Wetten en regels

Loonoffers: het komt aan op solidariteit

4 op de 5 werknemers gaan niet akkoord met een loonoffer als hun werkgever daarom vraagt. Maar als je een hecht en betrokken team hebt, heb je best kans dat medewerkers bereid zijn om tijdelijk loon in te leveren.

Verkeert je bedrijf in financiële nood, heb je alle mogelijke bezuinigingen doorgevoerd en kom je niet in aanmerking voor financiële steun? Dan kun je werknemers om een loonoffer vragen. Je kunt bijvoorbeeld bonussen verminderen, vakantiegeld inleveren en tijdelijk het loon verlagen. Hoe solidair zijn je medewerkers? En welke gevolgen heeft een loonoffer voor jullie relatie en de toekomst van je bedrijf? Matthijs Baan, eigenaar van financieel dienstverlener Spring Associates en Jolijn Middelhoff, eigenaresse van Restaurant Pasta e Basta vroegen het personeel om een loonoffer en vertellen hoe zij dit hebben aangepakt.


Alleen met wederzijdse instemming

Je werknemers zijn niet verplicht om hiermee akkoord te gaan: je kunt arbeidsvoorwaarden alleen aanpassen met wederzijdse instemming. Vakbonden en andere organisaties die de belangen van werknemers vertegenwoordigen adviseren werknemers meestal niet akkoord te gaan met een loonoffer. Een loonsverlaging heeft namelijk gevolgen voor de pensioenopbouw en de hoogte van een eventuele uitkering als iemand alsnog ontslagen wordt.

Feiten en cijfers

CNV deed onderzoek naar loonoffers onder 1.600 leden. Bijna 4% van de ondervraagden is door hun werkgever gevraagd een deel van het salaris in te leveren vanwege de coronacrisis. Met name grotere bedrijven vragen medewerkers om een loonoffer. Bij 41% van die grote bedrijven heeft de werkgever dit, tegen de regels in, zonder overleg bekendgemaakt.

Geen financiële steun

Matthijs Baan zag al vroeg in de coronaperiode zijn omzet teruglopen. “Recht op de NOW-regeling had ik niet, omdat onze omzet in 2019 lager was en we flink gegroeid zijn. Van 2 medewerkers liep het contract af en als ik niets zou doen, moest ik ze op straat zetten. Dat vond ik een verkeerde keuze, omdat ik ze juist zo hard nodig had.”

Ook Jolijn Middelhoff werd geraakt door de crisis. Tijdens de eerste lockdown kreeg ze financiële steun van de overheid. “Daarna werd het echt pittig: 1 juni 2020 mocht het restaurant weer beperkt open. Ik kwam niet in aanmerking voor NOW 2. Op dat moment had ik 100% kosten en 20% inkomsten.”

Openheid en transparantie

Middelhoff sprak haar personeel - 20 oproepkrachten en 10 vaste medewerkers - persoonlijk en vroeg hen om vermindering van uren. ”Ik legde het probleem uit en schetste met voorbeelden het huidige financiële plaatje. Ik vond het belangrijk dit persoonlijk te doen, zodat iedereen kon reageren vanuit zijn eigen persoonlijke situatie en geen groepsdruk voelde. De meeste medewerkers begrepen de situatie en waren bereid salaris in te leveren.”

Loonoffer accepteren

Margot Clarke, bedrijfsleider bij Pasta e Basta, leverde voor 3 maanden salaris in. “Ik hoefde niet lang na te denken toen Jolijn om een loonoffer vroeg. Ik werk al 12 jaar bij Pasta e Basta. Er zit veel liefde in de zaak van mensen die er al lang werken en het bedrijf mee opgebouwd hebben. Het is zonde als het restaurant door corona onderuit gaat. Door uren in te leveren kon ik in ieder geval iets doen.”

Billen bij elkaar

Baan besloot om aan zijn 18 medewerkers een loonoffer te vragen. Het ging om een loonsverlaging van 20% voor 3 maanden. ”Ik hoopte op solidariteit van mijn medewerkers en de bereidheid om even de billen bij elkaar te knijpen.” Hij nodigde iedereen uit voor een online meeting. “Ik heb de situatie heel duidelijk uitgelegd en hen gevraagd of zij vrijwillig bereid waren salaris in te leveren. Ik lichtte toe dat ik en het managementteam ons eigen salaris ook verminderden tot het einde van het jaar. Na de meeting ontvingen de medewerkers een brief met alle informatie.

Persoonlijk, betrokken en solidair

Het overgrote deel van het team van Baan stemde in met het loonoffer. ”Iedereen begreep de noodzaak van het loonoffer. Daarnaast zijn we een kleine club. Iedereen kent elkaar persoonlijk. Dat zorgde voor betrokkenheid en solidariteit bij het oplossen van dit probleem.”

Hulp bieden

De zangers die bij Pasta e Basta optredens verzorgen, en een belangrijk onderdeel zijn van het concept, kwamen zonder vergoeding optreden. Ook de keukenbrigade maakte veel extra uren zonder daarvoor betaald te worden. "Ik ben dankbaar voor de bereidheid en de inzet van het team. Anders hadden we het niet gered”. Anderzijds hielp Middelhoff haar medewerkers daar waar kon. ”Sommige medewerkers hielp ik met het schrijven van sollicitatiebrieven. Waar nodig gaf ik netto vergoedingen of voorschotten op het salaris. Wekelijks was er een moment waarop iedereen bij me langs kon komen met vragen.”

Werk niet te hard

Baan hield zijn medewerkers iedere maand op de hoogte van de ontwikkelingen. In de tussentijd werd er hard gewerkt. Iets te hard. ”Achteraf had ik eerder op de rem moeten trappen. De medewerkers gingen harder werken. Ik zie dat graag natuurlijk, maar in dit geval was het niet goed. De situatie in combinatie met thuiswerken en de coronastress had impact op hun welzijn. Ik moest mensen vragen vrij te nemen en minder hard te werken.”

Een onzekere toekomst

Voor Middelhoff is de toekomst onzeker. ”Ik hoop dat de overheid de komende periode passende steun biedt aan de horeca. Wij zijn verplicht 100% gesloten, maar krijgen niet 100% vergoed. Ik weet niet wat de toekomst gaat brengen, maar ik blijf positief. Ik weet dat we een geweldig concept hebben en een leuk team. We hebben vooral veel zin om weer aan de slag te gaan!”

Variabele beloning

Inmiddels staan de zaken er, mede door het harde werk van de medewerkers, goed voor bij Spring Associates. Baan heeft de inkomsten die zijn medewerkers misliepen uitgekeerd in de vorm van bonussen. ”Ik hoop dat andere werkgevers en werknemers niet verstarren in de ‘werkgever-werknemer-loopgraaf’ maar op een creatieve en hoopvolle manier met elkaar problemen oplossen wanneer het even tegenzit.”

Maurine  La Verge

Iedere ondernemer heeft met wetten en regels te maken. Je eraan houden kan lastig zijn. Ik help je daarbij. Ik volg het laatste nieuws en houd wetswijzigingen in de gaten. Die informatie vertaal ik naar begrijpelijk teksten en video’s.

InspiratiePage