Wetten en regels

De overeenkomst: "maar ik heb nooit iets getekend!"

Ondernemen is leuk! Vol enthousiasme besluit je met een partner in het avontuur te stappen. Jullie stellen voor de veiligheid een vof-contract op, maar in jullie bevlogenheid vergeten jullie het te tekenen. Het contract belandt ongetekend in een la. Geen probleem, totdat de samenwerking niet meer soepel verloopt. Geldt het contract dan toch, zonder dat je hebt getekend? Wat is een overeenkomst eigenlijk? Hoe komt deze tot stand en wie mogen een overeenkomst sluiten? In deze en 2 komende blogs neem ik je mee in de wondere wereld van overeenkomsten.

Een bevriende ondernemer kwam onlangs bij mij met bovenstaande kwestie. Samen met iemand die hij al uit zijn jeugd kende was hij een vof in auto-onderdelen begonnen. De zaken liepen niet echt lekker en de onderlinge samenwerking werd ook steeds stroever. De vriend wilde uit de vennootschap stappen en zelf de onderneming voortzetten. Zijn compagnon was het daar niet mee eens en wees naar de bepalingen uit de niet-getekende overeenkomst. Daarin stond onder meer dat de uitstappende vennoot de andere vennoot het recht gaf de onderneming voort te zetten. En dat was nu net níét de bedoeling.

Bijna huilend van de stress zat ie bij me aan tafel toen we de zaak bespraken en hij de legendarische woorden sprak: "maar ik heb nooit iets getekend!"

Afspraak tussen (rechts)personen

Een overeenkomst of contract is een afspraak tussen 2 (of meer) (rechts)personen. Voor alle betrokken partijen ontstaan er rechten en plichten. Ook moeten beide partijen hetzelfde willen, dat heet wilsovereenstemming.

Elke dag sluit je overeenkomsten af. Zowel zakelijk als privé. En vaak zonder dat je erbij stilstaat. In het café bijvoorbeeld geef jij mondeling aan dat je een biertje wilt. De kastelein geeft jou die goudgele rakker en jij betaalt daarvoor als tegenprestatie; een overeenkomst. Bij grotere uitgaven, bijvoorbeeld als je een huis koopt sta je er natuurlijk wél bij stil. Dan is de aanschaf een formeel proces en komt er veel papierwerk bij kijken. Maar toch is het principe in beide situaties hetzelfde. Een kwestie van aanbod en aanvaarding.

Mondeling of op papier

Een overeenkomst hoeft dus niet altijd schriftelijk te zijn. Een mondelinge afspraak is net zo bindend. Toch zijn afspraken op papier handiger. Je kunt ze later makkelijk teruglezen als er onduidelijkheden zijn en je kunt kijken wat je samen ook alweer bedoelde. Ook kun je het makkelijker aantonen als de ander zijn afspraken niet nakomt. Voor overeenkomsten geldt: ‘Pacta sunt servanda. Dat is juristentaal voor dat je afspraken moet nakomen. Doe je dat niet? Dan kun je daar iemand op aanspreken.

Zelf inhoud bepalen

In Nederland mag je zelf grotendeels de inhoud van een overeenkomst bepalen. Je mag alleen niets afspreken wat in strijd is met de wet, de goede zeden of de openbare orde. Een overeenkomst aangaan om bijvoorbeeld een aanslag te plegen mag niet. Zo’n afspraak is niet af te dwingen via een rechter en wordt geacht nooit tot stand te zijn gekomen. Heeft dus nooit bestaan. Dit noemt men een nietige overeenkomst. Daarnaast geldt voor sommige overeenkomsten een verplichte, wettelijke procedure. De levering van een huis of bedrijfspand moet bijvoorbeeld altijd via een akte bij de notaris.

Boven de 18 en handelingsbekwaam

Iedereen die 18 jaar of ouder en handelingsbekwaam is, mag een overeenkomst sluiten. Ben je jonger dan 18? Dan heb je toestemming van je ouders/voogd nodig. Zonder toestemming kunnen de ouders/voogd een gesloten overeenkomst terugdraaien. Ben je tussen de 16 en 18, dan kun je met toestemming van de rechter overeenkomsten aangaan door middel van handlichting. Zo heb je niet elke keer toestemming van je ouders/voogd nodig. Wel zo makkelijk als je bijvoorbeeld een bedrijf runt op jonge leeftijd.

Overigens mag je onder de 16 jaar heus wel overeenkomsten sluiten. Als mijn zoon van 10 een ijsje wil kopen of 2 ons leverworst, dan mag dat. Dat soort overeenkomsten zijn maatschappelijk geaccepteerd. Maar een telefoonabonnement afsluiten mag ‘ie bijvoorbeeld niet. Daarnaast kunnen ook rechtspersonen overeenkomsten sluiten voor rekening en risico van zichzelf.

Niet getekend, toch gebonden?

Maar hoe is het afgelopen met mijn bevriende ondernemer? Werd hij gehouden aan het niet-ondertekende contract? In dit geval wel. Ze hebben 9 maanden samen een bedrijf gerund en hebben bepalingen uit het vof-contract nageleefd alsof het was ondertekend. Zoals de maandelijkse uitkering die ze ontvingen en de taakomschrijving. En ze hielden zich aan beperkende bepalingen zoals tot welk bedrag je zelfstandig mag handelen.

Ook zonder handtekening hadden beide vennoten het doel om hun bedrijf volgens de afspraken in het vof-contract te voeren. Hierdoor kun je stellen dat ook de overige afspraken uit het contract geldig zijn. En alhoewel de gemoederen flink opliepen, zijn de zaken in onderling overleg toch nog goed afgewikkeld.

Mijn advies? Laat je niet onder druk zetten om afspraken maar even ‘zo zo’ te regelen, zet afspraken en overeenkomsten altijd op papier en ondertekenen ze. Zie het als een vorm van zakelijke hygiëne. Je doet tenslotte ook iedere dag schone sokken aan toch?

In mijn volgende blog ga ik in op wat voor soort overeenkomsten er zijn, de rol van algemene voorwaarden en de do’s en don’ts in contracten. En geef ik nog een smeuïg voorbeeld uit mijn praktijk over de vof.

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws rondom wetten en regels die voor jou van belang zijn.
Sergej Schuurman

Als KVK-adviseur en jurist help ik ondernemers verder. Ook door middel van mijn blogs. Juridische zaken of uitspraken van rechters zijn soms lastig te begrijpen. Ik probeer dit in heldere en begrijpelijke taal uit te leggen. En daarbij maak ik graag gebruik van wat ik bij KVK allemaal heb meegemaakt.

InspiratiePage
Wetten en regels