Organisatievernieuwing

Business Model Canvas

Met 9 bouwstenen een succesvol businessplan

Andere strategie? Nieuwe kansen? Misschien verandert jouw markt of denk je aan een nieuw product. Jouw idee verdient een goede strategie, een doordacht businessplan. Maak er één dat meegroeit met je bedrijf. Zo kun je gemakkelijker focussen en bijsturen. Gebruik het Business Model Canvas als basis. In 9 praktische stappen kom je verder.

De levensduur van een ondernemingsplan is beperkt. Het opstellen is al een hele klus en als het af is, valt het niet mee om volgens het plan te werken. Immers, de wereld om ons heen verandert snel. Een businessplan is een goed hulpmiddel om regelmatig naar je bedrijfsstrategie, de markt en klanten te kijken. In elke fase.

Business Model CanvasWerkblad Business Model Canvas

Het canvasmodel helpt je daarbij. Het is een handige tool om snel te zien waar kansen liggen. Waar kun je beter mee stoppen en waar moet je aan werken. Zo kun je blijven groeien en innoveren. Het is een eenvoudig model dat je steeds kunt bijstellen. Als een bierviltje, maar dan goed uitgewerkt. Je kunt het ook voor onderdelen gebruiken zoals je marketingstrategie. Voor je bestaande bedrijf of voor een hele nieuwe businesscase.

Wat is het?

Het Business Model Canvas (BMC-model) bestaat uit 9 bouwstenen. Het omvat alle aspecten van je bedrijf, zowel intern als extern: organisatie, waardepropositie, klanten, leveranciers, kosten en opbrengsten. Met het canvasmodel kijk je naar de sterke en zwakke punten van jouw organisatie. Maar ook naar het product zelf en naar de wensen van jouw klanten.

De basis is de waardepropositie van je bedrijf. Daarmee bedoelen we je onderscheidende kracht waarmee je je geld verdient. Waar maakt jouw klanten blij. Waarin ben je anders dan de concurrent? Het model heet ook wel de waardepropositie canvas.

De bedenker van het Business Model Canvas is Alexander Osterwalder. Hij schreef er samen met Yves Pigneur het boek 'Business Model Generation' (2010) over.

Hoe werkt het?

De 9 bouwstenen staan vaak op een groot (papieren) invulformulier. Dat kun je ophangen en al brainstormend je ideeën op invullen. Doe dit het liefst samen met anderen. Bijvoorbeeld met je medewerkers of samenwerkingspartners. Zo maak je gebruik van elkaars ideeën en visie.
Eerst beschrijf je de bestaande situatie. Daarna maak je strategische keuzes en kijk je wat koersveranderingen voor jouw bedrijf betekenen. Beantwoord vragen als:

  • Wat als we een andere strategie kiezen?
  • Wat als de belangrijkste klant wegvalt?
  • Waarin willen we investeren?
Denk daar samen over na en bespreek en bediscussieer verschillende opties. Het model dwingt je om concrete stappen te formuleren. Begin altijd met de klant en jouw waardepropositie. Wat maakt je bedrijf uniek en onderscheidend van de rest?
Aan de linkerkant van het formulier beschrijf je jouw samenwerkingspartners, activiteiten en andere bronnen. Aan de rechterkant beschrijf je de markt. Je klanten, de relatie die je met hen hebt en de kanalen om ze te bereiken. Tot slot komt het financiële verhaal aan bod: de kosten die je maakt en de opbrengsten.

Bouwstenen Business Model Canvas

Dit zijn de 9 bouwstenen van het BMC-model op een rij:

1. Klantsegmenten: wie is je klant?

Dit onderdeel beschrijft verschillende groepen klanten die je met jouw bedrijf wilt bereiken. Deze mensen of organisaties zijn het hart van ieder bedrijf. Zonder klanten is het lastig overleven. Beslis bewust welke klantgroepen je wel, maar zeker ook welke klantgroepen je niet bedient. Elke klantengroep heeft zijn eigen wensen. Probeer die zo goed mogelijk in beeld te krijgen. Pas je product of dienst daar op aan.

2. Waardeproposities: waarom kiezen klanten voor jou?

De waardepropositie is de reden waarom de klanten voor jouw bedrijf kiezen. Met de waardepropositie of “value proposition canvas” los je een klantprobleem op of lever je iets waar je klant naar op zoek is. Deze bouwsteen beschrijft jouw product of dienst die waarde creëert voor een klantsegment. Oftewel, waar jouw klanten blij van worden. Waarom nemen klanten jouw product of dienst af? Is het de goede service, het unieke assortiment, het gebruiksgemak, de prijs of kwaliteit? Onderzoek het bij je klanten. Ga het gesprek aan met de klant. Dat kan je heel veel waardevolle informatie opleveren.

3. Kanalen: hoe vinden klanten jouw bedrijf?

Kanalen spelen een belangrijke rol in hoe een klant jouw bedrijf ervaart. Via de communicatie-, distributie- en verkoopkanalen bereik je je klantengroepen om de waardepropositie te leveren. Of eenvoudiger gezegd, hoe weet jouw klant dat je bestaat? Via internet, social media kanalen, nieuwsbrieven, de krant, communities? En waar kopen ze jouw product?
Bedenk hoe je jouw klant wilt aanspreken. Kanalen hebben vaak verschillende functies. Bijvoorbeeld bekendheid over je product of dienst vergroten, service bieden na aankoop van je product of beoordeling van je bedrijf door klanten. Het contact met de klant gaat in fasen (klantreis). Ga na wat je op welk moment doet en wat de klant daarvan vindt.

4. Klantrelaties: online of offline?

Kies op welke manier je contact wilt hebben met je klant. Dat kan per klantengroep verschillen. Van volledig geautomatiseerd tot persoonlijk face-to-face contact. Dit hangt helemaal af van je doel. Wil je nieuwe klanten binnenhalen, bestaande klanten behouden, snelle levertijden of een uitstekende klantbeoordeling?
De klantrelaties en contactmomenten die je kiest hebben veel invloed op de hele indruk die je bij je klant achterlaat. Het gaat om de reputatie van je bedrijf én van jou als ondernemer. De kunst is om verschillende kanalen zodanig op elkaar af te stemmen dat een geweldige klantervaring ontstaat die voor jou geld oplevert.

5. Inkomstenstromen: wie gaat jou wat betalen?

Elk klantsegment kan een of meer inkomstenstromen genereren. Bijvoorbeeld door verkoop, verhuur, service of wat dan ook. Om winst te maken moet je hier natuurlijk wel de kosten van aftrekken. Hoeveel omzet of klanten heb je nodig om quitte te spelen?
Er zijn veel verschillende verdienmodellen en dus kansen. Verkoop je losse producten of abonnementen? Of heb je franchisenemers? Of verdien je aan service of reclame? Onderzoek wat jouw klanten echt willen betalen voor de waarde die je levert.

6. Key resources: wat heb je nodig om verder te komen?

Key resources zijn de belangrijkste gereedschappen en middelen die nodig zijn om je businessmodel te laten werken. Deze hulpbronnen zorgen ervoor dat je je markt bereikt, de relaties met je klanten onderhoudt en geld verdient. Hulpbronnen kunnen fysiek (denk aan apparatuur), intellectueel (patenten bijvoorbeeld), financieel of menselijk (kennis en kunde van je medewerkers) zijn.
Welke key resources je nodig hebt, hangt af van het type businessmodel dat je kiest. Er zijn allerlei mogelijkheden om dit te organiseren. Je kunt ze zelf aanschaffen, leasen of halen bij je samenwerkingspartners.

7. Kernactiviteiten: wat gaat je bedrijf doen?

Hier gaat het om je belangrijkste bedrijfsactiviteiten. Ze zijn, net als de key resources, nodig om geld te verdienen met je waardepropositie, om je klantrelaties te onderhouden en om je markten te bereiken.
Belangrijkste vraag is: wat gaan wij als bedrijf precies doen om te zorgen dat ons businessmodel werkt? En wat niet. Sommige activiteiten kun je het beste zelf. Andere kun je beter uitbesteden. Waar zit je echte toegevoegde waarde? Maak je productieproces zo efficiënt mogelijk en zorg dat de kennis van je medewerkers op peil blijft.

8. Belangrijkste partners: met wie werk je samen?

Er zijn verschillende redenen om samen te werken met anderen. Kies de juiste partners zodat je sneller je doel bereikt. Bijvoorbeeld groeien met je bedrijf en succesvoller zijn in de markten waarin je actief bent. Breng in kaart wie je strategische partners en kernleveranciers zijn. Leer je (potentiële) partners goed kennen om de samenwerking succesvol te maken.

9. Kostenstructuur: hoe ziet het er financieel uit?

Bij een businessmodel horen ook kosten. Breng in kaart wat je financieel nodig hebt. Zijn je belangrijkste resources, kernactiviteiten en partners duidelijk gedefinieerd? Dan is het vrij makkelijk om de kosten te berekenen. Waar zitten de hoogste kosten, kun je besparen en zijn er schaalvoordelen te behalen?
Als je alle onderdelen hebt gehad heb je een goed beeld waar je staat. Dan kun je vragen gaan stellen en kijken wat je wilt veranderen. Dit is een goed moment om ook eens naar andere bedrijven te kijken. Op internet kun je ter inspiratie ook veel ingevulde canvasmodellen vinden.
Is je plan min of meer gereed. Ga dan sparren met een adviseur of een goede bekende. Met iemand die je vertrouwt. Een plan is er niet voor in de bureaula. Vertaal het in concrete acties. Zo wordt jouw plan een succes.


Dit artikel is gebaseerd op de Nederlandse vertaling van het boek 'Business Model Generation' (2010) van Alexander Osterwalder en Yves Pigneur.

Heb je vragen over het Business Model Canvas voor je bedrijf of wil je sparren over je businessplan? Bel met een adviseur op 088 585 22 22.
Andree Tankink
Andree Tankink

Als KVK-adviseur voor zzp’ers en innovatieve ondernemers kent zij de wetten en regels en actuele ontwikkelingen. Ze deelt kennis op thema’s als ondernemersvaardigheden, businessmodellen, marketing en netwerken.

InspiratiePage