ZZP'er bestaat niet in huidige wet

Het verouderde werkgever-werknemer model moet op de schop. “Zelfstandigen zijn er al eeuwen, de werknemer is pas net uitgevonden.” Dit zegt Frank Alfrink, directeur van ZZP Nederland, de grootste zzp-belangenbehartiger.
Frank Alfrink
Frank Alfrink

“Bijna alle zzp’ers zijn echte vakmensen. Maar niet iedereen is goed op al die andere gebieden die bij het ondernemerschap komen kijken. Veel zelfstandigen beginnen met een informeel circuit wat na 6 tot 8 maanden is opgedroogd. Dan moeten ze bedenken: waar zitten m’n klanten, wat is m’n propositie?

Wat doen jullie voor zzp'ers?

Wij zijn in 2005 opgericht om zelfstandige ondernemers te begeleiden bij financiën, acquisitie, risicobewustwording. En ja, dan kom je ook bij belangenbehartiging. Zoals nu met de Wet DBA.”

Jullie zijn voor de wet DBA

“Er zijn veel zelfstandigen die het vervelende bemoeienis vinden. Echte ondernemers, die vroeger misschien ook geen VAR aanvroegen, vinden dat ze niet hoeven te bewijzen dat ze een eigen bedrijf hebben. Als ZZP Nederland worden we hier veel over benaderd en wij kunnen hen goed hierover adviseren. Waar het nu vooral om gaat is dat met de wet DBA schijnzelfstandigheid wordt bestreden waardoor echte ondernemers een eerlijkere kans krijgen. We hopen daarmee ook dat de roep om het afschaffen van de zelfstandigenaftrek minder wordt. We zijn bang dat als deze wet mislukt, de zelfstandigenaftrek sneuvelt.”

Nu schiet wet zijn doel voorbij

"We hebben net een DBA-top georganiseerd waar grote opdrachtgevers, zzp’ers én staatssecretaris Wiebes met elkaar in gesprek gingen. Die bedrijven durven geen zzp’ers meer in te huren omdat hun juristen hebben uitgerekend hoe hoog de boetes kunnen zijn als achteraf blijkt dat er sprake is van een dienstverband. Wiebes beloofde die dag dat er voorlopig geen boetes worden uitgedeeld, ook niet na 1 mei 2017. Maar de staatssecretaris kan dat wel roepen, de Belastingdienst moet dat ook verkondigen. Die gaat uiteindelijk handhaven. Dus of Wiebes daarmee de angst weghaalt? Zolang er veel onduidelijkheid is, zullen opdrachtgevers geen zzp'ers in durven te huren."

Klassiek werkgevers-werknemersmodel

"Naast werkgevers en werknemers is er een derde partij bijgekomen: de zelfstandigen. Die heeft niets met werknemerschap en werkgeverschap en valt daardoor buiten de huidige overlegstructuur. Dit zorgt ervoor dat deze ondernemers nauwelijks worden benoemd in wet- en regelgeving. Feitelijk bestaan ze niet.”

Roep om verplichtingen, lost dat iets op?

“Er is een groep zelfstandigen die je vrij moet laten en een groep die beschermd moet worden. Daar moeten we een goede balans in weten te vinden. Dus niet verplichten tot allerlei verzekeringen, maar het is wel goed om pensioen op te bouwen of een vangnet te hebben voor arbeidsongeschiktheid. Ze moeten zelf inkleuren hoe ze dat doen. Dus een oudedagsvoorziening op vrijwillige basis en vooral ook met de zekerheid, dat het je eigen spaarpot blijft. Veel zelfstandigen zijn begonnen als werknemer en hebben dus meegedaan aan een werknemerspensioenregeling. Als zzp’ers willen ze dat pensioen meenemen naar een nieuwe pensioenregeling, maar dat kan nu nog niet."

Hoe waardevol is de zzp’er?

“Er zijn steeds meer projectmatige vormen van werken ontstaan, die zelfstandige professionals flexibel invullen. Tegelijk zie je dat gemeentes als Groningen bedenken: als we mensen zonder werk nou ondersteunen in het ondernemerschap dan komen ze niet in de bijstand terecht. Hogescholen zeggen: onze docenten moeten met één been in de markt staan. Organisaties weten: je haalt iemand naar binnen die in tien keukens heeft gekeken in plaats van één. We kunnen dus niet meer zonder.”

Zzp’ers are here to stay?

“Zzp’ers zijn er al honderden jaren. De oervorm van de werkende mens is de zelfstandige. Denk maar aan de gilden. De werknemer is pas net uitgevonden, toen de industriële revolutie in 1850 kwam. Met de grote groep zelfstandigen is het nu niet meer zo lekker overzichtelijk als vroeger. We hebben nu ook hybride vormen van werk – je werkt een paar jaar in loondienst, een tijdje als zzp’er. We moeten dus af van enkel de werkgever-werknemer gedachte.”

Bedrijven meer ruimte geven voor ontslag?

“Goed werkgeverschap betekent ook dat je werknemers niet moet dwingen zzp’er te worden om daardoor je arbeidskosten te verlagen. In mijn optiek heeft elk bedrijf baat bij een gezonde verhouding tussen vaste medewerkers, medewerkers met tijdelijke contracten en zzp’ers. Laten we de discussie rond het ontslagrecht nu maar wel overlaten aan het klassieke poldermodel. Het gaat immers enkel hen aan.”

Lees meer over de wet DBA

Wet DBA en modelovereenkomstenWet DBA: veranderende wetgeving

InfoPage