Wet DBA en modelovereenkomsten

De wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) verving op 1 mei 2016 de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie). Handhaving van de wet DBA is opgeschort tot 1 januari  2020 (voorheen was de handhaving opgeschort tot 1 juli 2018).

Nieuwe wet gaat wet DBA vervangen

In het regeerakkoord 2017 – 2021 is het voorstel opgenomen de wet DBA te vervangen. De contouren van de nieuwe wet zijn bekend. Het kabinet streeft ernaar de wet DBA per januari 2020 te vervangen. De betrokken ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Financiën en Economische Zaken zijn over nieuwe regelgeving in gesprek met vakbonden, zzp-organisaties en werkgevers. De wet DBA blijft van kracht tot het in werking treden van de nieuwe wet.

Wet DBA

Deze wet is in het leven geroepen om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Sinds 1 mei 2016 zijn zowel zzp’ers als opdrachtgevers verantwoordelijk voor de relatie die zij met elkaar aangaan. Samen bepaalt u of er sprake is van loondienst. In veel gevallen zal het duidelijk zijn dat er geen sprake is van loondienst (dienstbetrekking). In het geval van loondienst wordt een opdrachtgever de werkgever en de zzp'er de werknemer. De opdrachtgever moet in dat geval loonheffingen inhouden. Dit kan gevolgen hebben voor de ondernemersaftrek.

Bepaling loondienst

Bij de bepaling of er sprake is van loondienst spelen de antwoorden op 3 vragen een rol:

  • Is er een verplichting tot persoonlijke arbeid? (de zzp’er moet het werk zelf doen).
  • Is er een gezagsverhouding? (de opdrachtgever bepaalt hoe het werk moet worden uitgevoerd).
  • Krijgt de zzp’er loon? (er wordt meer betaald dan de kosten die de zzp’er maakt).

1. Geen loondienst

Is het antwoord op 1 of meer vragen ‘nee’? Dan is er geen sprake van loondienst. Een modelovereenkomst is niet nodig.

2. Wel loondienst

Is het antwoord op de 3 vragen ‘ja’? Dan is er sprake van loondienst. De zzp’er gaat de opdracht in loondienst uitvoeren. U kunt natuurlijk ook samen de voorwaarden aanpassen en daar naar werken.

Modelovereenkomst gebruiken

Twijfelt u over de antwoorden op de vragen? Gebruik dan een modelovereenkomst. Op de site van de Belastingdienst vindt u goedgekeurde modelovereenkomsten. U weet dan zeker dat er geen sprake is van loondienst. Werken zzp’er en de opdrachtgever volgens de modelovereenkomst? Dan hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en te betalen. Er is ook geen gevaar voor boetes of naheffingen.

Het is niet verplicht gebruik te maken van een modelovereenkomst.

Webinar modelovereenkomsten

U kunt een webinar terugkijken over het werken met een modelovereenkomst

Let op: In deze video wordt gesproken over een overgangstermijn van 1 mei 2016 tot 1 mei 2017. De handhaving van deze wet is ondertussen uitgesteld tot 1 januari 2020. Mogelijk wordt de wet DBA eerder vervangen door de nieuwe wet.

Handhaving wet DBA opgeschort

De handhaving van de wet DBA is opgeschort tot 1 januari 2020 (voorheen was de wet al opgeschort tot 1 juli 2018). Tot dat moment zal de Belastingdienst geen naheffingen en boetes uitdelen aan opdrachtgevers en opdrachtnemers. Mogelijk wordt de wet DBA eerder vervangen door de nieuwe wet.

Belastingdienst treedt wel op tegen 'kwaadwillenden'

Tot 1 juli 2018 richt de handhaving van de Belastingdienst zich op de ernstigste gevallen van kwaadwillendheid; situaties waarin opdrachtgevers opereren in een context van opzet, fraude of zwendel.

Vanaf 1 juli 2018 zal de Belastingdienst optreden tegen àlle gevallen van kwaadwillendheid; gevallen van uitbuiting of het bewust ontduiken van premies en belastingen aan wat het kabinet de onderkant van de arbeidsmarkt noemt.

De Belastingdienst grijpt in bij kwaadwillenden als er bewijs is voor:

  1. Een (fictieve) dienstbetrekking
  2. Duidelijke schijnzelfstandigheid
  3. Opzettelijke schijnzelfstandigheid

Meer informatie over de wet DBA voor zzp’ers, intermediairs en opdrachtgevers:


Altijd op de hoogte

Blijf als zzp’er altijd op de hoogte: meld u aan voor de nieuwsbrief