Zakendoen met ...

Nieuwe Zijderoute, per trein naar China

Een moderne spoorverbinding maakt goederentransport van en naar China mogelijk. Wanneer is deze Nieuwe Zijderoute een interessant alternatief voor lucht- of zeevervoer vanuit en naar Europa?

Groot voordeel van de Nieuwe Zijderoute is de ontsluiting van het Aziatische en Europese binnenland. De belangrijkste uitbreiding vindt plaats in Azië, met Khorgos in Kazachstan als centraal overslagpunt en toegangspoort. Ook landen in Midden-Europa, zoals Polen, Tsjechië en Hongarije worden beter bereikbaar.

EU-sancties Rusland

De EU-sancties tegen Rusland hebben gevolgen voor het goederenvervoer per spoor op de Nieuwe Zijderoute. Deze route loopt grotendeels door Belarus en Rusland. Brancheorganisatie evofenedex meldt in haar liveblog van 22 maart 2022 dat er geen spoorverbinding meer is tussen Belarus en Oekraïne.

De sancties tegen Rusland schrikken bedrijven af. Steeds meer bedrijven ontwijken het Russische deel van de Nieuwe Zijderoute. Bijvoorbeeld voor het voorkomen van verzekeringsproblemen voor de goederen. Een aantal expediteurs vervoert geen goederen meer over het noordelijke deel van de Nieuwe Zijderoute. Deze route loopt voor een groot deel door Rusland en Wit-Rusland. Normaal gesproken worden ruim 1 miljoen containers over deze route vervoerd. Voor deze containers moeten nieuwe routes gevonden worden.

De langere zuidelijke route via de Kaspische Zee is een andere mogelijkheid. Deze spoorverbinding loopt vanuit China over Altynkol (Kazachstan), Bakoe (Azerbeidzjan) en Tbilisi (Georgië) naar Turkije. Ook kun je kiezen voor zeetransport, maar de containervaart kampt met een gebrek aan containers. Daarnaast is de containerprijs hoog op dit moment. Bespreek met je vervoerder welke transportroute de snelste of goedkoopste oplossing voor jouw zendingen biedt.

De informatie over de Nieuwe Zijderoute die nu volgt gaat over de periode voordat Rusland Oekraïne binnenviel en voordat internationale sancties werden opgelegd door onder andere de EU.

Kansen

Containervervoer over het spoor is een extra optie voor het transport van goederen van en naar China, naast al langer bestaande transportmodaliteiten als lucht- en zeetransport. Het spoor biedt kansen voor Nederlandse bedrijven via 4 directe verbindingen: vanuit Tilburg, Amsterdam, Venlo en de Rotterdamse haven. Deze maken rechtstreeks transport vanuit Nederland naar China mogelijk en andersom. Vanuit buurland Duitsland zijn er verbindingen vanuit Duisburg, Frankfurt en Hamburg. En er staat een Europese terminal in Warschau, Polen.

Investeringsplan Brussel

Het plan ‘Global Gateway’ van de Europese Commissie (EC) moet het Europese antwoord worden op de Nieuwe Zijderoute. Met gunstige leningen en garanties wil de EC vooral particuliere investeerders aantrekken om tot 2027 zo'n 300 miljard euro te investeren in infrastructurele projecten in ontwikkelingslanden. De aandacht van deze projecten is gericht op groene energie, vervoer, onderwijs en het opzetten van gezondheidssystemen. Volgens de EC leveren de EU-investeringen op termijn ook nieuwe markten voor Europese ondernemers op.

Route

De Chinese overheid investeert onder de naam ‘Belt and Road Initiative’ (BRI) miljarden in meer verbindingswegen met het Westen voor het bevorderen van economische groei. De Nieuwe Zijderoute blaast de oorspronkelijke route nieuw leven in met moderne verbindingen over land en zee. Zij dankt haar naam aan de glanzende zijde waarmee de ruilhandel tussen China en het Westen ooit begon en vormt al eeuwenlang de belangrijkste verbinding tussen Oost en West.

Het totale traject strekt zich uit over de meeste landen in Eurazië en sommige landen aan de oostkust van Afrika. De Zijderoute over spoor beslaat een afstand van 10.000 tot 12.000 kilometer. De goederentreinen rijden over 2 hoofdroutes:

  1. De zuidelijke route tussen Kazachstan, Zuid-Rusland en centraal China. Denk aan de regio’s rond Chengdu, Chongqing en Zhengzhou.
  2. De noordelijke route tussen Siberië en de noordelijke regio’s rond Shenyang, Suzhou, Dalian en Beijing.

Keuze

Vervoer per spoor is goedkoper dan luchtvracht en sneller dan verscheping over zee. De meest milieuvriendelijke manier van transport blijft zeevracht. Als je duurzaam wilt ondernemen en snel moet leveren, biedt goederenvervoer per spoor uitkomst. De CO2-uitstoot is een stuk lager dan bij luchtvracht.

Bij je transportkeuze kijk je naast het soort product dat je wilt vervoeren ook naar de snelheid, kosten en CO2-uitstoot van de trein, het vliegtuig of schip.

Soort product

Het gewicht van je producten en het volume dat een pallet in beslag neemt, beïnvloedt je transportkeuze. Zware producten of bulkgoederen als kolen of erts vervoer je al gauw per spoor of schip. Dit is goedkoper dan luchtvracht. De verwachting is dat de Nieuwe Zijderoute vooral volume van de luchtvracht overneemt. Producten als consumentengoederen (bijvoorbeeld kleding, speelgoed en tv-schermen) en halffabricaten (denk aan auto-onderdelen) lenen zich hiervoor, omdat het stukgoederen zijn. Via het spoor zijn je kosten lager.

Tijdens het vervoer per spoor zijn er grote verschillen in de omgevingstemperatuur over vaak korte perioden. In China kan het bijvoorbeeld erg warm zijn. Als de trein door Rusland rijdt kan de temperatuur onder het vriespunt liggen. Bederfelijke goederen zoals voedingsmiddelen vervoer je nu meestal via luchtvracht. Dit is vaak een dure oplossing. Met de inzet van gekoelde (refeer)containers kun je goederen die kwetsbaar zijn voor grote temperatuurschommelingen gemakkelijker per spoor vervoeren.

Trein of vliegtuig?

  • Vervoer per spoor is 4 tot 6 keer goedkoper dan luchtvracht.
  • Het vliegtuig (5 tot 8 dagen) is sneller dan de trein (15 tot 18 dagen).
  • Aankomsttijden bij luchtvervoer zijn beter voorspelbaar dan bij spoorvoer.
  • Het spoor stoot bijna 20 keer minder CO2 uit dan luchtvervoer (gemeten voor een vracht van 12.000 kg op het traject tussen China en Noordwest-Europa).

Trein of schip?

  • Vervoer over het spoor en per schip vindt bijna altijd met containers plaats. Door de grote temperatuurverschillen bij het spoorvervoer zijn dit vaak koelcontainers.
  • De trein is sneller want de reis duurt 15 tot 18 dagen, een schip doet er 35 tot 55 dagen over. Door de kortere transporttijd kun je sneller op veranderende markteisen inspelen. Een voordeel wanneer je consumentenproducten levert.
  • Een schip biedt schaalvoordelen. Een modern groot containerschip heeft bijvoorbeeld plaats voor ruim 20.000 containers van 20 ft (foot). De trein heeft ruimte voor zo’n 84 containers.

Bespreek met je vervoerder welke transportvorm het beste bij jouw producten en eisen rondom snelheid, prijs en duurzaamheid past. Check vooraf welke documenten je nodig hebt. Voorkom vertragingen tijdens het transport en zorg dat je jouw papierwerk op orde hebt.

Sancties

Voor sommige landen langs de route, bijvoorbeeld Rusland, gelden internationale sancties vanuit de EU en andersom. Hierdoor kan voor een specifiek product een verbod gelden in een bepaald land. Je vervoerder kan je verder helpen met informatie over sancties en het vervoer per spoor.

Obstakels

De Nieuwe Zijderoute moet nog flinke stappen zetten op weg naar volwassenheid. Uitdagingen zijn onder andere:

  • Verschillen in veiligheidssystemen en voltages op de sporen in de aangesloten landen.
  • Extra overslag in Kazachstan. Daar worden alle containers overgezet van Russische treinen naar wagons met de Chinese spoorbreedte, die nu nog afwijkt.
  • De spoorcapaciteit in Noordwest-Europa staat onder druk. Dit netwerk is drukbezet en vaak krijgen passagierstreinen voorrang.
  • Douanecontroles aan Europese grenzen nemen veel tijd in beslag. Dit geldt vooral bij de Pools-Wit-Russische grens en bij Schengen- en niet-Schengenlanden.
  • De treinen die vanuit China komen zijn altijd vol. Andersom is dit niet het geval.

Read this article in English

Zie je kansen om zaken te doen met China? Lees meer over Zakendoen in China, dit moet je weten.

Sandra Visser-Meijer

Als KVK-adviseur Internationaal Ondernemen ben ik een klankbord voor ondernemers op export- en importgebied. Ik heb praktische ervaring met exportmanagement en een voorliefde voor crossborder e-commerce en btw. Mijn kennis deel ik via KVK.nl, nieuwsbrieven en social media.

InspiratiePage
Internationaal