'Red de wereld en vul je zakken, Nederland'

Ruud Koornstra is tot 1 januari 2019 de Nationale Energiecommissaris. Daarna gaat hij weer als ondernemer aan de slag. Hij hoopt dan op het punt te zijn dat de energietransitie,'dat enorme rotsblok', vooruit gaat rollen, want in 2030 moeten we in Nederland de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties hebben gehaald.
Ruud Koornstra, Nationale Energiecommissaris
Ruud Koornstra, Nationale Energiecommissaris

Als Nationale Energiecommissaris reist Ruud Koornstra het land door en vertelt hij graag hoe er kan worden bijdragen aan een betere wereld. Dit kan met vernuft, ondernemerschap en poen. Iedereen kan een bijdrage leveren: zzp’ers, mkb’ers, gemeenten en veel andere partijen. Kern van zijn boodschap is: 'Gooi geen geld weg maar investeer'.

Wat maakt dat u Nationale Energiecommissaris wilde worden?

'Ik ben ondernemer in hart en nieren, maar voor deze rol heb ik twee jaar een sabbatical genomen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat we de wereld kunnen redden. Nederland is het best voorgesorteerd. We zitten op een kantelmoment. In plaats van een economie die is gebaseerd op schaarste (bezit) gaan we toe naar een economie die is gebaseerd op overvloed (toegang hebben tot). Dat is de stap die we moeten zetten in onze beschaving; het maakt het leven leuker en voordeliger. We moeten inzetten op vernieuwing. Maar innovatie zonder duurzaamheid is geen innovatie. We hebben een verandering van denken nodig. Bij discussies over verduurzaming gaat het vaak over de kosten, dat het geld kost. Dat klopt niet. Het levert juist geld op!'

The Netherlands first?

'Bijna alle grote duurzame innovaties hebben een Nederlandse basis, of ons land is erbij betrokken. De eerste elektrische auto kwam uit een schuurtje in Lochem, een jaar eerder dan dat Elon Musk met een soortgelijke Tesla kwam. Nederland heeft het vernuft, het ondernemerschap en de poen. Het Nederlandse vernuft is van wereldklasse, ofwel "The Netherlands first".'

'Nederland is een van de meest innovatieve regio’s van de wereld. Nergens vind je op zo’n oppervlak, zoveel universiteiten, hogescholen en kenniscentra en zoveel creativiteit. Dit zijn topkenmerken om kampioen energietransitie te worden. We hebben de tools in handen om de wereld te redden. We hebben dus de verplichting om dit te doen. Wie moet het anders doen?'

Er zijn mensen die niet in beweging komen om aan de slag te gaan met energiebesparing. Hoe komt dit denkt u?

'Omdat er teveel verwarring gezaaid wordt. We innoveren, maar vergeten te implementeren. Het gaat om zowel wet- en regelgeving als de ontbrekende wil.'

'Nederland is rijk geworden van de fossiele economie. We hebben alles uit de grond gehaald en dat hebben we verplaatst naar een voorraad geld. Nederland kent een grote vermogensongelijkheid. Het vermogen van Nederland is in handen van een paar mensen en instituten. De invloed van deze economisch sterke partijen op de politiek, de overheid, het onderwijs, de wetenschap, de financiële systemen en de media is groot. Daardoor is Nederland een van de vieste jongetjes van Europa. Maar ik ben hoopvol, want het tij begint te keren. Zowel verandering bij deze grote partijen als de kleine gedragsveranderingen van vele wereldburgers leiden tot een betere wereld. In deze komende vlinderrevolutie gaat, anders dan bij andere revoluties, de communicatie voorop. En daarop volgt de energierevolutie. Eerst zien, dan meten, delen en vervolgens doen.'

'Je kunt namelijk laten zien dat je met een geldinvestering het comfort verhoogt. En dat je maandelijks ook nog eens goedkoper uit bent door in je huis of bedrijf te investeren. Dat is beter dan elke maand geld in een put gooien en er niets voor terugkrijgen.'

Hoe worden de innovaties toegankelijk voor de Nederlandse bedrijven?

'In Shenzhen in China worden volgend jaar 18.000 diesel gedreven bussen, in drie maanden tijd omgezet naar een elektrische variant. In heel Nederland rijden ook zo’n 18.000 bussen rond. Als China dit in drie maanden kan, dan kunnen we dat in Nederland toch zeker in een paar jaar tijd realiseren.'

'We zijn in Nedeland met veel projecten bezig om de jaarlijkse energierekening naar nul te krijgen. Bijvoorbeeld door zelf energie op te wekken en deze energie ook te gebruiken voor vervoer. LomboXnet in Utrecht is hiervan een mooi voorbeeld: 300 deelauto’s krijgen hun energie van zongestuurde laadpalen. Daarmee is het de koploper in de wereld. Als je denkt aan sportcomplexen, industrieparken, woningcomplexen, er zijn zo veel mogelijkheden. En al dat uitgespaarde geld kun je weer beleggen. Gooi dus geen geld meer weg, maar investeer in duurzame energie en doe het met elkaar. Want daar zit de vernieuwing.'

Wie hebben een rol in deze energietransitie?

'Naast ondernemers hebben onder meer banken, verschillende overheden, pensioenfondsen, financiers en de KvK een taak. Denk aan samenwerken, stimuleren en het financieel mogelijk maken van de energieomslag. In de milieuwet staat al meer dan 20 jaar dat, als je binnen 5 jaar je energiebesparing kunt terugverdienen, je verplicht bent dat te doen anders krijg je een bekeuring. Binnenkort wordt daar met omgekeerde bewijslast op gehandhaafd. De KvK zou goede voorbeelden van ondernemers kunnen laten zien. En gemeenten zouden samenwerking kunnen bevorderen. Ondernemers voeren de energietransitie uit. Zij moeten het anders gaan doen dan ze gewend zijn. Bijvoorbeeld, het isoleren van gebouwen moet met materiaal dat zij op een bepaald moment weer terugkrijgen voor hergebruik.'

Wat kan een zzp’er bijdragen aan de energietransitie?

'Een zzp’er moet geen geld meer weggooien, maar het juist investeren. Hele concrete maar flinke stappen zijn: het overstappen naar een groene energieleverancier (of beter nog zelf je energie opwekken), energie besparen, overstappen naar een elektrische (deel)auto en gaan bankieren bij een duurzame bank.'

En welke aanvullende tips heeft u voor de mkb’er?

'Pak je rekenmachine, mkb’er. Investeer nou gewoon in allerlei energiebesparende maatregelen. De investering verdient zich binnen een paar jaar terug. En daarna heb je veel lagere of helemaal geen energiekosten meer.'

Tot slot, wanneer kijkt u tevreden terug op uw rol als nationaal energiecommissaris?

'Ik hoop dat we in 2025 kunnen zeggen dat het niet meer nodig is om de energietransitie aan te jagen. Op 1 januari 2019 hoop ik dat het enorme rotsblok, wat wij energietransitie noemen, vooruit gaat rollen. En dat we in 2030 een nagenoeg schone energiehuishouding hebben. Nederland is het best voorgesorteerd om de wereld te redden. Denk ook aan je kinderen. Dus ik zou zeggen: ondernemer; nul op de meter of beter. We zijn gek als we het niet doen.'

Meer informatie

Innoveren

Duurzaam ondernemen

MKB Innovatie Top 100

InfoPage