Zwaar weer

Je emotie de baas bij geldproblemen

De afgelopen maanden daalde je omzet. Misschien heb je zelfs je bedrijf tijdelijk moeten sluiten, of zelf besloten je deuren dicht te houden. Stuk voor stuk gebeurtenissen die je een gevoel van machteloosheid kunnen geven. Misschien schaam je je wel en zit je trots je in de weg. En misschien ben je vooral ongelooflijk gefrustreerd. Hoe ga je slim om met deze veelvoorkomende emoties?

Vaak zijn deze emoties gekoppeld aan overtuigingen, vertelt Lea Donselaar van Koers, bedrijfspsycholoog bij Koers. Samen met Hans Litjens, KVK ondernemersadviseur van bedrijven in zwaar weer, en bruidsbloemist Claire van der Velden deelt ze tips over wat je kunt doen en wie je kan helpen bij de 3 vaakst voorkomende emoties in crisistijd: machteloosheid, schaamte en frustratie.

Machteloosheid

Door onduidelijkheid en onzekerheid over geldzaken en de voortzetting van de onderneming raken ondernemers radeloos en verward. In die situatie krijgen emoties snel de overhand waardoor objectief beslissingen nemen lastig is. Hoe voorkom je dit?

Creëer duidelijkheid

Als je slecht in je vel zit en stress hebt, is het lastig objectief naar je financiële situatie te kijken. Die lijkt misschien uitzichtloos. De onafhankelijke, frisse blik van anderen helpt dan om inzicht te creëren in je huidige bedrijfssituatie. KVK-adviseur Litjens: “Zonder financieel inzicht ben je eigenlijk aan het dweilen met de kraan open. Het is dan onmogelijk om te weten welke stappen je moet nemen en dat zorgt voor verwarring en een gevoel van machteloosheid. Bespreek je geldzorgen met familie, vrienden, andere ondernemers, je boekhouder of accountant.”

Deze video kun je alleen afspelen als je cookies hebt geaccepteerd. Wijzig je cookieinstellingen en ververs (F5) vervolgens deze pagina, zodat je de video kunt bekijken.

Je kunt jouw voorkeuren wijzigen op http://www.kvk.nl/cookies.

Wees eerlijk naar jezelf

Vind je het lastig om eerlijk en transparant naar jezelf te zijn over de situatie waarin je zit? Het accepteren van de situatie helpt je verder en biedt nieuwe keuzes en mogelijkheden. Litjens: “Wanneer je eerlijk naar jezelf bent, kun je stappen ondernemen. Blijf niet vasthouden aan hoe de situatie was, vanuit schuldgevoel of loyaliteit naar je bedrijf of de medewerkers. Ik zie ondernemers die op de oude weg door blijven hobbelen, terwijl ik me afvraag of dit in sommige gevallen de juiste weg is. Door je vast te klampen aan hoe je onderneming voor de coronacrisis was, zie je soms het gehele plaatje niet meer. En dan liggen verkeerde keuzes op de loer. Ik adviseer ondernemers om de KVK Zwaar weer routewijzer in te vullen. En bij (specifieke) vragen kunnen ze terecht bij het KVK Coronaloket.”

Frustratie

Als de huidige coronamaatregelen effect hebben op je bedrijfsvoering en de uitvoering daarvan, dan is dat frustrerend. Dat ervaart Van der Velden, die door de maatregelen meerdere keren haar jaar- en dagplanningen voor bruiloften moest wijzigen. Van der Velden: “Al die veranderingen waren niet alleen voor mij, maar ook voor mijn klanten erg vervelend. Je bent meer tijd kwijt door al de extra contacturen en het aanpassen van de opzet voor de bloemstukken.”

Geniet van wat wel kan

Probeer bezig te blijven en afleiding te zoeken. Bedenk wat jou energie geeft en wat je leuk vindt om te doen. Veel activiteiten kosten weinig of geen geld, zoals naar het park gaan met je vrienden, een boek lezen, werken in de tuin of in huis. Van der Velden licht haar tips toe. ”Wanneer ik behoefte heb aan ontspanning, dan ga ik creatief aan de slag. Ik denk in oplossingen in plaats van problemen, en zie creativiteit als een uitlaatklep. ‘Geniet van wat wel kan en negeer de rest’ is mijn motto. Zo startte ik met boeketten op bestelling voor thuis. En als de frustratie echt oploopt, ga ik een rondje hardlopen.”

Ontspanning is voor Van der Velden ook werken aan haar bedrijf. Haar frustratie zet ze om tot iets positiefs. “Stilzitten is niks voor mij en als ondernemer staat mijn hoofd nooit stil. Ik denk altijd na over hoe ik mijn hoofd boven water houdt en zoek verbeteringen voor mijn vindbaarheid. Of ik bereid me alvast voor op het volgende seizoen. Zo kun je snel schakelen en stappen maken wanneer dat weer mogelijk is.”

Zorg goed voor jezelf

Je hoort het overal, maar hoe doe je dat nou; goed omgaan met stress en goed voor jezelf zorgen. De World Health Organisation heeft daar een paar tips voor opgesteld, naar aanleiding van het coronavirus. In hun handboek over omgaan met stress staat onder meer: Vlucht niet in alcohol of andere verdovende middelen. Blijf in conditie door te sporten en gezond te eten. Door een normaal ritme aan te houden voorkom je een sociaal isolement. Houd contact met vrienden en familie, want juist deze sociale contacten zorgen vaak voor nieuwe energie en inzichten.

Van der Velden spreekt deze periode juist meer ondernemers. “We steken elkaar een hart onder de riem en verzinnen nieuwe ideeën. In onze branche is het nu erg rustig, dus daar is dan alle tijd voor. Ik vind het niet lastig om hun op te zoeken en over mijn situatie te praten. We zitten met zijn allen in hetzelfde schuitje. Door je kwetsbaar op te stellen tegenover een andere ondernemer, schep je een band en vertrouwen naar elkaar toe.”

Schaamte en faalangst

Als je te maken hebt met geldproblemen, kan het zijn dat je dit op jezelf betrekt en dat je je schaamt of schuldig voelt. Schaam je je over de ontstane situatie, angst voor imagoverlies of schuldgevoelens tegenover jezelf, je naasten of je medewerkers? Dit kun je doen:

Stel doelen realistischer

Schaamte en faalangst hebben te maken met overtuigingen, stelt Donselaar. “Voor ondernemers is het normaal om te werken met doelstellingen, zoals een stijging in omzet of groei. Wanneer je deze doelen niet haalt, kun je het idee hebben dat je faalt. Het helpt dan om na te gaan welke regels en doelen je stelt. Onderzoek vervolgens of ze wel reëel zijn. Als je bepaalde doelen niet haalt, heb je de lat dan te hoog gelegd of heb je daadwerkelijk gefaald? Vaak zien wij dat het dan toch het eerste geval is. Als je je dat realiseert, voorkom je teleurstellingen en faalgevoelens.”

Richt je op successen

Als ondernemer heb je veel successen bereikt, mede door je capaciteiten en vaardigheden. Staar je niet blind op de financiële situatie van je onderneming en kijk naar wat je hebt bereikt. Litjens: “Door de coronacrisis voel je druk op het behoud van de onderneming waardoor de focus daarheen verschuift. Schaam je niet voor je situatie en besef welke toegevoegde waarde jij als ondernemer hebt. Kijk naar de successen die je hebt behaald en realiseer je dat je vaardigheden je ook nu verder gaan helpen. Zelfs als dit noodgedwongen vanuit een andere bedrijfsvorm of onderneming is.”

Hulp zoeken voor psychische klachten kan moeilijk zijn, stelt Donselaar. "Bijvoorbeeld vanwege overtuigingen dat je het zelf moet kunnen en dat je niet zwak mag zijn. Probeer deze gevoelens opzij te zetten en besef dat dit niet de waarheid hoeft te zijn. Je hoeft deze gedachten niet serieus te nemen.”

Heb vertrouwen in jezelf

Jij bent de meeste waardevolle asset van je onderneming. Zonder jou zou je onderneming er nooit zijn geweest. Omzetverlies en geldproblemen maken jou nog geen slechte ondernemer. Litjens vervolgt: “Heb vertrouwen in je eigen kunnen. Inzicht helpt je om de teugels in eigen handen te nemen, waardoor zekerheid en vertrouwen toeneemt. Denk goed na over lastige vraagstukken en schiet niet in impulsiviteit, maar durf wel knopen door te hakken. Zo blijf je aan het stuur waardoor je rust in je hoofd creëert.”

Laat je vooral niet tegenhouden door schaamte- of schuldgevoelens, vult Donselaar aan. "En focus hier niet op. We zien vaak dat deze gevoelens een probleem in stand houden. Het is goed om je gevoelens toe te laten, maar loop niet weg van de situatie en zet door zonder je door de omstandigheden te laten leiden.”

Deel je zorgen

Door je geldzorgen kun je je angstig, verdrietig, machteloos of moedeloos voelen en onzeker, prikkelbaar of boos zijn. Geldzorgen kunnen je verlammen. Realiseer je dat problemen niet vanzelf overgaan en praat erover met iemand die dichtbij je staat. Zoek samen hulp, en dan niet alleen voor het zakelijke gedeelte maar ook voor de psychische gevolgen. Praat bijvoorbeeld met 2 of 3 mensen uit je omgeving die je vertrouwt of je huisarts. Je huisarts kan je verwijzen naar een psycholoog.

Pak psychische klachten aan

Ervaar je door geldzorgen psychische klanten, zoals slecht slapen, piekeren of somberheid en wil je deze vertrouwelijk bespreken? Diverse professionele organisaties bieden een luisterend oor.

Adviesdiensten

Hulp bij psychische klachten

De Luisterlijn

De Luisterlijn is dag en nacht bereikbaar voor mensen die behoefte hebben aan een vertrouwelijk gesprek, ook online. Telefoonnummer: 0900 0767.

MIND Korrelatie

MIND Korrelatie is een landelijke organisatie die anonieme, professionele, psychische en psychosociale hulp biedt. Psychologen en maatschappelijk werkers helpen je bij psychische klachten door financiële problemen. Dit kan telefonisch en online. Ze luisteren, adviseren en verwijzen je zo nodig door naar passende hulp. Telefoonnummer: 0900 1450.

Het Rode Kruis

Heb je een luisterend oor, advies of extra hulp nodig omdat je in quarantaine of thuisisolatie zit? Neem dan contact op met de Rode Kruis Hulplijn, telefoonnummer: 070 445 58 88.

113 Zelfmoordpreventie

Heb jij of ken jij iemand met suïcidale gedachten? Bij 113 Zelfmoordpreventie kun je 24 uur per dag en anoniem een beroep doen op de crisishulplijnen, online therapie en zelfhulp. Bel hiervoor 0800 0113.

MKB-noodlijn

De telefonische hulplijn is een initiatief van ondernemersvereniging ONL en IMK (Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf) en is te bereiken op 088 999 00 00. De lijn is bedoeld voor mensen met een doorgaans gezonde mentale staat. De lijn is niet bedoeld voor juridische of praktische ondersteuning en bij psychische problemen verwijst men door.

Zakelijke hulp

KVK Adviesteam

Wil je advies over je onderneming? Bel de KVK-adviesteam voor antwoord op al je vragen. Bereikbaar op werkdagen tussen 8:30 en 17:00 uur. Telefoonnummer: 0800 2117.

Ondernemersklankbord

Het Ondernemersklankbord bestaat uit gemotiveerde oud-ondernemers, managers of specialisten met een specifiek vakgebied. Gratis bereikbaar op 070 – 349 0600, doordeweeks van 8:30 tot 16:30 uur.

Schuldsanering

Lopen je schulden op en weet je niet meer hoe je hier uitkomt? Onderzoek of schuldsanering mogelijk is of neem contact op met het Bureau Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp).

Wil je sparren over je toekomstplannen of het beëindigen van je bedrijf? Bel met het KVK Adviesteam: 0800 2117.
Bert Wams

Als KVK-adviseur Financiering & Geldzaken ben ik gespecialiseerd in alternatieve, niet bancaire financiering: crowdfunding, business angels, bootstrapping, kredietunies en overheidsregelingen. Ik deel trends via blogs en social media.

InspiratiePage