Pulsvisserijverbod en Brexit dwingen Nederlandse vissers tot innovatie

Het Europees Parlement zette januari 2018 voorlopig een streep door de pulsvisserij. Een zware klap voor de Nederlandse visserijsector. De sector vreest immers ook al de mogelijke gevolgen van een Brexit.  60% van de Nederlandse vissers vist in het Britse deel van de Noordzee.  Niet vreemd dat de als innovatief bekend staande Nederlandse visserijsector naar duurzame oplossingen zoekt. Bijvoorbeeld in Noorwegen, geen EU-land, maar wel zeer succesvol op maritiem gebied. De ideeën, die Urker vissers daar opdeden, leidden bij thuiskomst direct tot nieuwe initiatieven.
Geert Post, wethouder Economische Zaken gemeente Urk
Geert Post, wethouder Economische Zaken gemeente Urk

Een van die initiatieven is het zoeken naar alternatieve toepassingen voor visfileerafval. Dat afval gaat momenteel vooral naar nertsfokkerijen en naar de vismeelindustrie. Het levert nauwelijks iets op. Urker ondernemer Gert Bakker kwam al op het idee om visafval te drogen en als diervoeding te verkopen. In Noorwegen zagen de Urkers dat de Noren zelf hun eigen visafval verwerken. En ontdekten nieuwe, duurzamer toepassingen, zoals medicijnen en voedingssupplementen. Interessant voor een sector waarvan bijna de helft van het product als restafval verdwijnt.

Handel en vangst gescheiden werelden

De Urker vissers bezochten in Noorwegen vooral jonge, innovatieve bedrijven. Het land heeft vanwege zijn lange kustlijn een grote maritieme sector die behoorlijk aan de weg timmert. Geert Post, wethouder van de gemeente Urk, kijkt met enthousiasme terug op deze missie, georganiseerd door de KVK/Enterprise Europe Network en Profinis Accountants & Adviseurs. “Van de Noorse nauwe samenwerking binnen de keten kunnen we in Nederland nog veel leren. In Urk hebben we dit direct opgepakt. Zo vindt er nu maandelijks overleg plaats tussen de vissers en de handel. Dit heeft tot wederzijds begrip geleid. Wat speelt er op een schip? En waar loopt de industrie tegenaan? Zo’n overleg lijkt misschien vanzelfsprekend, maar tot voor kort waren handel en visvangst hier toch gescheiden werelden.”

Brexit heeft grote impact

Veel meer dan in Noorwegen krijgen Nederlandse vissers te maken met de Brexit. Noorwegen vist immers vooral in eigen wateren. Meindert Hoefnagel, registeraccount bij Profinis Accountants & Adviseurs in Urk, volgt de Brexit-onderhandelingen voor zijn klanten op de voet. “Mogen de Nederlandse vissers straks nog in het Britse deel van de Noordzee vissen?” vraagt hij zich af. Daarnaast mag de vis die in Engeland gevangen wordt, straks niet zomaar in Nederland aan land gebracht worden. “Na de Brexit is dit vis van buiten de EU. Daar gelden aparte importtarieven en regels voor. Een groot aantal Nederlandse scholvissers vaart van oudsher onder Engelse vlag. Waar zijn deze vissersfamilies straks sociaal verzekerd? Een concreet antwoord op deze vragen krijgen ze pas, als de gevolgen van de Brexit duidelijk zijn.”

Verbod op pulsvissen

Met de Brexit op komst, komt het verbod op pulsvissen meer dan ongelegen. Wethouder Post betreurt het verbod op de pulsvisserij, een nieuwe techniek van vissen met stroomstootjes. "Het verbod zadelt de visserij in Urk op met een groot probleem.” Pulsvissen is erg geschikt voor vissen op platvis, die zich op de bodem van de zee bevindt. Een groot deel van de Urkers vist op dit type vis en maakt gebruik van de nieuwe techniek. “Aan de inzet van de Nederlandse Europarlementariërs heeft het niet gelegen. Ook de Nederlandse visserijorganisaties hebben alles gedaan om de feiten over de pulsvisserij onder de aandacht te brengen. We zullen nu moeten afwachten hoe het verder gaat."

Samenwerken binnen EU

Door het verbod op pulsvissen lijkt er een onoverbrugbaar conflict te ontstaan tussen Nederland en de overige EU-landen. Maar volgens Post ligt de oplossing toch in samenwerking tussen de visserijlanden in Europa. “Op andere thema’s weten we elkaar goed te vinden. Jaarlijks ontmoeten acht EU-landen, waaronder Nederland en Frankrijk, elkaar om gezamenlijk op te trekken. Bijvoorbeeld in het Brexitdossier, maar ook in het zoeken van oplossingen voor de aanlandplicht”. Vanaf 2019 mogen kleine vissen niet meer terug in zee maar moeten mee aan land. De markt heeft geen interesse in deze vis. “Gezamenlijk zoeken we met deze acht landen naar duurzame oplossingen. Hoe zorgen we ervoor dat we deze vis sowieso niet meer in onze netten krijgen?”

Innovaties delen

Dus ook op het gebied van nieuwe vistechnieken hoopt Post op een gezamenlijk oplossing. In innovatie ligt volgens hem de sleutel voor een duurzame toekomst van de visserij. “De Nederlandse visserijvloot moet haar innovaties vooral delen met andere lidstaten. Iedere Europese visser die dit wil, kan mee profiteren. Zo kan de Europese visserijsector samen op weg naar een bestendige toekomst. We moeten dit gezamenlijk doen als EU.”



De missie van de Urker visserijsector naar Noorwegen werd o.a. georganiseerd door Enterprise Europe Network.  Meer weten over dit Europese netwerk en haar missies? Neem dan contact op met Niklaas van Hylckama Vlieg, adviseur KVK.

InfoPage