Innovatief zzp'ers inhuren

Erna Tielbeke van Oraio is organisatieadviseur en ondernemer. Ze onderzocht de samenwerking tussen mkb-ondernemers als opdrachtgevers en zzp’ers als opdrachtnemers. “Als gevolg van de cultuur-historische ontwikkeling en door de crisis is alleen reorganiseren en moderniseren van de bestaande structuren niet genoeg, er moet een innovatie komen.”

Erna Tielbeke, Oraio

Erna Tielbeke, Oraio

U heeft onderzoek gedaan naar waarde creatie met opdrachtovereenkomsten onder mkb-ondernemers en zzp’ers. Wat zijn de belangrijkste conclusies?

Je ziet de afgelopen jaren dat er aan de ene kant een trend is naar zelfstandigheid, als je kijkt naar het aantal zzp’ers. Aan de andere kant is de structuur van arbeid een belemmering: denk aan de VAR en zijn opvolger wet DBA. De regels zorgen voor onduidelijkheid. MKB-ondernemers zijn terughoudend om zzp’ers opdrachten te geven uit vrees voor problemen met de Belastingdienst.

Aanpassingsvermogen

Opdrachtnemers, zzp’ers, moeten zich continu en steeds sneller aanpassen om aantrekkelijk te blijven voor de markt. Voor mkb-ondernemers, als opdrachtgevers, geldt ook dat zij zich met hun onderneming steeds sneller moeten aanpassen. In de snel veranderende wereld, met steeds nieuwe trends, zoals deel-economieën, globalisering en digitalisering. Flexibel zelfstandigen kunnen inhuren is dan van groot belang.

Maximaal ontzorgd

Mijn twee belangrijkste conclusies over de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer zijn:

  1. Mkb-ondernemers als opdrachtgevers selecteren de opdrachtnemer op basis van hun eigen vertrouwen om maximaal te worden ontzorgd in de opdracht die ze verstrekken. Ze willen zonder risico’s een optimaal resultaat in de snelste tijd. En willen tegen de laagste prijs en de beste kwaliteit inkopen bij iemand die permanent op afroep direct beschikbaar is;
  2. Opdrachtnemers dragen al deze verantwoordelijkheden vrijwillig om teruggevraagd te worden en zo hun inkomstenbron te houden.

Verstoord evenwicht

Het evenwicht in de markt is verstoord, omdat er vanaf 2008 veel zzp’ers zijn bijgekomen als gevolg van de crisis. Veelal zijn ze niet uit overtuiging zelfstandig, maar noodgedwongen. Van opdrachtgevers hoorde ik dat veel zzp’ers voor de korte termijn gingen. En eigenlijk tegen een te lage prijs hun diensten aanboden. Samen met de belemmerende structuur geeft dat een noodzaak voor innovatie.

Relatie opdrachtgever en opdrachtnemer

Ik heb gekeken naar het optimaliseren van het gemeenschappelijk belang in de relatie tussen ondernemers. Opdrachtgevers zijn permanent op zoek naar tijdelijke en vakbekwame opdrachtnemers. Opdrachtnemers zijn op zoek naar werk, inkomen en mogelijkheden zich te ontwikkelen. Voor alle ondernemers is het creëren van commerciële waarde een voorwaarde. Zij verkopen hun professionele kwaliteiten en zetten hun persoonlijke arbeidswaarde in als onderscheidend vermogen.

Selectie

De opdrachtgever sluit een overeenkomst met het platform om werkzaamheden aan te bieden. Zij bepalen voorwaarden in een omschrijving en een maximumprijs. De opdrachtnemer sluit een andere overeenkomst met het platform om dat pakket werkzaamheden uit te voeren. De opdrachtnemer selecteert op basis van zijn vakbekwaamheid en prijs.

Het platform veilt opdrachten. Opdrachtnemers kopen het 'recht op factuur', dat wil zeggen het recht en de plicht een pakket werkzaamheden uit te voeren dat ze op onze veiling hebben gemijnd. Door op deze manier tot overeenstemming te komen ontstaat per definitie geen dienstverband tussen opdrachtgevers, mkb-ondernemers, en opdrachtgevers, zzp'ers.

Duurzaam

Opdrachtnemers als kopers selecteren hun opdrachtgevers. Door te bieden bepalen zij samen een bodemprijs. Omdat men daarbij vakbekwaamheid, kwaliteit en prijsverhouding steeds weegt, ontstaan marktconforme prijzen. Door op deze manier samen te werken zorgen opdrachtnemers samen zonder kosten voor sociale vangnetten, omdat men steeds weer werk kan inkopen. Het concept gaat niet alleen over duurzame vergoedingen voor werk, maar ook over gedeelde verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Naast de zakelijke oplossing, zit er ook een sociaal maatschappelijk aspect aan.

Andere vormen van flexibel inhuren van personeel

Bij payrolling, een uitzendbureau en detachering is er sprake van een dienstverband. Bij een dienstverband zijn de kosten hoger door de werkgeverslasten. Een bemiddelingsbureau vraagt een vergoeding voor bemiddeling en heeft een stem in de planning. Het is semi-ondernemerschap, want er is geen acquisitie door de zelfstandige. Dat is prima, maar wel een keuze voor een andere manier van samenwerken.

Welke trends ziet u in flexibele arbeid via zelfstandig ondernemerschap de komende jaren?

Ik zie de volgende trends. Er komen minder fysieke organisaties, meer online en met een losse netwerkstructuur. De levensduur van organisaties wordt korter. Zzp’ers ontwikkelen zich tot experts en werken in netwerken van experts. In antwoord op de snel veranderende en complexe wereld is snelle aanpassing en wendbaarheid nodig zowel van zzp’ers als van mkb-ers. Samenwerken is daarbij essentieel.