je rekening staat. En dan is er nog Tikkie-fraude. Via een nagemaakte Tikkie-website log je in op een valse bankwebsite. De oplichters krijgen toegang tot je bankrekening.

Hoe herken je fraude?

Fraude is lastig te herkennen. Daarom worden nog steeds veel mensen slachtoffer van deze vorm van oplichting. Waar je in ieder geval altijd alert op moet zijn, zijn de kleine lettertjes. Daarin wordt vaak al duidelijk of iets malafide is of niet. En heb je twijfels? Vertrouw altijd om je onderbuikgevoel en check, check, dubbelcheck.

Om het je makkelijker te maken fraude te herkennen moet je weten welke vormen van fraude er zijn. Daarnaast is er de fraudedriehoek. Deze laat zien dat er drie factoren nodig zijn om fraude te kunnen plegen. Namelijk een motief, een gelegenheid en de instelling en rationalisatie van de dader. In deze drie elementen van de fraudedriehoek kunnen signalen van fraude zichtbaar worden.

Een voorbeeld: De dader pleegt fraude omdat hij geld nodig heeft (motief). Hij is heel handig met pc’s en veel mensen hebben hun computer niet goed beveiligd (gelegenheid). Omdat deze mensen hun ‘deur’ gewoon open hebben staan, vindt de dader dat hij binnen mag komen (instelling en rationalisatie).

Hoe voorkom je fraude?

Als je geconfronteerd wordt met misleiding, fraude, afpersing en cybercrime, heeft dat vaak grote gevolgen voor je bedrijf. De privacy van je klanten en de reputatie van je bedrijf staan op het spel en er kunnen juridische gevolgen aan vastzitten. Leer daarom preventief de juiste maatregelen.

Check het Handelsregister

Bestaat je klant of leverancier wel echt? Maak gebruik van de handige checklist ‘Zeker zakendoen met informatie uit het Handelsregister’. Want weten met wie je zakendoet, is een belangrijke manier om fraude te voorkomen. De vragen waarop je antwoord kunt vinden in het Handelsregister zijn:

  • Staat mijn klant of leverancier ingeschreven?
  • Met welke personen doe ik zaken; wie is de eigenaar en wie is bevoegd?
  • Welke historische gegevens van mijn klant zijn er te vinden?
  • Hoe staat mijn klant er financieel voor?
  • Heeft mijn klant voldaan aan zijn deponeringsplicht?
  • Kan ik de algemene voorwaarden raadplegen?
  • Hoe ziet de structuur van het concern van mijn zakenpartner eruit?

Voorkom een datalek

De kans is groot dat je de persoonsgegevens van nieuwe en bestaande klanten, leveranciers en medewerkers opslaat. Werken met persoonsgegevens brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Je moet ze veilig opslaan, zorgen dat ze niet op straat komen te liggen en ze voor de juiste doeleinden gebruiken. Voorkom een datalek door ervoor te zorgen dat de meeste voorkomende oorzaken van fouten met datagebruik niet op jou van toepassing zijn.

Verminder de risico’s tegen online criminaliteit

De wereld digitaliseert in een hoog tempo. Ook je bedrijf is in grote mate afhankelijk van ICT. Denk bijvoorbeeld aan je website, e-mail en online betalingen. Misbruik van kwetsbaarheden in je computersysteem door cybercriminelen is een groot risico voor jou en je klanten. Uit KVK-onderzoek (2017) blijkt dat bijna 40% van de ondernemers te maken heeft gehad met vormen van digitale onveiligheid. Beperk dit risico met deze 10 tips voor een digitaal veiliger bedrijf:

  • Stel automatische updates in
  • Installeer beveiligingssoftware
  • Gebruik tweestapsverificatie
  • Maak backups
  • Beveilig je data
  • Beveilig draadloze netwerken
  • Maak veilig gebruik van online diensten
  • Houd rekening met de zwakste schakel
  • Schakel expertise in
  • Blijf ademhalen

Scan: inzicht in je beveiligingsniveau

Wil je weten of je onderneming voldoende beschermd is tegen online criminaliteit? Gebruik dan de hulpmiddelen (diverse checks), stappenplannen en tips van de Veilig Online Ondernemen Academy. Daarmee krijg je direct inzicht in je beveiligingsniveau.

Fraude melden

Steeds meer ondernemers worden slachtoffer van fraude en misleiding. Hoeveel, is moeilijk te zeggen, omdat lang niet iedereen het meldt. Soms uit schaamte, maar ook omdat men niet weet wat te doen of waar te rapporteren. Ben jij slachtoffer geworden van fraude?

Doe aangifte bij de politie

Wij raden je aan allereerst aangifte te doen bij de politie. De politie heeft een lijst gemaakt met verschillende fraudevormen. Daar zie je ook hoe je het beste aangifte kunt doen.

Meld fraude bij de Fraudehelpdesk

Daarnaast kun je de fraude melden bij de Fraudehelpdesk. Dit meldpunt beidt fraudeslachtoffers een helpende hand door hen naar de juiste instantie te verwijzen. Zo hoef je niet zelf op zoek te gaan naar het goede adres voor hulp.

Voorkomen is beter dan genezen

Kortom, fraude is een vorm van bedrog waarbij zaken anders voorgesteld worden dan ze zijn, door op papier of digitaal een onjuiste weergave te geven van de werkelijkheid. Denk aan cybercrime, spookfacturen, personeelsfraude, acquisitiefraude en identiteitsfraude. Je herkent ze door bewust te zijn van wat ze inhouden én door er maatregelen te treffen. Op deze pagina lees je hier alles over. Ben je toch slachtoffer geworden? Doe dan aangifte bij de politie en meld de fraude bij de Fraudehelpdesk.

Heeft deze informatie je geholpen?