Duurzaam ondernemen

Duurzaamheid voor producten en bedrijven

Duurzaamheid in je bedrijf is zo veelzijdig als je bedrijf zelf. Of je nu je lampen vervangt door LED-verlichting, overstapt op een elektrische bestelbus of je product ontwerpt voor hergebruik. Aan de slag met duurzaamheid kan met kleine en grote stappen. Lees in dit artikel aan welke knoppen je in je bedrijf kan draaien om je producten en bedrijf stap voor stap te vergroenen.

Definitie

Duurzaamheid is een breed begrip en een combinatie van meerdere aspecten. Voor bedrijven betekent het ‘het goede doen’ voor mens, milieu, maatschappij en dier. Ofwel, het beschermen van de aarde en het behouden van natuurlijke grondstoffen. Het voorkomen van vervuiling en verspilling. En respectvol omgaan met mensen en dieren. Als hulpmiddel voor een duurzame wereld hebben de Verenigde Naties 17 duurzaamheidsdoelen (Sustainable Development Goals, SDG’s) opgesteld.

Waarom aan de slag?

Een reden om met duurzaamheid aan de slag te gaan kan zijn dat je de wereld goed wilt achterlaten voor degene na je. Maar duurzaamheid wordt –met alle akkoorden en uitspraken van rechters die er liggen- steeds minder vrijblijvend. En de overheid stelt ‘vergroenen’ soms als voorwaarde voor financiering. Duurzaamheid zorgt voor een nieuw speelveld waar jij als ondernemer gebruik van kan maken.

Verbeter de duurzaamheid van je bedrijf en producten

Als je je bedrijf groener wilt maken, kan je grofweg aan 7 knoppen draaien. Begin klein en verduurzaam je producten en bedrijf stapje voor stapje.

7 knoppen om je bedrijf te vergroenen

1. Product en productieproces

Als je je product wilt vergroenen, kan je op verschillende aspecten letten. Zoals gebruik van materiaal, het ontwerp van je product en je productieproces.

Materiaal

Kies voor milieuvriendelijke materialen die recyclebaar of biologisch afbreekbaar zijn én waarvan het productieproces duurzaam is. Een voorbeeld is het duurzame wegwerprietje van Straw by Straw. Een licht product geeft minder vervuilende uitlaatgassen tijdens het vervoer. Een mooi voorbeeld is de poederverf van RAW Paints, waarbij je niet langer liters water heen en weer hoeft te vervoeren.

Soms moet je voor de keuze van je materialen voldoen aan wetgeving. Er gelden product-eisen en eisen aan verpakkingen. En vanaf 3 juli 2021 komt er een verbod op wegwerpplastic.

Ontwerp

Ook in het ontwerp van je product kan je veel verschil maken. Ontwerp het bijvoorbeeld zo dat je afval makkelijk kunt scheiden voor hergebruik. Een simpel voorbeeld is een plastic yoghurtbakje met een papieren wikkel: wikkel bij papier, bakje bij plastic. Duurzaam ontwerpen is ook dat je een product makkelijk kunt repareren als er 1 onderdeel kapot is. Voor slimme duurzame oplossingen kan je je ook laten inspireren door de natuur.

Productieproces

Ook in je productieproces kan je kijken hoe je je uitstoot kan verminderen, bijvoorbeeld van CO2 en stikstof. In de toekomst gaan we van het gas af. Er zijn alternatieven voor bijvoorbeeld gasgestookte productieapparatuur. Gebruik tot slot milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen. Voor je productieproces zijn er regels voor uitstoot van installaties en geluidsvoorschriften.

Duurzaamheidssubsidies

Wil je je product of productieproces aanpassen? Kijk of je gebruik kan maken van innovatie- en duurzaamheidssubsidies. Ga je hernieuwbare energie produceren of CO2-reducerende technieken toepassen? Mogelijk kan je gebruik maken van de Subsidie Stimulering Duurzame Energietransitie (SDE++).

2. Pand

Het verduurzamen van je pand kan met kleine en grote ingrepen. Het varieert van het overstappen op ledverlichting tot van het gas af gaan.

Wil je weten waar je de grootste klappen kunt maken om energie te besparen? Check dat met de energiebesparingverkenner en leer wat voor effecten verschillende maatregelen hebben. Zoals isoleren door muurisolatie en dubbel glas. Ook kan je bijvoorbeeld overstappen op een warmtepomp, elektrische cv-ketel of het warmtenet. Wat betreft de energiezuinigheid van je pand, is er een aantal regels waar je aan moet voldoen.

Vanaf 2050 moeten alle panden CO2-arm zijn. Dit betekent dat voor 2030 1,5 miljoen woningen en gebouwen van het gas af moeten zijn. Tussen eind 2021 en 2050 zullen ook bedrijven stapsgewijs van het gas af gaan. Willem Kesteloo (PHYSEE) weet er wel wat op. Hij ontwikkelde stroomopwekkende ramen voor in gevels.

Om duurzame investeringen te stimuleren is er een aantal duurzaamheidssubsidies, zoals de Energie Investerings Aftrek (EIA) en de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE++).

3. Vervoer

De simpelste manier voor duurzamer rijden is minder rijden. Ondernemers in de bouw beperken hun stikstofuitstoot bijvoorbeeld door het bouwpersoneel te laten carpoolen en materiaal gebundeld te laten bezorgen.

Energiezuiniger rijden

Ook kan je energiezuiniger rijden. Bijvoorbeeld met elektrische auto’s of busjes, of door over te stappen op groene brandstoffen. De overheid neemt verschillende maatregelen om dit te stimuleren en vervuilend vervoer te ontmoedigen. Check bijvoorbeeld de financiële voordelen van elektrisch rijden. Denk niet alleen aan het vergroenen van je bedrijfsauto’s. Er zijn ook manieren om je personeel duurzamer te laten reizen. Lift bijvoorbeeld mee op de nationale fietsambities.

Er zijn ondernemers die al langer bezig zijn met duurzame vervoersoplossingen. Multi Tool Trac BV bedacht een elektrische tractor. En GoodFuels maakt van afvalstromen een 100% duurzame stookolie voor onder andere de scheepvaart. Experts geloven dat waterstof in de toekomst een belangrijke energiebron wordt.

4. Duurzaam inkopen

Bij duurzaam inkopen kies je niet alleen voor prijs en kwaliteit, maar let je ook op het effect op het milieu, mens en maatschappij. Zoals grondstoffengebruik en CO2-uitstoot. Op de website van het expertisecentrum Aanbesteden PIANOo vind je een checklist met punten waar je op moet letten bij duurzaam inkopen. Ook op het Digitaal Ondernemersplein vind je meer informatie. Kun je hulp gebruiken bij het bepalen van je duurzame inkoopspecificaties aan je leveranciers? In de MVI-criteria tool vind je criteria van 45 productgroepen.

5. Afval

Afval scheiden is verplicht en bepaalde soorten bedrijfsafval moet je met beleid afvoeren aan verwerkers. Mogelijk kan je binnen je bedrijf meer scheiden. Bijvoorbeeld (composteerbare) koffiebekers inzamelen. Afval verminderen is ook verduurzamen. Met deze 8 tips houd je je afvalbakken leeg.

Met cradle to cradle maak je van restafval weer nieuwe producten. Leadax maakt van gerecyclede folie uit veiligheidsglas een loodvrije loodvervanger voor in de bouw. Bio Bound BV maakt van olifantsgras diverse betonproducten. En Nijhuis Industries BV wint vet uit afvalwater terug voor biobrandstof of cosmetica.

Als je gaat recyclen, kun je mogelijk subsidie ontvangen. Ook is er een regeling voor als je gaat investeren in het terugwinnen van materialen tijdens afvalverwerking.

6. Personeel

Duurzaamheid raakt, naast milieu, ook het personeelsbeleid. Van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden tot eerlijke kansen op de arbeidsmarkt. De overheid neemt verschillende maatregelen om diversiteit op de werkvloer en inclusieve organisaties te stimuleren. Want een divers team aan medewerkers levert een betere omzet en medewerker tevredenheid op. Duurzame inzetbaarheid kan je stimuleren door medewerkers zich (digitaal) te laten ontwikkelen.

Bekijk de duurzaamheidssubsidies voor je personeel. Voor het aannemen van mensen met een arbeidsbeperking zijn diverse overheidsregelingen.

7. Businessmodel

Ondernemers vinden het niet rond krijgen van je businessmodel de grootste hindernis bij duurzaam ondernemen. Want het gaat niet langer alleen maar om zoveel mogelijk geld verdienen. De nadruk verschuift van bezit naar delen en van winstmaximalisatie naar welzijn. Sociale ondernemers hebben een missie om een probleem aan te pakken. Geld is voor hen geen doel, maar een middel.

Een duurzaam businessmodel kan goede ‘reclame’ voor je bedrijf zijn, weet duurzaamheidsadviseur Edith Kroese. “Door je op de arbeidsmarkt te profileren met de manier waarop jij je inzet voor de wereld, trek je jonge, enthousiaste medewerkers aan. En als je kunt onderbouwen dat het zin heeft wat je doet, heeft dat weer een gunstige uitstraling naar je financiers.”

Kroese noemt ‘product as a service’ als voorbeeld van hoe je duurzaamheid kan inbouwen in je bussinessmodel. “Bij MUD jeans, lease je een spijkerbroek en geef je hem weer terug, waardoor je de hoeveelheid afval in de keten beperkt.”

Laat je inspireren door 6 andere verdienmodellen. Het business model canvas geeft je handvatten om je groene businessmodel rond te krijgen.

Voorbeelden van duurzaam ondernemerschap

Duurzame verfpoeder

“Zet kleine stapjes,” tipt Willemijn Wortelboer (RAW Paints). “Ga eerst eens in de praktijk kijken of het werkt wat je in gedachten hebt. En praat met klanten om ervan te leren. En als je echt zover bent, ga dan de vervolgfase in.” In het Webinar Duurzaam Vooruit vertelt ze haar verhaal.

Bewust personeelsbeleid

Investeer in bewust personeelsbeleid is het advies van ondernemer Laamia Elyounoussi (De Zaak). “Bied opleidingsmogelijkheden. Je investering heb je zo terugverdiend.” Het ziekteverzuim ligt in haar bedrijf onder de 1%. Dat is 3% lager dan het landelijk gemiddelde. “En advertenties zetten voor nieuwe medewerkers hoeven we niet door onze ambassadeurs.”

Circulair en klimaatpositieve businessmodellen

“Als bakker moet je meer kunnen dan alleen brood bakken,” stelt Maurits Groen (Kipster) over het businessmodel. “Schrijf een verhaal met kwalitatief hoogwaardige ingrediënten van ecologische leveranciers en lange termijn relaties met klanten in de hoofdrol.” Wouter Staal (Yoghurt Barn) vult praktisch aan: “Als je weet hoeveel CO2 je exact waar uitstoot, moet je een goed plan hebben voor reductie en compensatie.”

Aan de slag met duurzaam ondernemen? Check alle subsidies op Digitaal Ondernemersplein.
Ellen Koekkoek

Als KVK-adviseur tip ik ondernemers over innovatie en de beweging naar het ‘nieuwe ondernemen’. En schrijf ik over het stikstofdebat, veranderingen in de foodbranche en samenwerken. Op KVK.nl, socials en Gespot! Innovatienieuws.

InspiratiePage