Personeel

Hogere betrokkenheid door goede arbeidsvoorwaarden

Een auto van de zaak of vrijmibo: voor de coronacrisis waren dit aantrekkelijke secundaire arbeidsvoorwaarden. Nu thuiswerken de norm is, veranderen de wensen. Aan welke secundaire arbeidsvoorwaarden hebben medewerkers behoefte en hoe zorg je daarvoor?

Primaire arbeidsvoorwaarden zijn de basisafspraken die je maakt met een werknemer, zoals salaris en werktijden. Secundaire arbeidsvoorwaarden vullen deze primaire arbeidsvoorwaarden aan, ondersteunen de werknemer in het arbeidsproces en zorgen voor een goede werkprivébalans. Voorbeelden zijn een dertiende maand, bedrijfsrestaurant, prestatiebeloning, kinderopvang, opleiding of leaseauto. Je kunt ook eenmalig een extraatje geven, zoals een bonus of thuiswerkvergoeding.

Hogere betrokkenheid

Het hebben van secundaire arbeidsvoorwaarden is niet verplicht, maar heeft wel een paar grote voordelen. Bijvoorbeeld dat medewerkers een hogere betrokkenheid tonen. Dat heeft alles te maken met rechtvaardigheid, een belangrijk kenmerk van een goed beloningsbeleid. Dat stelt Xavier Baeten, hoogleraar Reward & Sustainability aan Vlerick Business School in België. Baeten is expert in beloningsbeleid. In zijn onderzoek focust hij op hoe een beloningsbeleid organisaties helpt om doelen te realiseren en zo een sterke marktpositie te behalen.

Baeten legt uit: “Onderzoek van Caza, McCarter en Northcraft toont aan dat goede secundaire arbeidsvoorwaarden leiden tot betere prestaties van medewerkers. Hierbij moet je vooral letten op flexibiliteit en maatwerk. Als de secundaire arbeidsvoorwaarden namelijk beter zijn afgestemd op de individuele wensen van werknemers, voelen zij zich rechtvaardiger behandeld. En dat zorgt voor een hogere betrokkenheid en betere prestaties op de werkvloer. Denk hierbij aan arbeidsvoorwaarden als flexibele arbeidstijden, thuiswerken of maatwerk in opleidingen.”

Maatwerk

Aan welke secundaire arbeidsvoorwaarden medewerkers behoefte hebben, verandert in de loop van de tijd. Nu is thuiswerken de norm. Normaalgesproken is dat een extra secundaire voorwaarde. Op dit moment is het vaak verplicht. Werkgevers moeten daarom op zoek naar maatwerk dat past bij die situatie, stelt Arjan Vissers, verantwoordelijk voor strategie bij Indeed Benelux.

Vissers legt uit: “De bedrijfsvoering en manier van werken passen zich aan de situatie aan. Daarom adviseer ik werkgevers altijd om maatwerk te gebruiken. Kantoorgerelateerde arbeidsvoorwaarden, zoals ‘gratis lunch’ of ‘tafeltennis’, worden nu minder vaak genoemd in vacatures. Borrels komen daarentegen juist vaker voor, maar dan wel in de context van een virtuele borrel of ‘als het straks weer mag’. Het is belangrijk om daarop in te spelen.”

Om goed maatwerk te leveren, moet je je verdiepen in de dagelijkse routine van je werknemers. Waar lopen zij tegenaan, en welke wensen hebben ze?

Zachte voorwaarden

Zachte secundaire arbeidsvoorwaarden stijgen in populariteit, ziet Vissers. “Opvallend is dat er veel aandacht is voor werkprivébalans en flexibiliteit. Met kinderen thuis moeten medewerkers veel ballen tegelijkertijd hooghouden. Werkgevers moeten proberen daarin mee te denken. Dat ze dat doen, zien we terugkomen in de toename van termen in vacatures als ‘flexibele werktijden’, ‘betaald ouderschapsverlof’ en ‘goede werkprivébalans’.”

Een zachte voorwaarde die bijvoorbeeld toeneemt, is de vraag naar sabbaticals. Jacques van Geffen, horeca-eigenaar van Buurt en DIT ziet dit ook binnen zijn bedrijf. “We staan positief tegenover sabbaticals. We kunnen wellicht geen baangarantie geven, maar ik zal altijd mijn best doen een plekje te reserveren. Vaak houden we tijdens het sabbatical, bijvoorbeeld tijdens een reis, contact met de medewerker over hoe het gaat en houden we een vinger aan de pols rondom eventuele terugkeer. Zo behoud je goed en gemotiveerd personeel.”

Arbeidsvoorwaarden opstellen

Secundaire arbeidsvoorwaarden vastleggen is niet verplicht. Wil je dat wel doen? Dan kun je dat mondeling doen, maar ook op papier zetten. Het volstaat om de voorwaarden in een contract op te schrijven en door werkgever en werknemer te laten ondertekenen. Ook kun je de voorwaarden in het personeelshandboek opnemen.

De horecaondernemingen van Van Geffen hebben bijvoorbeeld op papier geen secundaire arbeidsvoorwaarden. Dit gaat in overleg. “Onze arbeidsvoorwaarden zijn volgens de horeca-cao, al is alles bij ons bespreekbaar en passen we dit aan op de persoonlijke situatie. Het feit dat we bijvoorbeeld het liefst werken met collega’s die al wat ouder zijn, gemiddeld 30 jaar, heeft als natuurlijk gevolg dat medewerkers een gezin hebben of krijgen. We zien regelmatig dat collega’s tijdelijk meer of minder werken, of dat ze minder flexibel kunnen werken in verband met kinderen. Deze veranderingen vangen we als team op.”

Een arbeidsvoorwaarde kan gelden voor iedereen, bijvoorbeeld een thuiswerkvergoeding, of voor specifieke werknemers, zoals flexibelere roostering voor medewerkers met kinderen. Bespreek met je werknemer(s) per arbeidsvoorwaarde de vereisten, aanvraagmanier en duur van de voorwaarde, zodat alle randvoorwaarden helder zijn voor beide partijen.

Arbeidsvoorwaarden wijzigen

Als werkgever ben je verbonden aan de arbeidsovereenkomst en bijkomende arbeidsvoorwaarden die je bent aangegaan met een werknemer. Wil je je secundaire arbeidsvoorwaarden wijzigen? Dat kan met instemming van je werknemer, bij eenzijdige wijziging als je zwaarwegende belangen hebt en een wijzigingsbeding overeenkomt, of wanneer je een redelijk voorstel doet aan de werknemer waarmee deze op grond van goed werknemerschap instemt. In de laatste 2 gevallen dienen de belangen of het voorstel als basis voor de wijziging.

Leg in alle gevallen vast wat je wijzigt, waarom, hoe en hoe lang, en laat dit door beide partijen ondertekenen. Zo voorkom je onduidelijkheden en discussie.

Het is altijd spannend om met arbeidsvoorwaarden te spelen, stelt COO en CO-founder van strategisch HR-bureau Aleid Haenen. “Kijk bij verandering van arbeidsvoorwaarden dus hoe medewerkers naar die verandering kijken, en waar ze behoefte aan hebben. Zo zorg je voor draagvlak. Om aan te sluiten bij de nieuwe wereld waarin veel mensen thuiswerken (ook na corona), hebben wij bijvoorbeeld ons kantoor gesloten en huren wij elke maand mooie inspirerende locaties op bijzondere plekken in het land. De ene medewerker kijkt ernaar uit te werken vanuit een vakantiehuisje, terwijl een ander deze verandering spannend vindt. Die behoefte en ervaring is heel persoonlijk. Het is belangrijk om dan ruimte te geven aan die behoeften en een bepaalde mate van standaardisatie toe te passen.”

Bied jij je werknemers pensioen aan? Lees of het voor jou nuttig is of niet.
Esther Riphagen

Vanuit mijn kennis over marketing en personeel help ik je als KVK-adviseur verder. Bijvoorbeeld over het opzetten van een marktstrategie of hoe je een eerste werknemer werft. Volg mij op Instagram (@groeibaak) voor praktische tips over marketing en groei.

InspiratiePage