Wetten en regels

Schulden? Check hier je opties

Je kunt je leveranciers niet meer betalen en openstaande schulden niet meer aflossen. Welke mogelijkheden heb je dan? Van een minnelijk traject tot aan een alternatieve route: experts vertellen je er alles over.

Schulden kunnen snel oplopen. Schuldhulpverlener en mkb-adviseur Wim van Schie heeft veel te maken met ondernemers met schuldenproblematiek. Hij ziet hen vaak te lang wachten, waardoor een oplossing verder uit het zicht raakt. Zijn advies: “Zoek zo snel mogelijk contact met je schuldeisers als je (tijdelijk) niet kunt betalen. Of stap naar de schuldhulpverlening in je gemeente voor advies en ondersteuning. De kans dat je een faillissement kunt voorkomen, is dan het grootst.”

Laat je in dit artikel informeren over schuldregelingen en faillissement door Van Schie en lees het verhaal over het minnelijk traject van ervaringsdeskundige Sandra Doevendans. Benieuwd naar wat het beste moment is om je bedrijf door te starten? Doorstartexpert Robbert Peek legt het uit. Tot slot gaan experts Pieter Christiaan van Prooijen, Maartje ter Horst en Stefan van Rossum in een video in op een alternatieve route: de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA).

Schuldregelingen

Er zijn 2 schuldregelingen. Een vrijwillige schuldregeling, ofwel het minnelijk traject, waaraan schuldeisers vrijwillig meewerken. En de wettelijke regeling Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp), waarbij de rechtbank een saneringsplan maakt waar de schuldeisers aan mee moeten werken. Deze regelingen zijn alleen toegankelijk voor ondernemers in een eenmanszaak, maatschap, vennootschap onder firma (vof) of commanditaire vennootschap (cv).

Vrijwillig heeft de voorkeur

“Het minnelijk traject is voor zowel ondernemers als schuldeisers het beste”, zegt Van Schie. Als alle schuldeisers akkoord zijn, kan het traject binnen 4 maanden van start. De schuldeisers krijgen hun schulden (deels) op korte termijn betaald en de ondernemer kan na 36 maanden schuldenvrij verder. “Dit traject is bij ondernemers wel lastiger dan bij mensen in loondienst, omdat er geen sprake is van een stabiel inkomen. En daarom zijn schuldeisers vaak kritischer”, legt Van Schie uit. Gaan de schuldeisers niet akkoord, dan is het minnelijk traject mislukt en is Wsnp een mogelijkheid.

Het traject van schuldregelingen is pittig

Ongeveer 25% van de minnelijke trajecten mondt uit in een aanvraag voor de Wsnp, schat Van Schie. “Driekwart wordt dus succesvol afgerond.”

Second best

“Second best is de Wsnp”, gaat Van Schie verder. Alleen als het minnelijk traject mislukt, kun je een verzoek bij de rechtbank indienen om je toe te laten tot de Wsnp. Ook daarbij ben je na afloop van het traject schuldenvrij. Het duurt alleen langer voordat je van start kunt. “Met het doorlopen van het minnelijk traject en de aanvraag bij de rechtbank ben je zo 1 jaar verder.”

Soms blijven schuldenaren steken in het minnelijk traject. Om ook voor hen de toegang tot de Wsnp laagdrempeliger te maken, bestaat sinds 1 mei 2021 de mogelijkheid rechtstreeks naar een specifieke groep bewindvoerders te stappen. Zij kunnen, na een mislukt minnelijk traject, ook een dwangakkoord of toegang tot de Wsnp aanvragen. Het aanvragen van een dwangakkoord door een Wsnp-bewindvoerder was al langer mogelijk, sinds 1 mei 2021 is er ook een pilot gestart voor de Wnsp-aanvraag. De Raad voor Rechtsbijstand vergoedt de kosten van deze procedures.

De praktijk

Sandra Doevendans, auteur van het boek ‘Een Schone Lei’, had in het verleden een café dat ze met grote schulden verkocht. “Ik heb meer dan 10 jaar in de schulden gezeten zonder regeling. Om schuldhulp te krijgen, moest ik fulltime werken. Omdat ik graag terug wilde naar school, zat dat er niet in. Daarom heb ik zelf afspraken gemaakt met de schuldeisers. Na al die jaren betalen, merkte ik dat ik er op deze manier nooit vanaf zou komen.”

Zoek zo snel mogelijk hulp

Doevendans probeerde in een minnelijk traject te komen, maar dat ging niet zo makkelijk. “Een van mijn schuldeisers ging in hoger beroep, nadat de kantonrechter mij in het gelijk had gesteld. Het duurde 5 jaar voordat het hoger beroep daadwerkelijk voorkwam. Daarna kwam ik alsnog in aanmerking voor een minnelijk traject, dus daar heb ik toen gebruik van gemaakt. Mijn inkomen was inmiddels een stuk hoger geworden en daardoor kon ik sneller mijn schulden afbetalen. Zo loste ik ongeveer 700 euro per maand af."

Pittig traject

“Het traject van schuldregelingen is pittig”, stelt Van Schie. Je hebt een inkomen op bijstandsniveau en je spreekt af dat je je overige inkomsten gebruikt om je schulden mee af te lossen. Je moet je daarbij wel aan de afspraken over je aflossingen houden. Doe je dat niet, dan kunnen je bewindvoerder of schuldeisers de rechtbank vragen je faillissement uit te spreken. Dat is de slechtste optie, omdat je niet schuldenvrij bent en alle controle over je bedrijf verliest.

Om een pittig traject te voorkomen, tipt Doevendans: “Zoek zo snel mogelijk hulp. Doordat we te vaak denken dat we alle schulden alleen moeten dragen, is de kans groot dat je ze niet kunt inlopen, omdat ze door rente op rente alleen maar groter worden. Maak afspraken met schuldeisers en zoek hulp bij de gemeente, die heeft ook een taak om ondernemers te helpen als ze financiële problemen hebben.”

Aantal schuldsaneringen in Nederland (2015-2020)

Aantal schuldsaneringen in Nederland 2015-2020(Bron: KVK Handelsregister)

Faillissement

Vanaf het moment dat je faillissement is aangevraagd, neemt een toegewezen curator alle beslissingen over je bedrijf. Je kunt zelf niets meer doen. Vaak zijn er te weinig bezittingen om alle schulden mee te voldoen. Het faillissement eindigt dan, maar je schulden blijven bestaan.
Schuldeisers kunnen zich dus in de toekomst weer melden om betaling te eisen. “Je bent er dus niet vanaf”, benadrukt Van Schie.

“Met het minnelijk traject kun je dus het snelst van start en ben je na afloop schuldenvrij. Daarnaast heb je bij dit traject geen kosten voor de bewindvoerder (Wsnp) of curator (faillissement). Deze worden eerst uit de boedel betaald, waardoor er minder overblijft voor de schuldeisers.”

Aantal faillissementen in Nederland (2015-2020)

Aantal faillissementen in Nederland 2015-2020(Bron: KVK Handelsregister)

Doorstart

Na een faillissement kun je ook kiezen voor een doorstart. In zo’n geval gaat de ondernemer verder met de winstgevende delen van zijn bedrijf of verkoopt hij de gezonde delen ervan. Robbert Peek, insolventiespecialist en founder van het platform Doorstart.nl, heeft in zijn carrière veel horecabedrijven overgekocht en doorgestart. Afgelopen zomer ging een restaurant in zijn woonplaats failliet en zag Peek een kans om het over te kopen. “Niemand wilde in de eerste lockdown een restaurant doorstarten, veel te risicovol. Ik vond het een leuk concept voor een goede prijs, maar met een verouderd businessmodel. Dat is de ideale combinatie voor een doorstart.”

Peek vervolgt: “Bij een doorstart moet je altijd een nieuwe koers kiezen en afscheid nemen van een heleboel oude zaken." Zo veranderde hij de naam van het restaurant, vernieuwde de menukaart en richtte de zaak opnieuw in. "Dat is niet altijd makkelijk voor de oud-ondernemer, maar het werkt alleen op deze manier."

Verstop je niet voor je schuldeisers

Daarnaast heeft Peek veel oud-medewerkers in dienst genomen, waaronder de voormalige eigenaar. “Ik had hem gebeld en gevraagd of hij het restaurant wilde doorzetten. Dat wilde hij niet meer als eigenaar, maar wel als bedrijfsleider."

Mocht je een doorstart overwegen, dan raadt Peek in ieder geval het volgende aan: “Verstop je niet voor je schuldeisers. Het is in deze tijd absoluut geen schande als je bedrijf bijna failliet gaat. Schakel een insolventiespecialist in en praat in ieder geval met je boekhouder en de bank over je plannen.”

Alternatieve route: WHOA

Bedrijven hoeven vanwege een zware schuldenlast niet meer failliet te gaan. De nieuwe Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) helpt ondernemers sinds 1 januari 2021 om tot een akkoord te komen met schuldeisers en eventuele aandeelhouders. De WHOA heeft vrijwel hetzelfde resultaat als de Wsnp, maar is praktischer en sneller. Mogelijke advieskosten voor de begeleiding van een WHOA-traject kunnen echter een belemmering zijn voor kleine(re) zelfstandige ondernemers.

Lopen je schulden op? Maak tijdig gebruik van de WHOA en voorkom faillissement. In dit dossier lees je er alles over en in onderstaande video leggen 3 experts je alle ins and outs van zo’n traject uit.

Deze video kun je alleen afspelen als je cookies hebt geaccepteerd. Wijzig je cookieinstellingen en ververs (F5) vervolgens deze pagina, zodat je de video kunt bekijken.

Je kunt jouw voorkeuren wijzigen op http://www.kvk.nl/cookies.

Meer weten over de WHOA? Meld je aan voor de WHOA-special: een eenmalige e-mail waarin alle informatie over de WHOA is gebundeld.
Laura van Klink

Als KVK-adviseur help ik ondernemers met vragen over ondernemerschap en (fiscale) wet- en regelgeving. Daarnaast heb ik een voorliefde voor regionale economie en ondernemersorganisaties.

InspiratiePage