Wetten en regels

Wet DBA: voorkom schijnzelfstandigheid

  • Achtergrond
  • Redactie KVK
  • Bijgewerkt 31 jan 2023
  • 3 min lezen
  • 10.6K
De bedoeling van de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is om zzp’ers en opdrachtgevers duidelijkheid te geven over hun arbeidsrelatie. Je kunt zelf nagaan of je je zelfstandig ondernemer bent of werknemer. Met een modelovereenkomst kun je schijnzelfstandigheid voorkomen.

Gebruik een modelovereenkomst

Schijnzelfstandigheid is de situatie waarin je een opdracht aanneemt als ondernemer, maar eigenlijk in loondienst bent. Samen met je opdrachtgever ben je verantwoordelijk voor de werkrelatie die jullie aangaan. Met het stroomschema van de Belastingdienst check je of er sprake is van zelfstandigheid of loondienst. Twijfel je? Werk dan volgens een modelovereenkomst.
De Belastingdienst heeft voor de meeste situaties een modelovereenkomst. Je bepaalt samen met je opdrachtgever welke modelovereenkomst past bij jullie situatie. Je voorkomt schijnzelfstandigheid als je werkt volgens de afspraken in de modelovereenkomst. Het gebruik van een modelovereenkomst is niet verplicht. Het geeft wel duidelijkheid.

Ziet de Belastingdienst je als schijnzelfstandige? Dan lopen jij en je opdrachtgever risico’s zoals een naheffingsaanslag, boete en het verlies van mogelijk fiscaal voordeel.

Nieuwe wetgeving op komst

De overheid handhaaft de wet DBA niet volledig. De Belastingdienst treedt corrigerend op als de opdrachtgever ‘kwaadwillend' is of gegeven aanwijzingen niet opvolgt.

Naar verwachting gaat in 2025 een nieuwe wet in voor zelfstandigen en opdrachtgevers. Dat staat in een kamerbrief die op 16 december 2022 verscheen. De nieuwe wet zorgt voor een gelijker speelveld tussen zelfstandigen en medewerkers in loondienst. Ook komt er meer duidelijkheid over de vraag wanneer je werkt als werknemer en wanneer je werkt als zelfstandige. Verder verbetert de handhaving op schijnzelfstandigheid.

Modelovereenkomsten verlopen na vijf jaar

Een modelovereenkomst is vijf jaar geldig na goedkeuring door de Belastingdienst. De Belastingdienst vermeldt tot wanneer de modelovereenkomst geldig is. Het opnieuw gebruiken van een verlopen modelovereenkomst biedt geen zekerheid meer. Je vindt verlopen modelovereenkomsten ook niet meer op de site van de Belastingdienst.
Wil je een modelovereenkomst blijven gebruiken? De oorspronkelijke opsteller kan verlenging van de goedkeuring aanvragen bij de Belastingdienst. Het is verstandig dat minimaal twee maanden voor de verloopdatum te doen. Als de opsteller geen verlenging regelt gebruik dan een ander model. Je mag deze modelovereenkomst op onderdelen aanpassen zodat deze beter aansluit op je situatie.

Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie

Opdrachtgevers die de regels voor het inhuren van zzp’ers onduidelijk vinden kunnen de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie op ondernemersplein.kvk.nl raadplegen. Na het invullen van deze online vragenlijst krijgt de opdrachtgever een van deze drie opties als uitkomst: de opdracht kan buiten dienstbetrekking worden verricht (zelfstandigheid), het is een (fictieve) dienstbetrekking (loondienst) of er is geen oordeel mogelijk.

Het invullen van de webmodule is niet verplicht. Het geeft een indicatie en is geen juridische beslissing. De webmodule werkt alleen voor opdrachtgevers met een vestiging in Nederland die hun opdrachten uitbesteden aan opdrachtnemers in Nederland.

Niet zelfstandig maar in loondienst

Soms doet de rechter een uitspraak over de vraag of iemand als zelfstandige werkt of in loondienst is. Zo zal de Hoge Raad zich binnenkort uitspreken in een zaak met maaltijdbezorger Deliveroo. Eerder oordeelde het Hof Amsterdam dat bezorgers van de Britse onderneming geen zelfstandigen zijn en een arbeidsovereenkomst hebben. Ook heeft de rechtbank Amsterdam een aantal PostNL pakketbezorgers en de chauffeurs van Uber als werknemers aangemerkt.

Read this article in English

Redactie KVK
Redactie KVK

De KVK-redactie verzorgt en publiceert inspirerende informatieve artikelen voor ondernemers op KVK.nl, waaronder interviews en how to’s.

InspiratiePage
Wetten en regels