Internationaal ondernemen

‘Ik verborg m’n roots, nu ben ik mezelf’

Luana Ferreira is een Braziliaanse marketing- en communicatiespecialist op Hollandse bodem. “Ik was aan het ‘vernederlandsen’, maar leerde dat juist de combinatie met mijn Braziliaanse roots mij uniek maakt.”

Bijna 1 op de 7 ondernemers in Nederland is hier niet geboren. Hoe ervaren deze buitenlandse zelfstandigen hun ondernemersavontuur in Nederland? Wat voor rare trekjes hebben Nederlanders eigenlijk en hoe gaan ze om met vooroordelen? In deel 1 van de 4-delige interviewserie ‘Rare jongens, die Hollanders’: Brazilië.

Nederlandse handelsgeest

Ferreira is sinds 2014 zelfstandige. Een paar jaar organiseerde ze Braziliaanse concerten in Amsterdam. In 2019 richtte ze Stories For a Better World op, een studio die trainingen aanbiedt en organisaties helpt met marketing door middel van storytelling.

Luana Ferreira, Stories For a Better WorldLuana Ferreira

Ze verruilde Rio de Janeiro in 2005 voor Amsterdam om een masterstudie te volgen in marketing. Het eerste wat de toen 23-jarige Ferreira opviel: “Hoe onwijs georganiseerd alles hier was. Ook was ik onder de indruk van de rijke geschiedenis. Op school in Brazilië had ik wel geleerd over de VOC en de Nederlandse handelsgeest, maar lopend door Amsterdam voelde dat handelsverleden opeens heel dichtbij.”

Ondernemen heeft Ferreira niet van een vreemde: “Mijn moeder had een meubelbedrijf in Brazilië. Afgaande op wat ik van haar hoorde, is ondernemen in Nederland een stuk makkelijker dan daar. Mijn moeder zei vaak hoe moeilijk het was iets simpels voor elkaar te krijgen. Dat kwam door de enorme bureaucratie, het gebrek aan transparantie en de ingewikkelde belastingregels. In Nederland is dat veel beter geregeld.”

In Brazilië geboren ondernemers in Nederland 2014-2019

 Braziliaanse ondernemers in NederlandInclusief man-vrouwverhouding, 2019 (bron: KVK).

Fantastische fundering

Nederland mag dan een stuk kouder zijn dan Brazilië, het Nederlandse ondernemersklimaat is een stuk aangenamer. “Die structuur en fundering voor je bedrijf, dat is in Nederland echt fantastisch”, zegt Ferreira als eigenaar van Stories For a Better World enthousiast. “Je hebt ‘incubators’ die je van een netwerk en advies voorzien, je kunt cursussen volgen, een coach in de arm nemen, er zijn 'business angels' die je met financiering kunnen helpen. En ik kan iedere nieuwe ondernemer aanraden het Startersmagazine van KVK te raadplegen.”

In Nederland heb je enorm veel mogelijkheden om als aspirant door te groeien tot entrepreneur”, zegt Ferreira. “De dynamiek is groot. Vooral in Amsterdam heb je veel nationaliteiten. De startersscene is er competitief. Er is concurrentie, maar dat maakt het ook dynamisch. Je hebt er publiek, en er zijn collega-ondernemers die hetzelfde doen als jij.”

Vooroordelen

Een goede fundering is waardevol, maar dat betekent niet dat alles vanzelf gaat voor niet-Nederlandse ondernemers. Ferreira: “In een ander land iets opbouwen is, hoe zeg je dat… uitdagend. Je komt met diploma’s op zak binnen, maar hebt hier geen netwerk, geen familie om op terug te vallen. Dat merkte ik toen ik hier net was, en dat merk ik nog steeds. Het duurt nog altijd langer voordat Nederlanders mij vertrouwen en een kans geven. Dat heeft denk ik met vooroordelen te maken.”

Exotisch en professioneel gaat niet altijd goed samen, denken ze dan

Samba op kantoor

“Hoe dat werkt in de praktijk? Nou, waar denk jij aan bij een Braziliaanse vrouw? Aan samba en dansen! Dat is niet zo erg bij wat informelere contacten, maar lastig als ik mijn verhaal binnen een meer corporate omgeving serieus en professioneel wil overbrengen. Want”, verzucht Ferreira, “exotisch en professioneel gaat hier niet altijd goed samen, denken ze dan."

"Ik heb serieus een keer een vraag van een Nederlandse collega gehad of ik op kantoor de samba wilde voordoen. Ik vond dat erg ongepast, ik kon de samba niet eens. Een keer kreeg ik lachende opmerkingen van klanten over mijn Braziliaanse accent. Dat is frustrerend.”

Compenseren of jezelf zijn?

“Ik verhulde mijn achtergrond in zakelijke situaties een beetje toen ik bij grote bedrijven werkte. Dat deed ik door me netter te kleden en niet te exotisch over te komen, en door Engels in plaats van Nederlands te spreken”, vertelt Ferreira. "Ik probeerde mezelf eigenlijk te verbergen. Je wilt immers presteren en dan moet je je soms aanpassen. Nu doe ik dat wel een stuk minder, ik heb dat een beetje losgelaten. Als zelfstandige in de culturele sector kan ik gelukkig meer mezelf zijn. En ik heb de indruk dat in de zakelijke wereld personeel steeds jonger en diverser wordt.”

Scherpe onderhandelaars

Als Braziliaanse zelfstandige in Nederland heeft Ferreira dus obstakels overwonnen, maar de band met Nederlanders is inmiddels hecht. Zo heeft ze geen ervaring met de vermeende Hollandse zuinigheid: “Hoewel, nu ik erover nadenk: jullie zijn wel scherpe onderhandelaars die goede contracten opstellen. Maar dat is niet iets slechts, want stevig onderhandelen is goed voor de zaken. Daar kan ik veel van leren.”

“Wat ik wel echt kan waarderen aan Nederlanders is hun directheid: lekker duidelijk”, zegt Ferreira. “Dat is overigens niet zo vanaf de eerste dag: in het begin vond ik die directe communicatie wel wat kort door de bocht. Brazilianen pakken dat anders aan, wij zijn over het algemeen ‘people pleasers’ en willen dat mensen blij zijn.”

Werken moet leuk zijn

Nederlanders kunnen andersom ook wel een en ander van Brazilianen leren. “Nederlanders staan er best voor open om verhalen te delen, maar op persoonlijk vlak kijken jullie graag de kat uit de boom. Jullie kunnen van mij als Braziliaanse leren wat spontaner te zijn. Als je een leuk verhaal vertelt, worden mensen vrolijker. Eerder zoeken naar een persoonlijke band en informeel een connectie maken kan erg waardevol zijn. Zakendoen moet toch ook leuk zijn?”

Luana Ferreira
  • Geboorteland BraziliëBrazilië
  • Gevestigd in AmsterdamAmsterdam
  • Opgericht in 20192019

Luana Ferreira

Eigenaar Stories For a Better World

Na verschillende functies bij internationale bedrijven als Heineken, Unilever en FrieslandCampina, nam Luana Ferreira haar ervaring bij grote corporates mee en begon voor zichzelf. Sinds 2019 is ze eigenaar van Stories For a Better World.

“Nederlanders zijn scherpe onderhandelaars die goede contracten opstellen”

Middenweg

Inmiddels woont Luana Ferreira al een derde van haar leven in Nederland. En dat begint zijn sporen na te laten: “Als Nederland tegen Brazilië voetbalt dan gun ik het Nederland ook. En als ik nu met iemand in zee ga, bespreek ik eerst wat onze verwachtingen zijn van elkaar en of we wat voor elkaar kunnen betekenen. Heel direct eigenlijk!”, lacht ze. “Als ik in Brazilië ben, dan voel ik het verschil. Ik plan bijvoorbeeld alles en ben strikter met tijd geworden."

"Na veel zoeken en proberen kan ik nu het beste uit beide werelden combineren. Door te ondernemen ontdekte ik dat Nederlandse zakelijkheid en Braziliaanse spontaniteit elkaar juist heel goed aanvullen. Ik probeerde mijn achtergrond wel eens te verbergen, maar nu kan ik gelukkig mezelf zijn.”

Tips van Ferreira

Buitenlandse ondernemers in Nederland

  • Spreek vooraf je verwachtingen uit naar je zakenpartner in plaats van halverwege.
  • Doe je nooit Nederlandser voor dan je eigenlijk bent.

Nederlandse ondernemers

  • Zoek eens wat meer naar een persoonlijke klik met je zakenpartner.
  • Laat je niet leiden door vooroordelen.
  • Sta open voor verschillende inzichten, die kunnen je blik verruimen.

‘Rare jongens, die Hollanders’

Lees ook het tweede artikel van de 4-delige serie ‘Rare jongens, die Hollanders’ over de Israëlische Eliane Khoury. Deze mkb’er ziet een mix van het Hollandse ondernemersklimaat met een snufje Israëlische durf als gouden combinatie, want: “Nederlanders komen snel tot de kern, maar zijn ook risicomijdend.” En in het derde artikel valt het de Roemeense ingenieur George Barbulescu op dat ‘Nederlanders je helpen, zonder daar direct een gunst voor terug te verwachten'.

Internationaal ondernemen iets voor jou? KVK biedt je praktische informatie over alles waar je mee te maken krijgt.
Simon Bruyning

Van politieke spanningen tot nieuwe groeimarkten: als KVK-adviseur richt ik mij op actuele internationale gebeurtenissen die direct impact hebben op ondernemers. Ik ben altijd op zoek naar ondernemers die anderen met hun verhaal inspireren.

InspiratiePage