Internationaal ondernemen

‘We kregen ijsvrij vanaf -54 graden’

“Als een Nederlander en een Rus zich meer in elkaar zouden verdiepen, levert dit zakelijke kansen op. Rusland heeft in Nederland echter last van een imagoprobleem”, stelt de in Oost-Siberië geboren ondernemer Natasja Mironova, directeur van internationaal georiënteerd netwerkwerkbureau Sobolj. Na haar migratie naar Nederland leerde ze de Nederlandse taal en cultuur zo snel mogelijk.

Bijna 1 op de 7 ondernemers in Nederland is hier niet geboren. Hoe ervaren deze buitenlandse zelfstandigen de relatie tussen Nederland en hun geboorteland? Tegen wat voor culturele obstakels lopen ze aan en wat kunnen we van elkaar leren? In het laatste deel van de interviewserie ‘Rare jongens, die Hollanders’: Rusland.

Strenge winters

Mironova woont 30 jaar in Nederland en werd in 1964 geboren in een dorp aan de rivier de Lena in Oost-Siberië. Ze herinnert zich lange, strenge winters. “We kregen pas ijsvrij als het kouder werd dan -54 graden Celsius. Nog altijd werken mijn hersenen op hun best als de temperatuur onder het vriespunt komt. Een hele andere wereld.”

Natasja Mironova
  • Geboorteland RuslandRusland
  • Gevestigd in Noord-HollandNoord-Holland
  • Opgericht in 20191994

Natasja Mironova

directeur Sobolj

Natasja Mironova is sinds 1994 ondernemer in Nederland, waar ze haar woonplaats Amsterdam al snel verruilde voor een Noord-Hollands dorpje. Bij aankomst ging ze direct de schoolbanken in om zich te verdiepen in de Nederlandse taal en geschiedenis.

“Doe je dat niet, dan blijf je een buitenstaander”

Met haar bedrijf Sobolj helpt Mironova Europese bedrijven uit meerdere sectoren voet aan de grond te krijgen in het Russische taalgebied. Ze adviseert bedrijven met ambities in de Russische markt over strategie, positionering en communicatie.

Hardnekkig beeld

Onder Nederlandse ondernemers is veel onwetendheid over de Russische cultuur en economie, ervaart Mironova. “Omdat er te weinig dialoog is tussen Russen en Nederlanders. Zonde, want als je elkaar beter kent, kun je ook beter zakendoen. Rusland heeft een hardnekkig imago van corruptie en vriendjespolitiek. Niet alles gaat goed, maar positieve verhalen zijn er heus wel. In Rusland zijn bijvoorbeeld tal van jonge bedrijven die zich via social media verenigen in communities. Die gaan bewust buiten de oude bedrijfsstructuren en landsgrenzen om. Zo blijven ze weg van corruptie en werken ze internationaal en efficiënt. Over dit soort ontwikkelingen in Rusland hoor of lees je hier bijna nooit.”

Te snel ter zake

Nederlanders weten zich volgens Mironova niet altijd handig op te stellen in hun ontmoetingen met Russen. “De Nederlandse zakenwereld wil in het buitenland bijvoorbeeld te snel ter zake komen. Deze directheid kan bij Russen ongemanierd overkomen, omdat in Rusland andere omgangsvormen gelden. Bedenk maar: je mooie PowerPoint is voor een Russische klant niks waard als je niet de persoonlijke connectie opzoekt. Alles op tafel gooien bij de eerste ontmoeting werkt niet altijd in je voordeel. Daar kan ik trouwens zelf, ook na 30 jaar in Nederland, maar moeilijk aan wennen.”

De gebrekkige dialoog tussen Russen en Nederlanders wordt bovendien in de hand gewerkt doordat slechts 12% van de Russen een buitenlandse taal machtig is. “Dat is weinig”, vindt Mironova, “maar toch bezuinigt een Nederlands bedrijf al snel op de kosten voor een tolk of vertaler. Ik verbaas me hierover, want dit belemmert wederzijdse vooruitgang en ontwikkeling. Vanuit economisch perspectief zou je naar de potentie moeten kijken. Die is groot, vergis je niet, we hebben het over 280 miljoen Russisch sprekende consumenten wereldwijd, waarvan 143 miljoen in Rusland zelf.”

Plotseling een miljoenendeal

Er zijn natuurlijk ook succesverhalen over Russische en Nederlandse ondernemers, nuanceert Mironova: “Ik ken een Nederlandse klant die totaal tegen de verwachting een miljoenendeal sloot tijdens een onverwacht gezellig diner en avondje uit met Russische partners die in Nederland op bezoek waren. Die waren van plan ook nog naar potentiële partners in andere landen te gaan, maar kozen voor hem omdat hij zich duidelijk goed had voorbereid en veel tijd in de persoonlijke relatie had gestopt. Hij wist bijvoorbeeld dat zijn bezoekers nog nooit in een Nederlands casino waren geweest en nam ze mee.”

Bij de thee serveer je kaakjes

Schoolbanken in

Zakelijk succes boek je door een dialoog op te bouwen, vindt Mironova. “Dat geldt voor Nederlanders die in Rusland zaken willen doen, maar zeker ook als je je als Russische in een land als Nederland vestigt.” Mironova spreekt uit eigen ervaring: “Je moet de schoolbanken in. Doe je dat niet, dan blijf je een buitenstander en zal je zakelijke vooruitgang vrijwel nihil zijn. Eerst moet je de taal leren en je de geschiedenis en cultuur waarin je terechtkomt eigen maken. Daarna kun je pas verwachten dat je succes hebt met ondernemen.”

Dialoog opbouwen om zakelijk succes te hebben dus. Hoe pakte Mironova dit zelf aan? Na haar verhuizing naar Nederland besloot ze direct taalcursussen te volgen en zich in de Nederlandse geschiedenis te verdiepen. Met haar man vestigde ze zich aanvankelijk in Amsterdam. Maar al snel verruilden zij de hoofdstad voor een klein dorp in Noord-Holland. Hier leert ze het Nederlandse platteland kennen, terwijl het internationaal georiënteerde Amsterdam dichtbij bleef. Ze vindt het overigens wel vreemd dat je steeds vaker in sommige cafés in de binnenstad niet eens Nederlands kunt spreken omdat het personeel hier niet vandaan komt. “Dan denk ik: ‘kom nou, we zijn toch in Nederland?’”

Niet onaangekondigd langskomen

In haar dorp gaat alles op z’n Hollands. “Je zult je aan de omgangsregels moeten houden om geaccepteerd te worden. Ik leerde bijvoorbeeld dat ik niet zomaar onaangekondigd bij mensen kon aankloppen voor het eten. En dat je bij de thee kaakjes serveert. En rond november vertelde de buurvrouw me dat ik wel wat snoep in huis moest halen voor Sint Maarten.”

Positie van de vrouw

Met haar advieswerk maakt ze van haar Russische achtergrond haar kracht. In haar werk heeft ze hierdoor weinig te maken met vooroordelen vanwege haar afkomst. Op het gebied van gender ziet ze wel verschillen tussen Rusland en Nederland. “In Rusland is het gewoon dat vrouwen posities op alle niveaus bekleden, meer dan in Nederland. Dit is historisch zo gegroeid, ook door het verlies van vele mannenlevens in de Tweede Wereldoorlog.”

In Nederland zijn relatief veel mannen die ondernemen ondervindt Mironova. “Het is niet altijd gemakkelijk als vrouw in een mannenwereld te opereren. In Rusland liggen die verhoudingen anders, daar is het meer vanzelfsprekend dat vrouwen op hetzelfde niveau functioneren als mannen; als ondernemers en in leidinggevende functies. Maar ik heb geen voorkeur voor ondernemen in een van beide landen. Ik kijk positief: het gaat om de kansen die er zijn en dat gaat verder dan landsgrenzen.”

Cijfers

Dat Russische vrouwen ondernemend zijn, blijkt ook uit de cijfers. In Nederland is meer dan de helft van de ruim 7.300 in Rusland of de Sovjet-Unie geboren ondernemers vrouw. Van alle ondernemers in Nederland is een derde vrouw.

In Rusland geboren ondernemers in Nederland 2014-2019

 Russische ondernemers in NederlandInclusief man- vrouwverhouding, 2019 (bron: KVK).

Tips

Nederlandse ondernemers versus Russen

  • Gooi bij een Rus niet bij de eerste ontmoeting alles op tafel en steek energie in de persoonlijke relatie.
  • Kijk verder dan wat je hoort en leest over Rusland.

Buitenlandse ondernemers in Nederland

  • Leer Nederlands en verdiep je in de cultuur als je zakelijk vooruit wilt komen.
  • Ga niet onaangekondigd langs bij een Nederlander.

‘Rare jongens, die Hollanders’

Lees ook het eerste artikel van de 4-delige serie ‘Rare jongens, die Hollanders’ over de Braziliaanse Luana Ferreira. Ze is marketing- en communicatiespecialist op Hollandse bodem: “Ik was aan het ‘vernederlandsen’, maar leerde dat juist de combinatie met mijn Braziliaanse roots mij uniek maakt.” Eliane Khoury uit Israël ziet in het tweede artikel een gouden combinatie in een mix van Hollands ondernemersklimaat met een snufje Israëlische durf. In het derde artikel valt het de Roemeense ingenieur George Barbulescu op dat ‘Nederlanders je helpen, zonder daar direct een gunst voor terug te verwachten'.

Internationaal ondernemen iets voor jou? KVK biedt je praktische informatie over alles waar je mee te maken krijgt.

Simon Bruyning

Van politieke spanningen tot nieuwe groeimarkten: als KVK-adviseur richt ik mij op actuele internationale gebeurtenissen die direct impact hebben op ondernemers. Ik ben altijd op zoek naar ondernemers die anderen met hun verhaal inspireren.

InspiratiePage