Wetten en regels

Wet DBA en modelovereenkomsten

  • Achtergrond
  • Redactie KVK
  • Bijgewerkt 23 dec 2020
  • 3 min lezen
  • 2.7K
De wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) vervangt sinds 2016 de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie). De wet DBA is er om jou als zzp’er en je opdrachtgever duidelijkheid te geven over de arbeidsrelatie die jullie aangaan. Helaas heeft de wet DBA niet de duidelijkheid gebracht die er van verwacht werd. De wet is en blijft van kracht, maar wordt tot 1 oktober 2021 niet volledig gehandhaafd. Ondertussen wordt gewerkt aan nieuwe regelgeving.

Lees meer over de plannen voor nieuwe regelgeving: Wet DBA: veranderende wetgeving.

Wet DBA

Samen met je opdrachtgever ben je verantwoordelijk voor de arbeidsrelatie die jullie aangaan. Jullie bepalen samen of er sprake is van een dienstbetrekking (loondienst). Vaak is duidelijk dat daar geen sprake van is. Om te bepalen of er sprake is van loondienst helpen de antwoorden op deze 3 vragen:

  1. Heb je de verplichting tot persoonlijke arbeid? (je moet het werk zelf doen)
  2. Is er een gezagsverhouding? (de opdrachtgever bepaalt hoe je het werk moet uitvoeren)
  3. Krijg je loon? (er wordt meer betaald dan de kosten die je als zzp’er maakt)

Geen loondienst

Is het antwoord op 1 of meer vragen ‘nee’? Dan is er geen sprake van loondienst. Een modelovereenkomst is niet nodig, maar kun je naar wens wel gebruiken. Let er nog even op dat je niet onder de fictieve dienstbetrekkingen valt. Als je een fictieve dienstbetrekking hebt, ben je volgens de wet een werknemer en dus in loondienst. Zelfs als er géén sprake is van een verplichting tot persoonlijke arbeid of een gezagsverhouding. Controleer op de website van de Belastingdienst of jouw werk onder de fictieve dienstbetrekkingen valt.
In enkele beroepen kun je ervoor kiezen geen fictieve dienstbetrekking te hebben. Deze keuze maak je samen met je opdrachtgever. Dit leg je samen met je opdrachtgever vast in een modelovereenkomst. Je doet dit voor het eerste betaalmoment.

Wel loondienst

Is het antwoord op alle de 3 vragen ‘ja’? Dan is er wel sprake van loondienst. Je voert de opdracht in loondienst uit. Eventueel kun je samen met je opdrachtgever de voorwaarden aanpassen, zodat er geen sprake meer is van loondienst. Let dan wel op dat je ook echt volgens die voorwaarden het werk uitvoert.

Gevolgen loondienst

Loondienst betekent dat de opdrachtgever loonheffingen moet gaan inhouden. Voor jou als zzp’er kan het werken in loondienst gevolgen hebben voor de ondernemersaftrek zoals zelfstandigenaftrek of startersaftrek.

Modelovereenkomst gebruiken

Twijfel je over jouw antwoorden op bovenstaande vragen? Gebruik dan een modelovereenkomst van de site van de Belastingdienst. Als jij en je opdrachtgever werken volgens de bepalingen in de modelovereenkomst hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en af te dragen. Er is geen gevaar voor boetes of naheffingen. Het is niet verplicht om gebruik te maken van een modelovereenkomst.

Handhaving wet DBA

De wet DBA bracht niet de duidelijkheid die er van werd verwacht. De wet DBA is en blijft van kracht, maar wordt niet volledig gehandhaafd. Sinds oktober 2019 houdt de Belastingdienst wel scherper toezicht bij opdrachtgevers. Daar kunnen aanwijzingen uit voortkomen om de arbeidsrelatie aan te passen. Handhaving vindt alleen plaats als de opdrachtgever ‘kwaadwillend' is of gegeven aanwijzingen niet opvolgt.

Meer over wet DBA voor zzp’ers, intermediairs en opdrachtgevers

Redactie KVK
Redactie KVK

De KVK-redactie verzorgt en publiceert inspirerende informatieve artikelen voor ondernemers op KVK.nl, waaronder interviews en how to’s.

InspiratiePage