Zakendoen met ...

Zakendoen in China, dit moet je weten

Nederlandse bedrijven importeerden in 2019 voor 43 miljard euro aan goederen uit China, blijkt uit voorlopige CBS-cijfers. Nederland exporteerde in datzelfde jaar voor meer dan 12 miljard euro richting China. De belangrijkste exportproducten zijn bereide voedingsmiddelen, gespecialiseerde machines en elektrische apparaten. Met 1,4 miljard inwoners biedt het land een enorme markt voor Nederlandse bedrijven.

De Chinese economie groeide in 2019 met 6,1% ten opzichte van 2018. Het traagste groeitempo in bijna 30 jaar. De groeischatting van de eurozone in 2019 ligt op 1,2% en voor de Verenigde Staten op 2,4%. De Chinese economie groeide het afgelopen jaar 5 keer zo hard als de eurozone en bijna 3 keer zo hard als de Amerikaanse economie. Onder andere de sectoren water, tuinbouw en agrifood zijn sterk in opkomst. Deze sectoren, waar Nederland internationaal uitblinkt in kennis, ontwikkeling en innovatie, bieden kansen. Je maakt vooral kans wanneer je iets nieuws kunt bieden dat de Chinezen zelf niet kunnen. Maar wat wel nodig is voor de ontwikkeling van het land. Denk aan innovatieve software voor watermonitoring of het delen van kennis in de vorm van trainingen.

Actuele situatie

Maatregelen coronacrisis

De uitbraak van het coronavirus (COVID-19), die in China begon, is wereldwijd doorgedrongen. Inmiddels lijkt het coronavirus in China onder controle en het land steunt nu andere landen. Zendingen met persoonlijke beschermingsmiddelen (zoals mondkapjes, beschermende brillen en isolatiejassen) hebben Nederland inmiddels bereikt. De Nederlandse overheid heeft maatregelen genomen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Inmiddels worden deze maatregelen deels versoepeld. Waar moet je rekening mee houden en wat zijn je mogelijkheden? RVO geeft antwoord op veelgestelde vragen over het coronavirus in China.

Nieuwe Zijderoute

De ‘Nieuwe Zijderoute’ is een groot project van de Chinese overheid en maakt onderdeel uit van het langjarige ‘Belt and Road Initiative’ (BRI). Met deze route ontstaat, een nieuwe goedkopere en groenere transportmogelijkheid tussen China en West-Europa via het spoor. Doel is de handel tussen China en de rest van de wereld te laten groeien. Naar schatting is al meer dan 1.000 miljard dollar in het project gestopt.

Vooral consumentenproducten (bijvoorbeeld kleding, speelgoed en tv-schermen) en halffabricaten (denk aan auto-onderdelen) lenen zich voor de Nieuwe Zijderoute. De beperkte spoorcapaciteit in West-Europa en de afhankelijkheid van Chinese subsidies zorgen momenteel voor onzekerheden binnen dit project.

Er is ook kritiek op het BRI-project. Sommige landen (waaronder de Verenigde Staten) vrezen dat China te veel invloed krijgt. China leent miljarden uit aan partnerlanden voor de ontwikkeling van de Nieuwe Zijderoute.

Handelsakkoord met de VS

De ondertekening in januari 2020 is een eerste stap richting de beëindiging van de al bijna 2 jaar durende handelsoorlog tussen de 2 grootste economieën ter wereld. In het handelsakkoord, fase 1, staan handelsafspraken tussen beide landen. De Chinese ambassadeur in de Verenigde Staten meldde in april 2020 dat ondanks alle problemen door het coronavirus beide landen nog steeds werken aan het naleven van de afspraken uit de handelsdeal.

De handelsoorlog ging om wederzijdse tariefsverhogingen op meerdere goederen en diensten ter waarde van honderden miljarden dollars. Economen van de Rabobank hebben uitgerekend dat de oorlog China zo’n 50 miljard dollar heeft gekost en de Verenigde Staten 40 miljard dollar. De handelsoorlog raakte ook Europa. Met zijn open economie is Nederland inmiddels 1,8 miljard euro misgelopen.

Exporteren naar China

Met haar enorme markt biedt China kansen voor Nederlandse ondernemers. Nederlandse bedrijven exporteerden in 2019 voor meer dan 12 miljard euro aan goederen naar het land. Bij export naar China krijg je met de uitvoer van je producten uit de Europese Unie (EU) en de invoer in China met lokaal andere eisen, wetten en regels voor producten te maken.

Producteisen

China stelt hoge eisen aan producten. Bij de invoer vindt een registratie van de goederen plaats. Goederen moeten voldoen aan de Chinese normen. Voldoen de producten niet? Dan houdt de douane de zending tegen. Producten zonder CCC-markering (China Compulsory Certification) en goederencode mogen het land niet in. De producteisen hangen af van het soort product dat je exporteert. China erkent geen CE-markering. In de Market Access Database staat informatie over productgroepen, bijbehorende producteisen, documenten of certificaten en invoerrechten in China.

Chinese zakenpartner

Controleer of het bedrijf waarmee je in zee wilt gaan volgens de wet staat ingeschreven en bestaansrecht heeft. In China beheert het National Enterprise Credit Information Publicity System dit register. Deze website is alleen in het Chinees beschikbaar. Zoek je een geregistreerd bedrijf in Hong Kong? Kijk dan eens op de officiële website van de overheid in Hong Kong, The Cyber Search Centre of the Integrated Companies Registry Information System (ICRIS). En vraag het lokale ambassadenetwerk om ondersteuning hierbij. Op verzoek voeren zij een ‘company check’ voor je uit.

Importeren uit China

Nederlandse bedrijven importeren meer uit China dan dat ze naar dat land exporteren. Van de in 2018 uit China geïmporteerde goederen was 26,3 miljard euro bestemd voor wederuitvoer. Van alles wat we uit China importeren, verlaat ongeveer twee derde Nederland in onbewerkte staat.

Bijna 12,9 miljard euro had de Nederlandse markt als eindbestemming. Nederlandse bedrijven voeren relatief vaak hightechproducten in uit China, zoals telefoons, laptops, ledlampen en lithium-ion-batterijen. Het is belangrijk dat je je Chinese partner kunt vertrouwen, en de geleverde producten kwalitatief goed zijn. Bekijk vooraf of het bedrijf ingeschreven staat en vraag samples op.

De goedereninvoer uit China groeide de laatste 30 jaar veel harder dan de totale goedereninvoer. Het aandeel Chinese goederen bedroeg 0,5% in 1988. In 2018 is dit 8,9%. De laatste jaren schommelde dit aandeel tussen de 8 en 9% (bron: CBS).

Cultuurverschillen

Je hebt een lange adem nodig om zaken te doen in China. Pas na verloop van tijd pluk je de vruchten van je harde werk. Bij het zakendoen is vertrouwen voor Chinese ondernemers belangrijker dan een getekend contract. Chinese bedrijven kennen een sterke hiërarchie en vinden een persoonlijk netwerk belangrijk. Door de taalbarrière vinden veel Nederlandse ondernemers de communicatie met Chinezen lastig. Nog steeds weinig Chinezen spreken Engels. Ook zeggen Chinezen niet vaak ‘nee’, terwijl ze dit wel bedoelen. Doordat je bij telefonisch of e-mail contact geen beeld hebt bij de gezichtsdrukking, kan dit voor misverstanden zorgen.

Hiërarchie

Om beslissingsbevoegde personen te kunnen spreken, moet je hoog insteken. Vaak op overheidsniveau, want hier worden meestal de eerste beslissingen genomen. Kijk ook eens naar de groepsdynamiek van Chinezen. Iedereen let altijd op 1 persoon om te kijken wat ze moeten doen. Dit is de hoogstgeplaatste van het gezelschap, de 'baas'. Gaat de baas weg, dan volgt de rest ook snel.

Contacten leggen

Voor een Chinees zijn je contacten belangrijker dan je bedrijf. Neem hier dan ook de tijd voor en houd hierbij rekening met de cultuurverschillen. Het echte zakendoen vindt niet plaats op kantoor, maar aan de eettafel, bij de borrel of tijdens het karaokezingen. Op die momenten sluit je vriendschappen. Vermaak is erg belangrijk binnen de Chinese zakencultuur.

Neem bij een zakelijke bespreking je eigen tolk mee. Als je een presentatie geeft of communicatiematerialen meeneemt, laat deze dan vertalen voordat je naar China vertrekt.

WeChat

Met meer dan 800 miljoen gebruikers wereldwijd is WeChat de meest populaire Chinese berichtenapp. WhatsApp, Google, Facebook en YouTube zijn in China onbruikbaar. Het advies is dan ook over te schakelen op een Chinees systeem. WeChat is alles-in-een. Van WhatsApp, PayPal, Facebook, Instagram tot Marktplaats. Je kunt ermee vertalen, verkopen, betalen en chatten. Inzet van WeChat als marketingmiddel staat voor lagere kosten. Dit in vergelijking met traditionele middelen als adverteren. Inzet van je website op dit platform is ook mogelijk. Door het gebruik van deze app krijg je inzicht in de data en het gedrag van je klanten.

Beurzen

Het bezoeken van een lokale vakbeurs geeft snel inzicht in de Chinese markt. Je legt hier fysiek je eerste contacten, gaat vriendschappen aan en bouwt een netwerk op. Dit doe je ook door deelname aan een gezamenlijke beursinzending. En in China kan deelname aan een handelsmissie deuren voor je openen die anders gesloten blijven. Overzichten van de vele beurzen en tentoonstellingen vind je bijvoorbeeld op AUMA of TradeFairDates. Zorg dat je na beursbezoek je contacten warm houdt.

Enterprise Europe Network

Ondersteuning bij het vinden van de juiste partner biedt Enterprise Europe Network (EEN). Via EEN krijg je toegang tot een professioneel netwerk van 600 organisaties in ruim 60 landen waaronder China. In de digitale databank van EEN vind je Chinese bedrijven die op zoek zijn naar samenwerkingspartners.

E-commerce en China

De Chinese e-commercesector groeit nog steeds. De verwachting is dat deze groei de komende jaren doorzet. Onderzoek toont aan dat het vertrouwen van de Chinese consument na de COVID-19 -uitbraak licht herstelt. Zodra de invloed van de coronacrisis afneemt, zal ook het online shoppen weer toenemen. De e-commercemarkt zal in 2020 naar verwachting zo’n 292 miljoen consumenten bereiken. Chinese consumenten kopen steeds meer buitenlandse producten. Vooral de groeiende middenklasse in grote steden. Uit Nederland afkomstige babyproducten, cosmetica en producten voor persoonlijke verzorging zijn in trek. De Chinese consument is terughoudend met het kopen van producten op buitenlandse websites. Je verlaagt hiervoor de drempel door je producten te verkopen via een platform, zoals Alibaba of JD.com.

Meer weten over zakendoen in het buitenland? Alles over internationaal ondernemen.
Sandra Visser-Meijer

Als KVK-adviseur Internationaal Ondernemen ben ik een klankbord voor ondernemers op export- en importgebied. Ik heb praktische ervaring met exportmanagement en een voorliefde voor crossborder e-commerce. Ik ben actief als regioreporter.

InspiratiePage