Corona

Dit moet je weten over fieldlabs en pilots

Het café in, naar een theatervoorstelling, losgaan op een festival of genieten van de bloemen op de Keukenhof. Om het gedrag van publiek te onderzoeken, werden de afgelopen tijd veel van dit soort testevenementen gehouden: zogeheten ‘fieldlabs’ en pilots ‘Testen voor Toegang’. Wat betekent dit voor ondernemers?

De fieldlabs en pilots Testen voor Toegang zijn een initiatief van verschillende branches en een aantal ministeries. Tijdens fieldlabs bestuderen onderzoekers het gedrag van bezoekers en kijken ze tegelijkertijd hoe je op een veilige manier grote groepen mensen bij elkaar kunt brengen tijdens een pandemie. Met de pilots wordt vooral gekeken naar de testbereidheid van bezoekers en naar de test-infrastructuur. De resultaten moeten inzicht geven in hoe ondernemers weer veilig en verantwoord evenementen en activiteiten kunnen organiseren.

Direct naar:

Resultaten

De afgelopen maanden heeft Fieldlab Evenementen onderzocht hoe evenementen weer veilig en verantwoord georganiseerd kunnen worden. De onderzoeksresultaten tonen aan dat vanaf 30 juni (stap 4 in het openingsplan) alle soorten evenementen veilig kunnen plaatsvinden met 100% bezoekerscapaciteit onder bepaalde voorwaarden, zoals het gebruik van toegangstesten of controleren op een herstel- of vaccinatiebewijs. Medewerkers en bezoekers hoeven op die voorwaarden in deze fase geen anderhalve meter afstand meer te houden. Het kabinet heeft het voornemen om dezelfde voorwaarden in stap 4 toe te passen op andere sectoren, zoals de horeca, culturele instellingen, beurzen en professionele sportwedstrijden.

Verschillende initiatieven

De overheid en branches organiseren fieldlabs en pilots vanuit 4 verschillende initiatieven:

  • Fieldlab Evenementen
  • Fieldlab Cafés
  • Proefreizen
  • Pilot Testen voor Toegang

Aan de afzonderlijke fieldlabs en pilots zijn verschillende onderzoeksdoelen en gedragsregels voor bezoekers verbonden.

Fieldlab Evenementen

Volgens Femmy Barends, woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), zijn Fieldlab Evenementen ‘gecontroleerde gedragsexperimenten’ om te onderzoeken of er veilig en verantwoord meer publiek kan zijn bij evenementen tijdens een pandemie. “In de zomer van 2020 bleek dat er onvoldoende wetenschappelijke data waren voor een goed beeld van de risico’s bij het organiseren van evenementen. Daarom heeft de evenementensector samen met de wetenschap en het kabinet dit onderzoeksprogramma opgezet.”

Verschillende bubbels

Tijdens fieldlabs volgen onderzoekers het gedrag van publiek in verschillende ‘bubbels’. Een bubbel bestaat uit een groep mensen met dezelfde regels die niet in aanraking komt met andere groepen. “Denk aan publiek met en zonder mondkapjes, mensen die wel of juist niet een pauzedrankje mogen halen, bezoekers die op anderhalve meter van elkaar zitten of dichterbij. Je kunt bijvoorbeeld meten of mensen een mondkapje echt ophouden, hoe mensen zich in de pauze bewegen en in hoeverre zij afstand bewaren”, legt Barends uit.

Van 500 naar 10.000 bezoekers

In februari begon de eerste fase van de fieldlab-evenementen met een zakelijk seminar en een theatervoorstelling, beide met 500 bezoekers. Bij de voetbalwedstrijden, concerten en festivals waren telkens 1.500 bezoekers aanwezig. Momenteel loopt de tweede fase tot en met mei. Hierbij worden evenementen georganiseerd waarbij maximaal 10.000 bezoekers welkom zijn met een negatief testbewijs. Ook na afloop van het evenement, 5 dagen later, wordt bezoekers gevraagd een test te doen.

Laten zien wat er mogelijk is

Fieldlab Evenementen is een gezamenlijk initiatief van de overheid, evenementenbranche en wetenschappers. “Het programmateam van Fieldlab Evenementen heeft, mede in overleg met de branche, een lijst van mogelijke evenementen voorgesteld. Deze fieldlabs zijn vervolgens voorgelegd aan het kabinet, dat op haar beurt toestemming heeft gegeven voor de evenementen. Deze worden georganiseerd door externe organisatoren, terwijl Fieldlab Evenementen aanhaakt voor onderzoek. Organisatoren en artiesten krijgen er geen geld voor. Het is allemaal vanuit goodwill van de sector om te laten zien wat er mogelijk is”, vertelt Merit Clocquet, lid van het programmateam van Fieldlab Evenementen.

Voor de eerste fase van fieldlabs konden ondernemers ideeën insturen. Het kanaal is inmiddels gesloten omdat Fieldlab Evenementen genoeg relevante initiatieven heeft ontvangen voor het verdere onderzoek.

Fieldlab Cafés

Van 14 tot en met 17 april deden 5 Utrechtse cafés mee aan Fieldlab Cafés. Het doel was om te onderzoeken of en hoe gasten en cafépersoneel zich houden aan de coronamaatregelen. Zo controleerden onderzoekers van TNO, de Nederlandse organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek, de hoeveelheid toegevoerde verse lucht in de cafés. Ook bestudeerden ze de onderlinge contactmomenten tussen gasten en personeel: hoe lang was er contact, op welke afstand en met hoeveel verschillende personen.

Vanwege de veiligheid, bereikbaarheid en praktische uitvoerbaarheid is Fieldlab Cafés uitgevoerd in slechts 1 stad. De brancheorganisaties Koninklijke Horeca Nederland en Horeca Alliantie hebben samen met de gemeente Utrecht en GGD Utrecht de deelnemende cafés uitgekozen. Het onderzoek was eenmalig en is inmiddels afgerond. Over enkele weken wordt het rapport hiervan naar buiten gebracht.

Proefreizen

In samenwerking met de reis- en vervoersbranche organiseert de overheid proefreizen. Gedragsonderzoekers brengen zo in kaart hoe Nederlanders zich op vakantie bewegen en of ze zich aan de basisregels houden.

In april was de eerste proefreis naar Rhodos. 189 deelnemers verbleven daar in een resort. De tweede reis is nog in ontwikkeling en heeft als bestemming Gran Canaria. Deelnemers moeten zich tijdens de reis houden aan alle coronaregels. Ook moeten ze maximaal 72 uur voorafgaand aan de reis een coronatest doen en 4 uur voor het boarden een negatieve sneltest laten zien. Voor de terugreis houden ze zich aan de test- en quarantainemaatregelen die gelden voor reizigers uit hoogrisicogebieden.

Testen voor Toegang

In aanvulling op de meer wetenschappelijk ingestoken fieldlabs zijn in april circa 450 pilots onder de naam Testen voor Toegang georganiseerd door heel het land. Bezoekers vanaf 12 jaar krijgen met een negatief coronatestbewijs toegang tot bijvoorbeeld sport- en jeugdactiviteiten, casino’s en speelhallen, dierentuinen, avonturen- en attractieparken, de Keukenhof en musea. Kinderen onder de 12 jaar hoeven zich niet te laten testen. Tijdens het bezoek moet iedereen zich aan de coronamaatregelen houden. Dat is anders dan bij fieldlabs, waar soms voor bepaalde groepen deelnemers geen of niet alle coronamaatregelen gelden.

De onderzoekers analyseren tijdens deze pilots:

  • de bereidheid van bezoekers om te testen voor toegang
  • of bezoekers vertrouwen hebben in de veiligheid om aan een evenement of activiteit deel te nemen
  • wat organisatoren van evenementen vinden van de controle op een geldig negatief testbewijs aan de deur
  • of de extra teststraten goed functioneren
  • of ondersteunende ICT en apps, zoals de CoronaCheck-app, goed werken

Tijdelijke wet testbewijzen

Op 25 mei heeft de Eerste Kamer ingestemd met de ‘Tijdelijke wet testbewijzen COVID-19’. Met invoering van deze testwet is het per 5 juni mogelijk om verschillende sectoren van de samenleving te openen. Bezoekers moeten hiervoor verplicht een negatief testbewijs tonen om toegang te krijgen tot culturele instellingen, horeca, sportwedstrijden en evenementen.

Als er meer bekend is over de rol van gevaccineerden in de verspreiding van het coronavirus, zou een coronapaspoort wellicht kunnen gelden als alternatief voor een negatief testbewijs. Het voorstel hiervoor moet eerst nog door de Tweede Kamer worden aangenomen.

Ondernemersvragen? We geven je advies op maat. Het KVK Adviesteam staat voor je klaar! Bel 0800 21 17

Shivani  Boer

Als KVK-adviseur en journalist volg ik het nieuws op de voet. Ik informeer ondernemers met name over de nieuwste wetten en regels. Heb je nog tips, aanvullingen of leuke ideeën voor content? Laat het me weten.

InspiratiePage