Wetten en regels

Een foodverpakking ont­wikkelen, zo pakt dat goed uit

Als je jouw foodproduct in het schap van de supermarkt wilt krijgen, heb je een verpakking nodig die aan alle wettelijke eisen voldoet. Volgens Laura Voet, verpakkingsexpert en packaging designer, moet je daarbij rekening met de behoeftes van de consument maar ook van de retailer. Zo moet een product en het merk onderscheidend, gebruiksvriendelijk en enige tijd houdbaar zijn. Samen met ondernemer Berend Eberson van foodbedrijf Grünten geeft Voet tips over hoe je dat voor elkaar krijgt.

Als voedingsproducent ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van je product. Zo moet je ervoor zorgen dat een product zo lang mogelijk houdbaar blijft en de verpakking alle verplichte informatie bevat. Producenten van verpakkingen hebben ook te maken met verplichtingen. Verpakkingen moeten bijvoorbeeld uit zo min mogelijk materiaal bestaan en gerecycled of hergebruikt kunnen worden.

Berend Eberson
  • Berend Eberson Berend Eberson
  • Oprichter GrüntenOprichter Grünten
  • Opgericht in 20182018

Berend Eberson

Oprichter

Berend Eberson startte in 2018 zijn bedrijf Grünten. Berends missie? Nederland meer groente laten eten. Als tiener had Eberson obesitas. Om de strijd tegen overgewicht te winnen, wilde hij alles weten over gezonde voeding. Tijdens de studie gezondheidswetenschappen kwam hij erachter dat meer dan 75% van de Nederlandse bevolking niet aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groente komt. Zo ontstond het idee voor zijn bedrijf Grünten. Grünten brengt Veggie Oats op de markt: gezonde havermoutproducten met groente én taartsmaak. Lekker voor ieder moment van de dag.

“Ik verpakte mijn producten eerst in bioplastic. Achteraf was dat één van de slechtste keuzes.”

Doe onderzoek

“Een Minimal Viable Product (MVP) ontwikkelen. 3 jaar geleden had ik werkelijk geen idee wat dat betekende. Inmiddels is dat mijn belangrijkste tip voor andere ondernemers”, vertelt Eberson enthousiast. “Een MVP is de eerste versie van je product die je zo snel mogelijk door klanten laat beoordelen. In het begin heb ik meerdere kleine oplages geproduceerd. Vervolgens heb ik iedere keer feedback gevraagd. Zo schakelde ik een consumentenpanel, stagiaires en externe specialisten in om feedback te krijgen over de smaak, storytelling en verpakking. Ook ben ik zelf reacties gaan peilen in supermarkten door consumenten het product te laten proeven. Daar kwam veel nuttige informatie uit. Zo heb ik onder andere de verpakking kleiner gemaakt, het materiaal aangepast en zelfs de naam van mijn product veranderd: van Groente-ontbijt naar Veggie Oats. Ik ontdekte namelijk dat consumenten mijn product niet alleen als ontbijt willen eten.”

Ook package designer Laura Voet is voortdurend bezig met onderzoek. “Een succesvol product valt op en is van toegevoegde waarde naast alle andere producten in de winkel. Dat vraagt om onderzoek.”

Laura Voet
  • Laura VoetLaura Voet
  • 2018Laura Voet Brand- & Packaging Designer
  • Opgericht in 20182018

Laura Voet

Brand- en packaging designer

Laura Voet is brand- en packaging designer. Ze helpt andere ondernemers bij het ontwikkelen en ontwerpen van verpakkingen. Hierbij probeert ze het gebruik van verpakkingsmateriaal te verminderen en de consument bewust te maken van dagelijkse gewoontes bij het gebruik van producten.

“Ik adviseer vaak verpakkingen van monomateriaal: verpakkingen bestaande uit 1 materiaal of uit makkelijk te scheiden materialen, zodat de consument dit goed kan recyclen.”

Kies voor monomateriaal

Wat is de meest duurzame verpakking voor mijn product? Die vraag krijgt Voet een paar keer per week. “Ik heb geen pasklaar antwoord. Vaak denken mensen dat karton een verantwoorde verpakking is. Het materiaal lijkt duurzamer dan plastic, maar producten blijven daarin vaak veel minder lang houdbaar, waardoor voedsel sneller bederft. Ik adviseer verpakking van mono-materiaal: verpakkingen uit 1 of uit simpel te scheiden materialen, zodat recyclen makkelijk is en plastic hergebruikt kan worden.” Eberson vult aan: “Ik verpakte mijn producten eerst in bioplastic met een kleine sticker als etiket. Ik dacht dat dit de beste en meest duurzame optie was. Achteraf was dat een slechte keuze, omdat de producten snel over de datum gingen. Inmiddels zijn de Veggie Oats verpakt in gesealde plastic bakjes met losse kartonnen wikkel.”

Denk na over transport

“Vergis je niet in het transport van het product”, waarschuwt Eberson. Transport naar de winkel kan 2 tot 3 dagen duren. Dat is lang voor een product met een beperkte houdbaarheid. Ook Voet stipt transport aan als extra aandachtspunt. “Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om je product in glazen potten of flessen te verpakken. Glas is goed te recyclen, maar is tegelijkertijd zwaar. Daardoor is de CO2-uitstoot tijdens het transport naar de winkel vaak hoger dan bij lichtere verpakkingen. Het is goed om dat mee te nemen in je keuze voor het materiaal van je verpakking. Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) heeft een tool: het Sustainable Packaging Compass. Hiermee kun je de duurzaamheid van een verpakking bepalen aan de hand van 3 pijlers: recyclebaarheid, circulariteit en milieu-impact.”

Laat je verpakking controleren

Voet bepaalt doorgaans samen met de opdrachtgever en de verpakkingsproducent wat de vorm en het materiaal van een verpakking wordt. Daarna gaat zij aan de slag met het ontwerp. “Het is vaak een uitdaging om alle informatie op de verpakking te krijgen. Iedere centimeter moet goed benut worden en alles moet kloppen.” De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een handboek ontwikkeld met alle etiketeisen. “Inmiddels weet ik de regels, maar mijn advies is altijd: laat het etiket controleren door een gespecialiseerd bedrijf. Bijvoorbeeld door Normec foodcare of eurowet”, zegt Voet hierover. “Ook ik heb mijn verpakkingen laten controleren door een externe partij,” vertelt Eberson. “Dat had ik eerst niet gedaan. Door de check kwam ik erachter dat er wat slordigheidsfoutjes op de verpakking stonden. Het geeft een fijn gevoel dat ik weet dat nu alles klopt."

foodverpakkingVerpakking van het product Veggie Oats.

Vertel je verhaal

“Leg de consument uit waarom je voor een bepaald verpakkingsmateriaal hebt gekozen”, adviseert Laura. “Plastic wegwerpartikelen zijn sinds 3 juli 2021 gelukkig verboden , maar voor verpakkingen die een langere weg afleggen, is plastic soms toch de beste keuze.” Ook Eberson benadrukt de kracht van storytelling op verpakkingen. “In het begin had ik alleen een klein stickertje met de vereiste informatie op de verpakking. Dat zorgde voor verwarring, zelfs bij de retailer. Ik zag mijn havermoutproducten een keer naast de tonijnsalades in de winkel staan. Dat was niet de bedoeling. Inmiddels vertelt de verpakking meer over het product, mijn verhaal en missie. Hierdoor is het logisch dat de Veggie Oats bij de zuilvelvervangers in het schap staan.”

Keurmerken en certificering

“Met een keurmerk op je verpakking, zoals een Nederlands of Europees bio-certificering, kan je omzet groeien”, aldus Voet. “Zo’n logo zorgt namelijk voor herkenbaarheid en betrouwbaarheid. Een keurmerk mag je niet zomaar gebruiken. Je bedrijf moet gecertificeerd zijn en je betaalt jaarlijks een bijdrage.” Grünten is niet biologisch gecertificeerd. Eberson vertelt hierover: “Met het Europees biologisch keurmerk mogen mijn producten bijvoorbeeld bij Ekoplaza in het schap liggen. Maar voor nu focus ik me bewust op de grotere supermarkten. Ik wil mijn producten onder de aandacht brengen bij zoveel mogelijk mensen. Dat is belangrijker, omdat dat bijdraagt aan de missie van Grünten.”

Misleiden mag niet

Tot slot geeft Voet nog een paar laatste tips voor het ontwerp van een verpakking. “Je mag geen misleidende teksten op je verpakking zetten. Bedrijven mogen alleen claims gebruiken als deze wetenschappelijk onderbouwd en wettelijk toegestaan zijn.” Voorbeelden van claims zijn vermeldingen als: ‘vetvrij’ en ‘bron van eiwit’. Verder benadrukt Voet het gebruiksrecht van afbeeldingen en lettertypes op verpakkingen. “Check of je over de juiste licenties beschikt voor lettertypes en afbeeldingen die je wilt gebruiken op je verpakking. Hiermee voorkom je mogelijke boetes.”

Heb je vragen over voedselveiligheid of verpakkingen? Bel het KVK advies op 0800 2117.
Maurine  La Verge

Iedere ondernemer heeft met wetten en regels te maken. Je eraan houden kan lastig zijn. Ik help je daarbij. Ik volg het laatste nieuws en houd wetswijzigingen in de gaten. Die informatie vertaal ik naar begrijpelijk teksten en video’s.

InspiratiePage