Personeel

Verlaag ziekteverzuim door duurzame inzetbaarheid

Ziekteverzuim zorgt jaarlijks voor hoge kosten, met een gemiddelde van €400 per werknemer per dag. Weet wat de valkuilen in jouw branche of bedrijf zijn, en waar je medewerkers behoefte aan hebben. Hoe stel je een beleid voor duurzame inzetbaarheid op en hoe voer je dit uit?

Ziekteverzuim van werknemers neemt sinds 2014 toe, blijkt uit cijfers van het CBS. In december 2020 lag het ziekteverzuim op 4,4%: van elke 1000 te werken dagen worden er 44 verzuimd. In het eerste kwartaal van 2020 was dit zelfs 5,2%. Uit cijfers van CBS blijkt dat ziekteverzuim in de eerste 3 kwartalen van 2020 het hoogst was sinds 2003.

Dit ziekteverzuim heeft gevolgen voor de financiële situatie van je bedrijf en de gehele bedrijfsvoering, zeker in de huidige coronacrisis. Duurzame inzetbaarheid kan het ziekteverzuim omlaag brengen.

Duurzame inzetbaarheid

Kort gezegd betekent duurzame inzetbaarheid: de juiste arbeidsomstandigheden creëren, waardoor je personeel nu en in de toekomst haar werkzaamheden goed en gezond kan uitvoeren. Voorbeelden van arbeidsomstandigheden en daaruit voortvloeiende middelen zijn: ergonomie, een goede werk-privébalans, roostering, taakroulatie, bij- en omscholing en werkgeluk.

Duurzame inzetbaarheid verhoog je het best met een integrale aanpak. Dit betekent dat je kijkt naar je bedrijfssituatie en de behoefte van de medewerker. Wat een goed beleid is, verschilt namelijk per branche, functie en medewerker.

2 doelen

Bij een integrale aanpak ga je voor een optimale samenhang: je kijkt zowel naar de werkgevers- als de werknemersbelangen en hangt hier doelen aan. Het hoofddoel van duurzame inzetbaarheid is de productiviteit van de organisatie waarborgen en verbeteren. Het tweede doel is het werkplezier vergroten. Wanneer je het duurzame-inzetbaarheidsbeleid op beide doelen afstemt, creëer je bevlogen, betrokken en gezonde medewerkers. Een win-winsituatie voor beide partijen.

Kosten besparen

Met duurzame inzetbaarheid bespaar je daarnaast kosten. Medewerkers kunnen hun functie goed uitoefenen en je vermindert risico’s in de bedrijfsvoering, zoals gebrek aan kennis of personeel. Een zieke werknemer kost je gemiddeld namelijk zo’n €400 per dag.

Lange termijn

Speel bij het opstellen van je duurzame-inzetbaarheidsbeleid niet alleen in op de huidige situatie van je bedrijf. Bedenk ook waar je als bedrijf heen wilt groeien. Welke wensen hebben je medewerkers? Welke veranderingen voorzie je in de markt of economie? Denk bijvoorbeeld aan trends als personeelstekorten en digitalisering, maar ook aan interne veranderingen als een verhuizing, uitbreiding of een ander assortiment. Speel hier tijdig op in door je personeel cursussen en coaching aan te bieden, zodat zij soepel meebewegen bij veranderingen.

Zelf beleid opstellen in 6 stappen

1. Bekijk en actualiseer je visie

Je missie, visie en strategie zijn de basis van je bedrijf en daarmee van je succes. Ben je een kleine ondernemer? Dan noem je het misschien niet zo. Maar ook jij bent begonnen met een idee over wat je naar buiten wilt uitdragen (je missie) en een voorstelling van de toekomst van jouw bedrijf (je visie). De manier waarop je je missie en visie wilt bereiken, noem je de strategie.

Om je strategie uit te kunnen voeren, zijn je mensen onmisbaar. Het is daarom essentieel dat je goede arbeidsvoorwaarden biedt, en deze in je strategisch plan opneemt. Zorg dat je visie altijd actueel is, en pas deze indien nodig aan vanwege veranderingen, zoals door de gevolgen van het coronavirus. Dit stappenplan helpt je bij het opstellen of actualiseren van je missie, visie en strategie.

2. Analyseer je bedrijfssituatie

De kansen en risico’s van duurzame inzetbaarheid verschillen per situatie. Analyseer de uitdagingen (fysiek werk, nachtwerk, hoog verloop) en de kansen (budget voor scholing, tilhulpmiddelen, veel kennis) voor jouw bedrijf. De basis hiervan zijn je visiedocument uit stap 1 en de verzuim- en verloopcijfers van de afgelopen jaren. Welke trends zie je ontstaan? Bijvoorbeeld een stijgend aantal bedrijfsongevallen of veranderingen van functies, nieuwe wetgeving rondom nachtwerk of het bieden van omscholing. Check of je momenteel je visie waarmaakt of waar je vooruitgang kunt boeken.

3. Stel SMART doelen op

Stel daarna doelen op voor je duurzame inzetbaarheid. Zorg ervoor dat deze doelen aansluiten bij de uitkomsten uit voorgaande stappen en je bedrijfsstrategie. En maak die doelen SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden. Mogelijke doelen zijn:

  • Het ziekteverzuimpercentage in 2021 met 5% laten dalen
  • Het verloop met 10% laten dalen binnen 3 jaar
  • In 2021 het aantal bedrijfsongevallen verminderen met 5%
  • In 2021 50% van de medewerkers een digitaliseringscursus laten volgen
  • In de jaren 2021 tot en met 2025 75% van je medewerkers bij- of omscholing bieden

4. Betrek je medewerkers

Ga bij het opstellen en uitvoeren van een duurzame-inzetbaarheidsbeleid in gesprek met je personeel. Leg uit welke voordelen zij er zelf uit kunnen halen, zoals een goede gezondheid, baangarantie bij behoud van kennis of doorgroeimogelijkheden. En vraag wat hun behoeften zijn. Zo zorg je voor draagvlak in je bedrijf en voorkom je dat jouw duurzame-inzetbaarheidsbeleid een papieren tijger wordt.

5. Stel instrumenten beschikbaar

Om je doelen te behalen, heb je instrumenten nodig, zoals stages, coaching, voorlichting, tilhulpmiddelen, taakroulatie, roosterverandering, bij- en omscholing of een fietsplan. Let op: het heeft alleen zin om instrumenten aan te bieden als deze je helpen bij het bereiken van je doelen. Pak je SMART-doelen er dus bij. Zo voorkom je losse flodders en breng je focus aan in je aanbod van instrumenten.

Het kan voorkomen dat je bepaalde instrumenten verplicht stelt, zoals een cursus gezonde leefstijl, een training digitalisering of een bepaalde taakroutine, terwijl medewerkers hier niet direct behoefte aan hebben of er tegenop zien. Het hoofddoel van duurzame inzetbaarheid – organisatieperspectief – staat in dat geval boven het tweede doel – werkplezier voor werknemers.

6. Laat duurzame inzetbaarheid leven binnen de organisatie

Tot slot zijn sturing en coördinatie nodig. Als je duurzame inzetbaarheid onderdeel wilt maken van de bedrijfscultuur, in plaats van een ‘moetje’, dan zijn goed leiderschap en een goed voorbeeld cruciaal. Ze helpen je bij controle en sturing van het beleid en zorgen voor draagvlak van je medewerkers.

Voor deze laatste stap maak je samen afspraken. Deze volg je op via controles, meetpunten en verbeteringen. Laat dit bijvoorbeeld terugkomen in jaarlijkse gesprekken, zoals functioneringsgesprekken, maar ook in jaarverslagen, kwartaalmeetings, en regelmatig op de werkvloer. Of organiseer elk half jaar een teammeeting over duurzame inzetbaarheid, waarin je brainstormt en de doelen doorneemt. Een goede en open werksfeer speelt hierbij een belangrijke rol. Zorg dat medewerkers van elkaar leren, dat ze elkaar vragen durven stellen en anderen kunnen aanspreken op verkeerd gedrag.

Zorg er tot slot voor dat de verantwoordelijkheden in je bedrijf duidelijk zijn en maak eventueel iemand eindverantwoordelijk voor het uitvoeren en waarborgen van het duurzame-inzetbaarheidsbeleid en de gestelde doelen. Dit kan een preventiemedewerker of BHV’er zijn, maar dat hoeft niet.

Heb je nog een ondernemersvraag? Het KVK Adviesteam staat voor je klaar.
Esther Riphagen

Vanuit mijn kennis over marketing en personeel help ik je als KVK-adviseur verder. Bijvoorbeeld over het opzetten van een marktstrategie, het binden van je medewerker of hoe je handig inspeelt op veranderingen omtrent het coronavirus.

InspiratiePage