Trenddossier 2019

De baas van morgen is een allround-coach

  • 20 dec 2018
  • 5 min lezen
Ondernemerskansen liggen er in 2019 volop, vindt Neerlands bekendste demograaf en trendwatcher Jan Latten. En die kansen haalt hij allemaal uit de statistieken. “Als je weet hoe de Nederlandse bevolking zich ontwikkelt, kun je daar als ondernemer op inspelen.” Zo is er volgens hem een belangrijke rol voor de werkgever als coach weggelegd.

Demograaf Latten tovert een hele reeks cijfers uit de hoge hoed, maar wat de statistieken vooral uitwijzen is dit: "Ik kan het niet genoeg benadrukken: Nederland groeit als kool. In drie jaar tijd komen er 300.000 mensen bij. Voor een groot deel volwassenen en die groei gaat maar door. De immigratiegolf is nog niet voorbij, die houdt aan. Ook het aantal expats in Nederland blijft stijgen. Dat is dus een enorme instroom van klanten die van alles nodig hebben.”

Demograaf Jan LattenJan Latten: "Er is een enorme instroom van klanten die van alles nodig hebben"

Volg jouw consument

Latten ziet dat er een hoop potentie in die groei zit. “Kijk waar je kansen liggen!”, benadrukt hij. “Wie komen er en wat willen ze?” En nee, natuurlijk ga je geen delicatessenzaak aan de Waddenkust beginnen. Hij geeft aan dat de bevolkingsgroei zich concentreert in vijf provincies: Noord- en Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland en Brabant.

“Daar klontert iedereen samen en daar liggen dus kansen voor ondernemers. Ook in de grote steden die tegen de randen aanschurken, zoals Eindhoven, Tilburg, Arnhem en Zwolle. Maar die groei valt in het niet bij die van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Om maar een richting te geven: daar waar het klontert, stijgen de huizenprijzen. En waar veel huizen verhandeld worden, hebben consumenten van alles nodig, zoals keukens, woningaankleding en meubels.”

Goed werkgeverschap

De ondernemer als werkgever zal zich de komende tijd moeten ontwikkelen tot een coach. Ook dat kun je volgens Latten uit de statistieken halen: “Deze trend heeft direct te maken met het enorme aantal singles in onze maatschappij.” Hij verduidelijkt: “Singles hebben weinig mensen om zich heen aan wie ze hulp en advies kunnen vragen. Dat is een van de redenen dat ze het vaak niet redden, kijk maar naar het ziekteverzuim. De meeste uitval komt door stress.”

Dat vraagt om een andere werkgever/werknemer-verhouding, vindt Latten. “Zeker voor singles kan een baas zelfs de rol aannemen van een partner als het gaat om raad en advies.” En dat geldt volgens hem niet alleen voor de steeds groter groeiende groep singles: ook de millennials hebben deze coachende rol nodig.

Jan LattenJan Latten: "De mensen met wie je dagelijks contact hebt, moeten je familie zijn, de surrogaat-familie”

“Die kinderen hebben nooit geleerd om volgzaam te moeten zijn. Hun ouders geven teveel autoriteit weg, zijn niet streng genoeg. Dus de bazen van 2019 zullen daarin mee moeten gaan door zich niet autoritair op te stellen, maar juist meedenkend. Dat werkt ook in je voordeel: ondernemers komen verder met meedenkers.” Social media zorgen daarbij nog voor extra druk. Zorg er als ondernemer dan ook voor dat jouw bedrijf een veilige thuishaven is. “Je ziet het al voorzichtig aan de inrichting van kantoren”, licht Latten toe, “die lijken net op woonkamers. Dat geeft werknemers vertrouwen, iets dat ze hard nodig hebben.”

Surrogaat-familie

Naast de coachende rol als werkgever, zullen ondernemers ook echt moeten letten op het welzijn van personeel. Latten: “Bij grote bedrijven zit ‘m dat bijvoorbeeld in samen sporten, samen gymoefeningen doen zoals in Japan, goed om de collectiviteit de benadrukken. Bij kleine bedrijven zal er meer op de baas zelf moeten neerkomen. En denk je nu: ‘Dat lukt mij niet, want daar ben ik niet voor opgeleid’? Dan neem je maar een psycholoog of personal trainer in dienst, de pop up-psycholoog.”

Geef oprechte aandacht en je zult beloond worden met oprecht vertrouwen

Het gaat erom dat alle werknemers met elkaar een familie zijn. “We hebben steeds minder familie, de traditionele families vallen uit elkaar, het is steeds minder zeker dat je een familie om je heen hebt. Dus: de mensen met wie je dagelijks contact hebt, moeten je familie zijn, de surrogaat-familie.”

Volgens Latten is het een simpele no-brainer voor elke ondernemer. “Het begint ermee dat je als ondernemer snapt dat het fysieke en psychische welzijn van je werknemers van het grootste belang zijn. Zieke of afgekeurde werknemers, dat kost je gewoon geld. Dat alleen al zou een drive moeten zijn om je erin te verdiepen. Uiteindelijk zul je er alleen maar voordeel bij hebben, want iedereen vindt het fijn om zich welkom te voelen op het werk.” Een klinkklare businesscase.

Schreeuw om aandacht

De anti-autoritaire opvoeding, vindt Latten, heeft ook nog ergens anders toegeleid: de Nederlander van 2019 heeft een onbedwingbare behoefte aan aandacht. Latten: “Al die jong-volwassenen hebben zich nooit hoeven te beperken. Ze hebben geleerd: je mag doen wat je wilt, als je er maar gelukkig van wordt. Als ondernemer kun je hiervan profiteren.” Bedrijven die aandacht geven, zullen allemaal profiteren van deze flow. Denk aan alle branches die erop gericht zijn om rust en aandacht te geven, zoals personal coaching, psychologen, spirituele begeleiders en ook kappers. “Geef oprechte aandacht en je zult beloond worden met oprecht vertrouwen”.

Jan LattenJan Latten

Lattens trendtip voor 2019: veiligheid

Oftewel: hoe kunnen we kwetsbare groepen een gevoel van veiligheid geven?

Latten gaat er vanuit dat veiligheid een groot thema wordt in 2019 en nog lang daarna. “De grote groep ouderen én alleenstaande vrouwen (een gevolg van het grote aantal scheidingen) moeten en willen langer zelfstandig wonen, maar daarmee groeit ook het gevoel van onveiligheid in de eigen woning. Deze groepen voelen zich kwetsbaar en bang; de buitenwereld wordt toch als onveilig ervaren.” Volgens de demograaf biedt dit tal van kansen voor ondernemers, van projectontwikkelaars tot beveiligingssystemen, van sociale buurtcontrole tot maaltijdbezorging.

Onderdelen thema veiligheid

  • Veilig wonen
  • Sociale controle en buurtinitiatieven
  • Opheffen van eenzaamheid (zowel onder ouderen als onder jongeren)

De nieuwe hofjeswoningen

Knarrenhof is een voorbeeld van een onderneming die al met veiligheid bezig is. De naam is een geuzennaam en komt van Koot & Bie. In 2011 werd bij een aantal 50+-ers het idee geboren voor een gezamenlijk woningproject waarbij het gaat om meer dan wonen alleen. Naast wonen staan ‘noaberschap’, zelfredzaamheid en zelfstandigheid centraal.

Het eerste Knarrenhof in Nederland is in april 2018 werkelijkheid geworden in Zwolle: 34 koopwoningen en 14 sociale huurwoningen. Alle woningen hebben het volledige woonprogramma op de begane grond en zijn volledig op zorg voorbereid. De opzet van het plan is wonen in hofjes, waardoor ruimte ontstaat voor een gemeenschappelijke binnentuin.

Jan Latten
  • TrendwatcherTrendwatcher
  • Den HaagDen Haag
  • DemograafDemograaf

Jan Latten

Jan Latten Trends + Duiding

Jan Latten promoveerde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en startte in 1981 als demograaf bij het CBS. Vanaf 2008 tot zijn pensioen in de zomer van 2018 was hij daar hoofddemograaf. Sinds 2004 is Latten bijzonder hoogleraar sociale demografie aan de UvA.

“De baas van morgen is een allround-coach”

Tips van Jan Latten voor ondernemers

Hoe kun je zelf alert zijn op trends?

  1. Ken je branche cijfermatig en handel naar de statistieken
    Het zal niet verbazen dat Latten juist deze tip geeft. “De cijfers liegen niet. Niet alleen de algemene cijfers over Nederlandse demografie zijn relevant voor elke ondernemer, maar ook die van zijn of haar eigen branche.”

  2. Richt je op de grootst voorkomende leeftijdsgroep
    “En die is in Nederland: 50-55 jaar. Bijkomend detail: als deze groep met pensioen gaat, hebben ze beiden een inkomen gehad en dus beiden een pensioen. Ze hebben over het algemeen een groot huis en al een groot vermogen opgebouwd, dus veel te besteden.”