Duurzaam ondernemen

Ontdek of een keurmerk nuttig is voor jouw bedrijf

Je wilt klanten of opdrachtgevers laten zien dat je duurzaam onderneemt. Dat kan met een keurmerk. Welke keurmerken zijn er en wat levert een keurmerk op?

Een keurmerk is een beeldmerk op een product of bij een beschrijving van een dienst. Inmiddels zijn er zo’n 300 keurmerken en logo’s voor duurzaamheid. Voorbeelden van duurzaamheidskeurmerken zijn Fairtrade, Beter Leven en Green Key. Het beeldmerk laat zien dat een product of dienst voldoet aan de eisen die bij dat keurmerk horen. Zo stelt Fairtrade eisen aan zaken als eerlijke handel en arbeidsomstandigheden, en Beter Leven heeft regels voor dierenwelzijn. Green Key, een keurmerk voor bedrijven in toerisme en recreatie, stelt eisen op het gebied van milieu en natuur zoals energiebesparing, afvalscheiding en duurzame inkoop.

Wat levert een keurmerk op?

Een keurmerk is voor de klant een manier om te beoordelen of een bedrijf duurzame producten of diensten levert. “Klanten vertrouwen op een keurmerk”, legt Van der Geest uit. Met een betrouwbaar keurmerk onderscheid je je van de concurrent zonder keurmerk. Dat heeft voordelen: “Klanten zijn bereid meer te betalen voor producten of diensten met een keurmerk.”

Duurzaamheidskeurmerken zijn populair

De populariteit van duurzaamheidskeurmerken groeit. Uit onderzoek van Autoriteit Consument & Markt (ACM) blijkt dat meer dan 6 op de 10 Nederlanders wil van de producten en diensten die zij kopen, weten wat de invloed is op mens, milieu of dier. Paulien van der Geest, communicatieadviseur bij Milieu Centraal, is blij met deze ontwikkeling. “Ook bedrijven letten vaker op duurzaamheidskeurmerken als ze een product of dienst aankopen”, merkt Van der Geest. Ondernemer Roxanne Filius is niet overtuigd van het nut van keurmerken. In haar winkel Zuiddijk Kaas & Lekkers in Zaandam verkoopt ze allerlei soorten kaasjes, ecologische wijnen en andere biologische producten. “Een keurmerk? Nee dat doet me niets. Ik weet ook niet welke er zijn en waar ze voor staan. En er zou mee gerommeld worden.”

Te veel keurmerken

Die onduidelijkheid rond keurmerken herkent Van der Geest. Bedrijven spelen in op de belangstelling voor keurmerken vanuit de markt. “Soms denken bedrijven: we hebben een duurzaam product. We doen er een mooi bedrijfslogo bij en zijn klaar. Dat geeft de consument het gevoel van een keurmerk, maar dat is het niet. Ze waarschuwt: “Pas op met ‘plaatjes en praatjes’. Televisieprogramma’s als Keuringsdienst van waarde onderzoeken bedrijven die zeggen dat ze duurzaam zijn. De programmamakers laten zien dat sommige bedrijven doen alsof ze duurzaam zijn terwijl dat niet zo is.” Ze raadt ondernemers aan om aan te sluiten bij een betrouwbaar keurmerk.

Betrouwbaar keurmerk

Een betrouwbaar keurmerk is altijd van een organisatie die onafhankelijk is van fabrikanten of leveranciers die het keurmerk gebruiken. “Dat is iets anders dan een bedrijfslogo”, zegt Van der Geest. “Bij een bedrijfslogo stelt het bedrijf eisen aan het product of de leverancier. Het is alleen voor eigen gebruik. Andere bedrijven mogen niet meedoen.” Wil je een keurmerk op je product zetten? Dan heb je toestemming nodig van de keurmerkeigenaar. Deze controleert of je product voldoet aan de eisen van het keurmerk. De keurmerkeigenaar kan de controle ook uitbesteden aan een keurmerkverlener die is goedgekeurd door de Raad voor Accreditatie. Van der Geest vat samen: “Het grote verschil is dat het ene keurmerk een onafhankelijke controle heeft en het andere keurmerk, of bedrijfslogo, geen onafhankelijke controle.”

Eisen

Milieu Centraal definieert een ‘topkeurmerk’ aan de hand van 3 eisen:

  • Het is ambitieus: de eisen gaan veel verder dan wat standaard is in de branche.
  • Het is transparant: je weet waar het keurmerk voor staat. De eisen zijn concreet en makkelijk te vinden op de website van de keurmerkeigenaar.
  • De controle is betrouwbaar, onaangekondigd en vindt regelmatig plaats. Als een product of dienst herhaaldelijk niet aan de eisen voldoet, verliest het zijn keurmerk.

Waar je op moet letten

  • Gebruik alleen keurmerken van organisaties die onafhankelijk zijn.
  • Een keurmerk richt zich vaak op 1 aspect. Bijvoorbeeld dierenwelzijn. Kies een keurmerk dat voor jouw klanten relevant is en bij hen goed bekend staat.
  • Gebruik niet te veel keurmerken en logo's. Dat kan op de consument verwarrend of ongeloofwaardig overkomen.
  • Een keurmerk kan de indruk wekken dat je ‘klaar’ bent. Je voldoet aan de eisen en dat is dat. Duurzaam ondernemen is echter een proces. Het is nooit af.
  • Bedenk dat een keurmerk geen marketingtruc is. Kies een keurmerk dat past bij je bedrijf en je overtuigingen. Heb je nog niet nagedacht over je duurzame bedrijfscultuur? Ontdek hoe je het DNA van je bedrijf ‘vergroent’.
  • Wil je verder verduurzamen? Veel keurmerken geven je richtlijnen en tips om nog duurzamer te ondernemen.

Keurmerk kiezen

Een handig hulpmiddel bij het kiezen van een keurmerk is de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal. Deze wijzer geeft informatie over zo'n 300 keurmerken en logo’s op gebied van duurzaamheid. Je vindt snel welke keurmerken er voor je product of dienst en branche zijn, wat ze inhouden en hoe betrouwbaar ze zijn. Milieu Centraal beoordeelt hoe ambitieus de eisen voor duurzaamheid zijn en let op transparantie en controle. Alle aspecten krijgen een score van 0 tot en met 5. Bij ieder keurmerk staat een link naar de website van de uitgever.

Hoe vraag je een keurmerk aan?

Volgens Van der Geest loont het de moeite om de eisen van een keurmerk eens op te vragen. “Misschien voldoet je product of dienst al aan veel eisen. Die kans is groot als je duurzaam onderneemt.” Een keurmerk vraag je aan bij de keurmerkeigenaar. “Dat kost wel wat moeite. Zo moet je op papier aangeven wat je doet om aan de eisen te voldoen en hoe je dat doet. Je moet verklaringen publiceren op je website. En je moet laten zien dat je je continu inspant om aan de eisen van het keurmerk te voldoen. Op de website van de keurmerkhouder lees je hoe het werkt.”

Kosten

Het kost tijd, moeite en geld om een keurmerk aan te vragen en te onderhouden. “Die administratieve last schrikt bedrijven nog wel eens af.” Van der Geest denkt dat kleine bedrijven sneller een keurmerk behalen dan grote bedrijven. “De eerste keer is het meeste werk. Voor kleine bedrijven gaat dat sneller dan voor grote: je moet bewijs aanleveren dat jij en je medewerkers aan eisen voldoen. Kleine bedrijven hoeven dat voor minder medewerkers te doen dan grote bedrijven. En jij bent als ondernemer zelf de baas. Je hoeft niet eerst met je plannen langs een directie, dat scheelt tijd.” Een keurmerk kost geld. Vaak moet je investeren om aan de eisen van het keurmerk te voldoen. Denk aan ledverlichting kopen, minder water en energie gebruiken of je bedrijfsafval scheiden. Ook het aanvragen van een keurmerk kost geld. De kosten verschillen per keurmerk en de grootte van je bedrijf. Bij Green Key bijvoorbeeld loopt de jaarlijkse bijdrage van ongeveer 300 euro voor kleine bedrijven tot 800 euro voor grote bedrijven. Bij Beter Leven varieert dit van ongeveer 350 euro tot 3.500 euro.

Wel of geen keurmerk?

Sommige duurzame ondernemers vinden de aanvraag en controle van het keurmerk te duur of de eisen die het keurmerk stelt te laag. De producten en diensten van deze ondernemers hebben geen keurmerk, maar zijn wel duurzaam. Zoals de ecologische wijnen die Filius verkoopt in haar winkel. Gijsbert van Voorst van MVO-keurmerk begeleidt bedrijven bij het behalen van certificering en keurmerken. “Transparant zijn, biologische producten en eerlijke handel zijn elementen van het moderne ondernemen. Het is steeds meer de norm. Pak het serieus aan als je voor een keurmerk kiest: zorg dat het echt iets toevoegt, dat het onderscheidend voor je is.”

Meer weten? Lees alles over duurzaam ondernemen.
Herlinda Blokker

Als KVK-adviseur informeer, inspireer en help ik ondernemers te versnellen tot duurzaam ondernemen. Steeds vaker gaan goed doen voor mens, milieu & maatschappij samen met ondernemerschap, groei en innovatie. Daar liggen kansen.

InspiratiePage