Personeel

7 alternatieven voor het ontslaan van je personeel

Om je bedrijf overeind te houden bezuinig je al op personeelsuitjes, je verlengt tijdelijke contracten niet en je neemt geen nieuw personeel aan als medewerkers vertrekken. Maar het is niet genoeg. Personeel ontslaan lijkt de enige optie. Toch zijn er ook andere oplossingen, zegt Petra Hogewind-Wolters, arbeidsjurist en onderzoeker aan de Universiteit Leiden. Hogewind-Wolters deelt zeven alternatieven voor ontslag.

Besparen op loonkosten kan helpen om uit financiële nood te komen, maar personeel ontslaan kost ook tijd en geld. Met deze alternatieven houd je de kosten zo laag mogelijk:

1. Ziekteverzuim bekijken

Is je ziekteverzuim hoog? Probeer dit dan onder de 5% te brengen door bijvoorbeeld de arbeidsomstandigheden te verbeteren of betere begeleiding te bieden. Probeer nieuw ziekteverzuim te voorkomen door aandacht te besteden aan de oorzaken van het ziekteverzuim, of door in te zetten op duurzame inzetbaarheid

Heb je werknemers in dienst die al langer dan twee jaar arbeidsongeschikt zijn? Overweeg om voor langdurig zieken een ontslagvergunning aan te vragen bij het UWV.

2. Vertrekregeling

Een ander alternatief voor ontslag is een vertrekregeling. “Die zie je veel in de praktijk,” vertelt Hogewind-Wolters. “Je komt samen met je medewerker tot een overeenkomst om uit elkaar te gaan. Je stimuleert het natuurlijke verloop en hoeft niet langs een rechter of het UWV.”

Zo’n overeenkomst wordt een beëindigingsovereenkomst of vaststellingsovereenkomst genoemd. Met deze overeenkomst ben je niet gebonden aan wettelijke redenen van ontslag, opzegtermijn en ontslagvergoedingen, zoals de transitievergoeding. In de vaststellingsovereenkomst zet je per wanneer de regeling ingaat, van welk werk de werknemer vrijstelling krijgt, de hoogte van de vergoeding, compensatie van vakantiedagen, verval van een concurrentiebeding, het behoud van leaseauto of laptop en of je looncompensatie geeft.

“Door looncompensatie te geven lijdt je werknemer geen inkomensverlies,” legt Hogewind-Wolters uit. “Je geeft bijvoorbeeld een aanvulling op de WW-uitkering. Het UWV betaalt de eerste maanden 75%, de werkgever 25%. In de vaststellingsovereenkomst zet je ook hoeveel maanden je looncompensatie geeft.”

Werknemers hoeven niet akkoord te gaan met een vertrekregeling. Wel kun je de regeling zo aantrekkelijk mogelijk maken, door extra’s te bieden zoals:

  • een coach of vrijstelling van werk;
  • behoud van het recht op een WW-uitkering;
  • voorkomen van een juridisch ontslagproces;
  • een 'eervol ontslag' en een prettig in de vorm van een afscheidsfeestje.

“Let op als je tegelijkertijd of kort daarna toch een reorganisatie begint”, waarschuwt Hogewind-Wolters: “Het UWV telt deze vertrekkende werknemers mee om te bepalen of er sprake is van collectief ontslag. Bij collectief ontslag beëindig je dienstverbanden van 20 of meer werknemers binnen een periode van drie maanden. Als dit zo is, moet je rekening houden met de Wet melding collectief ontslag (WMCO).”

3. Om- en bijscholing

Heb je te veel werknemers in dienst in een bepaalde functie en heb je genoeg andere werkzaamheden? Bied je werknemers dan bij- of omscholing aan, zodat ze ander werk voor je kunnen doen. Omscholing kan zowel een langere opleiding als een korte cursus zijn. Kijk welke subsidies voor omscholing interessant voor je zijn.

Begeleid je werknemers met de omscholing eventueel naar ander werk, bijvoorbeeld in kansrijke branches waar ze personeel nodig hebben.

4. Collegiale uitleen

Laat je werknemers tijdelijk aan de slag gaan bij een collega-ondernemer. Dit heet collegiale uitleen en zie je veel in de bouw of tijdens een lockdown. Denk aan horecamedewerkers die tijdelijk aan de slag gaan bij een bedrijf in voedingsmiddelen. Het voordeel van collegiale uitleen is dat je personeelskosten gedekt zijn. Gaat je zaak weer open of heb je weer meer opdrachten? Dan beschik je snel weer over je eigen mensen.

Met collegiale uitleen detacheer je je personeel als het ware aan een collega-ondernemer. Hiervoor maak je samen met je collega-ondernemer een detacheringsovereenkomst. In dit contract staan afspraken over de termijn en werkzaamheden, aansprakelijkheid, werktijden en vakantie.

Wanneer je je personeel detacheert, moet je dit verplicht registeren in het Handelsregister. Bij je inschrijving laat je een aantekening opnemen dat je arbeidskrachten ter beschikking stelt: de Waadi-registratie. Check de Wet Waadi om te zien of dit voor jou van toepassing is.

5. Uitbesteed werk terughalen

Kijk of je werk dat je nu uitbesteedt weer zelf kunt doen. “Mogelijk heb je zaken als marketing uitbesteed aan een extern bureau. Dit kun je, met inachtneming van lopende contractuele verplichtingen, opzeggen en weer door je eigen werknemers laten doen,” licht Hogewind-Wolters toe. “Daarmee bespaar je op externe kosten en houd je je eigen personeel aan het werk. Gebruik om- en bijscholing (alternatief 3) als dat nodig is. Het is namelijk zonde als je geldt misloopt omdat je marketing of boekhouding niet goed worden gedaan.”

6. Vervroegd of deels met pensioen

Stimuleer werknemers op leeftijd om vervroegd of deels met pensioen te gaan. Al zit daar wel een ‘maar’ aan, zegt Hogewind-Wolters. “De overheid stimuleert niet dat mensen eerder met pensioen gaan, blijkt uit de RVU-regeling. Deze regeling maakt het fiscaal onaantrekkelijk voor een werkgever om medewerkers met vervroegd pensioen te laten gaan.” Door een tijdelijke versoepeling van de RVU-heffing kan vervroegd pensioen toch fiscaal aantrekkelijk zijn. Of dit voor jou geldt, kun je door je boekhouder of accountant laten berekenen.

7. Werktijdverkorting

Je kunt gebruik maken van de Regeling werktijdverkorting (rwv) als je medewerkers tijdelijk niet aan het werk kunnen door bijzondere omstandigheden. Denk aan een storm, brand of blikseminslag. Duurt deze periode minimaal twee en maximaal 24 weken? En maak je geen gebruik van de NOW-regeling? Vraag dan een ww-uitkering aan voor je medewerkers.

Overheidssteun in noodsituaties

Heb je tijdelijk geen omzet door onverwachte noodsituaties, zoals een lockdown of een overstroming? Ga na welke financiële ondersteuning de overheid biedt in jouw situatie. Bijvoorbeeld met de NOW-regeling. Tijdens de coronacrisis kon je met deze regeling je personeel deels doorbetalen. Ook tijdelijke belastingmaatregelen kunnen zorgen voor minder financiële druk, bijvoorbeeld voor de loonheffing.

Is je bedrijf getroffen door wateroverlast? Check of je in aanmerking komt voor een vergoeding vanuit de Wet tegemoetkoming schade bij rampen.

Hogewind-Wolters adviseert om goed te onderzoeken wat een regeling financieel voor jou betekent. “De NOW is bijvoorbeeld afhankelijk van je omzetdaling en dekt niet alle loonkosten. Je ontvangt een voorschot en de eventueel te veel ontvangen subsidie betaal je later terug. Doe de aanvraag daarom samen met een adviseur of boekhouder, zodat je een goede inschatting maakt.”

Read this article in English

Meer weten over personeel? Bezoek onze pagina over personeel.
Juliëtte Geers

Als KVK-adviseur informeer ik ondernemers vooral over online marketing. Ik schrijf voor KVK.nl en KVK-nieuwsbrieven. Volg mij op LinkedIn voor enthousiaste en praktische posts over online klanten bereiken.

InspiratiePage
Marketing en personeel