Wetten en regels

Aan deze tabaksregels moet je voldoen

Om roken te ontmoedigen, voert de regering regelmatig nieuwe tabaksmaatregelen in. Zo moesten ondernemers eerder alle rookruimtes sluiten en sigarettenautomaten uit de horeca weghalen. Ook in 2023 komen er tabaksregels bij. Wat betekenen de wijzigingen concreet voor je onderneming?

De afgelopen jaren zijn al meerdere maatregelen ingevoerd om het aantal rokers te verminderen. Verpakkingen kregen bijvoorbeeld afschrikwekkende plaatjes, reclames voor elektronische sigaretten werden verboden en click-sigaretten verkopen, mocht niet meer.

Het aandeel rokers ligt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in 2021 nog ver boven de doelstelling die in het Nationaal Preventieakkoord voor 2040 is gesteld. Een effectieve manier om het percentage rokers omlaag te krijgen, is er simpelweg voor zorgen dat sigaretten en andere rookwaren minder zichtbaar en moeilijker beschikbaar zijn. Met name jonge niet-rokers komen zo minder snel in de verleiding om te gaan roken, terwijl stoppen eenvoudiger wordt, is het idee.
Mischa Stubenitsky, woordvoerder van KWF en de Rookvrije Generatie, is blij met het pakket aan overheidsmaatregelen om roken te ontmoedigen. Maar een compleet verkoopverbod ziet hij niet snel gebeuren: “Dat zit er voorlopig niet in, terwijl wij dat liever wel willen. Jaarlijks sterven 20.000 mensen aan de gevolgen van roken, dus er is geen tijd te verliezen.”

Maatregelen 2022 en 2023

  1. Alle bedrijven moeten verplicht rookruimtes sluiten (1 januari 2022)
  2. Verbod op sigarettenautomaten in de horeca (1 januari 2022)
  3. Uitbreiding verbod tabaksreclame (1 juli 2022)
  4. Verbod op smaakjes e-sigaretten (1 januari 2023)
  5. Verbod op online verkoop sigaretten en sigaren (1 juli 2023)

Oudere maatregelen

  1. Accijnsverhoging (1 april 2020)
  2. Verbod op verkoop van mentholsigaretten (20 mei 2020)
  3. Uitstalverbod voor supermarkten (1 juli 2020)
  4. Neutrale verpakkingen (1 oktober 2020)
  5. Uitstalverbod voor o.a. tankstations en tabakszaken (1 januari 2021)

Maatregelen 2022 en 2023

In 2022 zijn drie wijzigingen op het gebied van roken ingegaan. Deze maatregelen moeten stapsgewijs bijdragen aan de vermindering van de tabaksverkoop en het aantal rokers in Nederland. 

1. Alle bedrijven moeten verplicht rookruimtes sluiten (1 januari 2022)

Alle rookruimtes in bedrijfsgebouwen zijn sinds 1 januari 2022 verplicht gesloten. Dat geldt voor alle gebouwen waar mensen werken of bijvoorbeeld komen voor sport, cultuur, onderwijs, zorg en overheid. Op 1 juli 2021 moesten alle rookruimtes in (semi-)publieke en openbare gebouwen al dicht.

2. Verbod op sigarettenautomaten in de horeca (1 januari 2022)

Sigaretten verkopen via een sigaretten- of tabaksautomaat is per 1 januari verboden. Hetzelfde geldt voor verkoop achter de bar, ondanks dat je als ondernemer een alcoholvergunning hebt. Dit staat geregeld in de Alcoholwet.

3. Uitbreiding verbod tabaksreclame (1 juli 2022)

Heb je een gemakswinkel of verkooppunt waar je onder andere tabaksproducten, e-sigaretten en e-liquids verkoopt? Dan mag je daar in de winkel en aan de gevel sinds 1 juli 2022 geen reclame meer voor maken.

Alleen bedrijven die uitgezonderd zijn van het uitstalverbod, de zogenaamde uitgezonderde speciaalzaken, mogen nog wel reclame maken in hun zaak, als dat niet buiten zichtbaar is. Dit zijn:

  1. Speciaalzaken die enkel rookwaren, rookaccessoires, loten en dagbladen verkopen en daarnaast bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) geregistreerd zijn.
  2. Bestaande speciaalzaken die een netto-jaaromzet hebben van maximaal 700.000 euro en daarvan meer dan 75% uit tabaksproducten haalt. Deze zaken moeten wel voor 1 januari 2019 ingeschreven staan in het Handelsregister en zich voor 1 januari 2021 bij de NVWA hebben geregistreerd.

Als je speciaalzaak tot de eerste categorie behoort, zoals hierboven beschreven, dan kan je je nog registreren bij de NVWA. Behoor je tot de tweede categorie, dan kan dat niet meer.

4. Verbod op smaakjes e-sigaretten (1 januari 2023)

Op 1 januari 2023 gaat het verbod op e-sigaretten met smaakjes, zoals menthol, vanille, aardbeien, kersen en mojito in. De productie en verkoop van tabakssmaken blijven wel toegestaan. Tot 1 oktober 2023 geldt een uitverkooptermijn en mogen winkels hun voorraad verkopen. Eerder was er al een verbod op de verkoop en productie van click- en mentholsigaretten. De reden hierachter? Omdat ze eerder dan gewone sigaretten aanzetten tot roken.

5. Verbod op online verkoop sigaretten en sigaren (1 juli 2023)

Naar verwachting treedt per 1 juli 2023 een verbod op de online verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten. Heb je een webshop waar je bijvoorbeeld (elektronische) sigaretten, navulverpakkingen met en zonder nicotine of voor roken bestemde kruidenproducten verkoopt, of ben je producent of importeur van zulke rookwaren? Dan geldt deze wet straks voor jou.


Oudere maatregelen

De volgende maatregelen zijn de afgelopen twee jaar gefaseerd ingevoerd:

1: Accijnsverhoging (1 april 2020)

Sinds 1 april 2020 zijn sigaretten en shag duurder geworden. Dat komt door een accijnsverhoging. Dit is niet de laatste verhoging. Het plan is dat zo’n pakje in 2023 10 euro kost. Ook de accijns op andere rookwaren is gestegen.

2. Verbod op verkoop van mentholsigaretten (20 mei 2020)

Click-sigaretten werden al eerder verboden, maar sinds 20 mei 2020 is de verkoop en productie van mentholsigaretten ook verboden. De reden hierachter? Omdat ze eerder dan gewone sigaretten aanzetten tot roken. Overtreders krijgen een boete.

3. Uitstalverbod voor supermarkten (1 juli 2020)

Op 1 juli 2020 ging het uitstalverbod in voor supermarkten in Nederland. Dat is een half jaar voordat ondernemers met bijvoorbeeld een tankstation, gemakszaak, drogisterij, horecagelegenheid, avondwinkel of kiosk aan de beurt waren. Ondernemers met een supermarkt mochten rookwaren niet meer zichtbaar uitstallen in een vitrine of display. Ook mochten ze geen gevelreclame van sigarettenmerken meer tonen. Met de maatregel moest voorkomen worden dat met name jongeren denken dat tabaksproducten normale, geaccepteerde producten zijn. Ruim de helft van alle verkochte rookwaren in Nederland gaat in de supermarkt over de toonbank. Om een beeld te krijgen: in 2018 zetten supermarkten voor meer dan 2 miljard euro om met tabaksverkopen.

4. Neutrale verpakkingen (1 oktober 2020)

Per 1 oktober 2020 kregen pakjes sigaretten, ongeacht het merk en type, allemaal dezelfde donkergroen-bruine verpakking. Deze maatregel geldt voor alle verkopers van sigaretten en wordt plain packaging genoemd. De foto’s en waarschuwingen blijven prominent op de pakjes staan, maar branding via bijvoorbeeld beeldmerken en lettertypes verdwijnt. De redenering is dat plain packaging verpakkingen minder aantrekkelijk maakt en bovendien het bewustzijn van de schadelijkheid van roken vergroot. De wijziging vergt geen investeringen voor verkopers, maar heeft natuurlijk wel gevolgen voor hoe je schap eruitziet. Neutrale verpakkingen van sigaren en e-sigaretten worden op een later moment verplicht gesteld.

5. Uitstalverbod voor o.a. tankstations en tabakszaken (1 januari 2021)

Per 1 januari 2021 gold het uitstalverbod naast supermarkten ook voor tankstations, tabak- en gemakszaken, drogisterijen, stationskiosken, avondwinkels en tabaksautomaten.

Uitzondering

Ondernemers met speciaalzaken die alleen rookwaren en rookaccessoires verkopen, worden ontzien omdat ‘consumenten deze verkooppunten namelijk niet met een andere reden dan het kopen van rookwaren bezoeken.’ Ook kleine speciaalzaken met een jaaromzet van minder dan 700.000 euro ontspringen de dans, mits ze meer dan driekwart van de omzet uit rookartikelen halen. Stubenitsky namens KWF: “Bij voorkeur geldt het verbod op het uitstallen van tabakswaren voor alle verkooppunten. Dat alleen speciaalzaken hun tabakswaren nog zichtbaar in de winkel mogen hebben, is minder erg. Daar komen niet zo snel kinderen.”

Wil je weten hoe jij je bedrijf volledig rookvrij maakt en je medewerkers hiervoor kunt klaarstomen? Lees dit interview met tips van twee experts.
Shivani  Boer

Als KVK-adviseur en journalist volg ik het nieuws op de voet. Ik informeer ondernemers met name over de nieuwste wetten en regels. Heb je nog tips, aanvullingen of leuke ideeën voor content? Laat het me weten.

InspiratiePage
Wetten en regels