Duurzaam ondernemen

Vergroen het DNA van je bedrijfscultuur

  • Tips
  • Redactie KVK
  • 26 aug 2020
  • 5 min lezen
  • 275
Waar begin je als je groener wilt ondernemen? Meestal met praktische aanpassingen, zoals niet meer printen of duurzamer materiaal gebruiken. Dit helpt, maar je kan het ook groter aanpakken: door een duurzame bedrijfscultuur te creëren.

Buitenmens Walter Faaij reisde naar de meest afgelegen natuurgebieden. Maar als corporate antropoloog bestudeert hij graag mensen dichtbij huis, namelijk in bedrijven. Zijn overtuiging: als je een bedrijf wilt vergroenen, kan je niet om de bedrijfscultuur heen.

Met zijn adviesbureau Green Culture Lab helpt hij al 9 jaar organisaties op weg naar een duurzame bedrijfscultuur, van schoonmaak- en energiebedrijven tot sociale ondernemingen. “De meest gemaakt fout? Het ‘one size fits all’ principe werkt niet. Duurzaamheid betekent voor iedereen in een bedrijf iets anders.”

Wat is bedrijfscultuur?

“Cultuur is gedeelde betekenis en aangeleerd gedrag,” zegt Faaij. “Iedere persoon en elke groep maakt keuzes. Je kiest wat je doet en op welke manier je dat doet.” Al het gedrag en de routines van mensen op de werkvloer vormen samen de bedrijfscultuur.

Volgens Faaij is juist bij het verduurzamen van je bedrijf de bedrijfscultuur een belangrijke knop om aan te draaien. “Want je kan nog zulke mooie doelen hebben, uiteindelijk heb je je personeel nodig om te slagen. Door hun keuzes wordt je organisatie duurzamer.”

Wat doet je inkoper bijvoorbeeld als je een nieuw bureau nodig hebt?

  • Hij bestelt online een nieuw bureau
  • Hij koopt een tweedehands bureau

“Bedrijfscultuur is aangeleerd,” beweert Faaij. “En wat is aangeleerd, kan je veranderen. “Bedrijfscultuur verander je door opnieuw betekenis te geven en je standaardkeuzes te herzien. Je doorbreekt het patroon van hoe je naar je werk kijkt.”

Wat levert een duurzame bedrijfscultuur je op?

Voor Faaij gaat duurzaamheid over de wereld die je aan je kinderen en kleinkinderen wilt doorgeven. “Maar er is natuurlijk ook de economische kant. Verduurzamen kost op de korte termijn vaak geld. Op de lange termijn is het meer dan rendabel. Daarom is het belangrijk om goede verhalen te vertellen over duurzaamheid. En voor balans te gaan tussen people, profit & planet.”

Toch kan het je bedrijf ook veel opleveren:

  • Hogere productie en betrokken personeel

    “Als je met duurzaamheid aan de slag gaat, voelen medewerkers zich meer betrokken bij je bedrijf. Dit stelden een aantal Canadese onderzoeken. Medewerkers zijn er trots op, omdat ze willen bijdragen aan een betere wereld. En meer betrokkenheid leidt tot hogere productie, minder ziekteverzuim en een lager verloop van personeel.”

  • Vinden en binden van talent 

    “Naast het verloop, kan een duurzame bedrijfscultuur ook werken in het werven van talent. De jongere generatie is veel met duurzaamheid bezig. Zij willen een positieve impact leveren met hun werk. Met een duurzame bedrijfscultuur onderscheid je jezelf.”

  • Reputatie en concurrentievoordeel

    "Inkopende organisatie stellen duurzaamheid steeds vaker als criterium voor samenwerking. Je hebt bij veel mensen een streepje voor als je groen onderneemt.”

4 tips om je bedrijfscultuur te verduurzamen

Faaij helpt je om duurzaamheid in je bedrijfscultuur de verankeren. “Roepen dat je gaat verduurzamen is niet genoeg. Je kiest niet voor duurzaamheid omdat het erbij hoort, maar omdat je erin gelooft.” Hij geeft 4 tips.

1. Besluit tot duurzaamheid

“Het begint bij het besluit om duurzaamheid waarde te geven,” vertelt Faaij. Volgens hem werkt het als een fusie tussen 2 organisaties. “Je maakt keuzes en afspraken. Over het productieproces, het klantcontact en de openingstijden. In principe doe je hetzelfde als je beslist om duurzamer te ondernemen.”

Zet een duurzame bril op en kijk naar alle werkprocessen in je onderneming, is het advies van Faaij. “Kijk hoe de besluiten nu worden genomen, en waar en hoe dit duurzamer kan. Doe dit samen met je personeel. Zo bedenkt iedereen zelf wat hij kan veranderen. Loop als directeur of leidinggevende voorop met duurzame keuzes. En vorm samen met belangrijke medewerkers een groep green rebels, die de rest van de organisatie motiveert.”

2. Maak het persoonlijk

“Omdat duurzaam gedrag verschilt per rol, moet je dit per persoon invullen. Het werkt niet ‘one size fits all’. Voor de chauffeur betekent het elektrisch rijden. Voor de catering gaat het over biologische producten. En anderen doen vrijwilligerswerk of verzamelen plastic met het bedrijfsuitje.”

Volgens Faaij is de dialoog essentieel. Ook om eventuele weerstand weg te nemen bij je personeel.  “Cultuur komt tot stand in interactie en besluitvorming. In gesprekken én in conflicten ontstaan ideeën en nieuwe oplossingen. Wat betekent duurzaamheid voor jou als individu? En in jouw werk? Je doet het samen. Want als al je collega’s duurzamer gaan denken, creëer je op den duur impact.”

3. Wees helder in je prioriteiten

"Stel: je staat voor klantgerichtheid en snelheid van levering. Daarbij wil je duurzaamheid als kernwaarde inpassen. Maar dit gaat ten koste van de snelheid van je levering. Welke keuze maak je, als allebei belangrijk zijn?”

Faaij haalt hiermee een heikel punt aan. “Kies je duurzaamheid boven alles, of is het een afweging? Op elk niveau moet duidelijk zijn waar de prioriteiten liggen. Al je personeel maakt keuzes, en je wilt dat die op 1 lijn liggen. Voer daarom continu het gesprek. En wees helder over de kaders. Juist dán komt verandering van de grond.”

4. Kies voor lange termijn

“Hoe meer je een langetermijnperspectief hanteert, hoe duurzamer je keuzes haast vanzelf worden,” suggereert Faaij. “Hierin speelt bedrijfscultuur een rol. Wat leeft er op de werkvloer: keuzes voor korte termijn, of lange termijn? Personeel moet in de lange termijn geloven. Want als je in al je beslissingen rekening houdt met de komende generaties, kies je vanzelf duurzamer.”

Verandering gaat niet van oud naar nieuw

Faaij waarschuwt om niet te snel te gaan. “Verandering en verduurzaming verlopen in 3 fasen. Tussen oud en nieuw zit een ‘ondertussen’. Hierin werken de oude regels niet meer, maar zijn de nieuwe regels nog niet uitgekristalliseerd. Je kijkt opnieuw naar de keuzes die je maakt, en je bouwt nieuwe gewoontes op. Stap voor stap laat je duurzaamheid een rol spelen in je dagelijkse keuzes en de gesprekken met collega’s.”

Het veranderen van bedrijfscultuur gaat niet over 1 nacht ijs. Het is een tijdrovend proces, waarin je erachter komt wat je juist wel en juist niet moet doen. Maar met duurzaamheid als kernwaarde heb je wel de grootste impact.

Nieuwsgierig naar andere manieren om je bedrijf te verduurzamen? Aan deze 7 knoppen kun je draaien.
Redactie KVK
Redactie KVK

De KVK-redactie verzorgt en publiceert inspirerende informatieve artikelen voor ondernemers op KVK.nl, waaronder interviews en how to’s.

InspiratiePage