Duurzaam ondernemen

Ondernemen met minder plastic afval doe je zo

Meer bioplastics, minder afval, meer hergebruik en veel meer recylcing. De overheid zet fors in op het tegengaan van de plastic soup. Ondernemen met minder plastic afval is de toekomst. Hoe pak je het aan?

Jaarlijks produceren we miljoenen tonnen aan plastic voor tal van producten. Plastic is een nuttig en veelzijdig materiaal, maar ook heel belastend voor het milieu. Bovendien is het gemaakt van fossiele brandstoffen zoals aardolie en die raken een keer op.

Einde wegwerpplastic

De overheid bewandelt 2 sporen om het gebruik van plastic te verminderen. Het eerste spoor richt zich op wegwerpplastic. Op 3 juli 2021 gaat het Europese verbod op wegwerpplastic (Single Use Plastics richtlijn) in. Kunststofproducten voor eenmalig gebruik, zoals wattenstaafjes, kunststof rietjes en bekers van EPS schuim komen vanaf dan niet meer op de markt. Bestaande voorraad mag je nog wel verkopen.

Na 2021 komen daar maatregelen bij. Zo moeten producenten gaan meebetalen aan het inzamelen van afval en het opruimen van zwerfafval en komen voorgeschreven markeringen over plastic op verpakkingen. De maatregelen verschillen per kunststofproduct.

Lees in de infographic van Koninklijke Horeca Nederland wat wel en niet mag met de Single Use Plastics richtlijn.

Meer gerecycled plastic

Het tweede spoor is de overstap naar volledig recyclebaar plastic. Met het Plastic Pact maakte de overheid in 2019 afspraken met meer dan 70 bedrijven en milieuorganisaties om 20% minder plastic te gebruiken en meer plastic te recyclen. Dit past binnen de omschakeling naar een circulaire economie, die voor 100% op hernieuwbare grondstoffen draait. In 2025 moeten producenten volledig recyclebaar plastic gebruiken voor alle producten en verpakkingen. Alle plastic producten voor eenmalig gebruik moeten in 2025 voor 35% bestaan uit gerecycled plastic.

5 manieren om te minderen met plastic afval

1. Ga voor alternatieve plastics

Plastic wordt meestal gemaakt van aardolie. Daarnaast zie je bioplastics, ook wel biobased plastic genoemd, gemaakt van planten(resten) of resten van de voedselindustrie. We zien deze plastics steeds meer in producten en verpakkingsmateriaal, zoals:

  • Bakjes en draagtassen van maïs.
  • Verpakking van groente, fruit en brood op basis van suikerriet.
  • Meeneembakjes op basis van cellulose.
  • Paperfoam op basis van aardappelzetmeel, voor verpakking van bijvoorbeeld eieren.
  • Rietjes van graanstengels.

Het voordeel is dat planten een hernieuwbare grondstof zijn die nooit opraakt. Aardappelen of maïs plant je iedere keer opnieuw. Het nadeel is dat de meeste bioplastics vrijwel net zo moeilijk afbreken in de natuur als fossiele plastics. Ze vormen dus geen duurzaam alternatief voor wegwerpplastic. Bovendien zijn de meeste biobased plastics niet op tijd vergaan om in professionele composteerinstallaties te verwerken. Alleen bioplastics met het Kiemplantlogo of OK-Compost logo kunnen verwerkt worden door deze installaties. Bioplastics zijn wel te recyclen.

Wil je meer weten over bioplastics? Holland Bioplastics is sinds 2017 de branchevereniging van alle partijen die betrokken zijn bij het produceren, verwerken, onderzoek doen naar en/of verkopen van bioplastics. En Rethink is een initiatief van de Nederlandse kunststof- en rubberindustrie om te laten zien hoe de branche continu werkt aan de verduurzaming, veiligheid en kwaliteit van hun producten.

2. Gebruik minder plastic

Niet voor alle soorten plastics zijn al duurzame alternatieven. Wil je toch minder plastic gebruiken? Kijk dan of er manieren zijn die het milieu minder belasten. Zoals Kivo Plastic Verpakkingen deed door de dikte van het plastic in hun verpakkingen te verminderen. Dunnere folies betekent minder grondstofverbruik en afval.

In de voedingssector zijn alternatieven nog lastig te vinden. Plastic is ideaal om voedsel in te bewaren. Het laat geen lucht- en vocht door. Glas als alternatief is niet gebruikersvriendelijk. Ook daar zie je alternatieven, die minder plastic gebruiken. Zoals een nieuwe vleesverpakking die voor het grootste deel uit karton bestaat, maar wel nog afgedekt is met plastic folie. Voordeel van deze verpakking is dat het plastic makkelijk van het karton is te scheiden. De afzonderlijke materialen zijn eenvoudig apart te recyclen. En je gebruikt minder plastic.

3. Inzamelen en hergebruiken

Van plastic afval weer nieuwe grondstoffen maken. Het gebeurt al sinds jaar en dag. Zo recyclet Omefa het plastic dat Nederlandse huishoudens inzamelen via Plastic Hero, tot kunststof. Internationaal gezien doet Nederland het goed. Uit cijfers van het Afvalfonds Verpakkingen blijkt dat wij in 2017 50% van alle op de markt gebrachte kunststof verpakkingen recycleden. Met dat percentage lag Nederland al ruim voor op de Europese doelstelling van 22,5% in 2019.

Recyclen is overigens niet altijd makkelijk. In één product zitten vaak verschillende plastics, die we niet goed kunnen scheiden. Het Nationaal Testcentrum Circulair Plastics (NTCP) in Heerenveen wil hier verandering in brengen. Zij werken aan het verbeteren van technieken voor het sorteren en recyclen van kunststof verpakkingen.

Zet jij vandaag nog je eerste stap? Sorteer bijvoorbeeld je plastic en plaats het in een aparte afvalcontainer. Maak hierover afspraken met je afvalinzamelaar. Op de website van Rijkswaterstaat vind je tips voor het scheiden en verzamelen van plastic verpakkingen.

4. Verzin een andere toepassing

Als er dan toch plasticafval is, doe er dan iets nuttigs mee. Recycled Island Foundation maakt met zwerfvuil uit de Maas een soort drijvend park. De drijvende groenstructuren trekken flora en fauna aan en geven zo de haven een groener karakter. En onderneemster Jenny Netten ontwikkelde de zogenaamde Soepjurk, gemaakt van plastic flessen.

5. Plastic afval als grondstof

Denk bij het ontwerp van het product al na over toekomstig hergebruik. Ofwel circulair ontwerpen. Moonen Packaging ontwierp composteerbare koffiebekers, gemaakt van rietsuiker. Het bedrijf ontwikkelde samen met een afvalverwerker een verzamelsysteem. De afvalverwerker haalt de duurzame koffiebekers op en verwerkt het milieuvriendelijk. Zij zetten dit om tot biogas en compost. Deze grondstof vormt weer de basis voor nieuwe producten. Hiermee is de cirkel rond. Afval als grondstof.

Hoe maak je jouw idee tot een succes, alleen of samen met andere ondernemers? KVK ondersteunt je graag.
Herlinda Blokker

Als KVK-adviseur informeer, inspireer en help ik ondernemers te versnellen tot duurzaam ondernemen. Steeds vaker gaan goed doen voor mens, milieu & maatschappij samen met ondernemerschap, groei en innovatie. Daar liggen kansen.

InspiratiePage