Corona

Zo blijf je bouwen in coronatijd

Bouwbedrijven hebben tijdens de coronacrisis grotendeels doorgewerkt. Maar wat als straks nieuwe opdrachten uitblijven? Wat moet je als bouwondernemer met én zonder personeel weten om deze economisch onzekere situatie door te komen. En wat kun je vervolgens met die kennis doen?

Dit moet je weten

1. De onzekerheid is gegroeid

Door de krappe woningmarkt vindt het kabinet het van groot belang dat bouwbedrijven doorbouwen. Ook de verduurzamingsplannen leveren de bouw het nodige werk op. Tegelijkertijd is er weinig personeel om al dat werk uit te voeren en is er door het stikstofbeleid onzekerheid over vergunningverleningen. De coronacrisis heeft die onzekerheid vergroot, omdat de kans bestaat dat mensen besluiten het kopen van een woning uit te stellen, door de economische onzekerheid die de coronacrisis met zich meebrengt.

De orderportefeuilles zijn op dit moment goed gevuld, maar economische onzekerheid kan leiden tot vertraging of zelfs afname van nieuwe klussen. Dat effect is misschien pas later zichtbaar in de cijfers, maar kun je wel zien aankomen. Zeker flexwerkers merken al dat hun opdrachten sinds de coronacrisis teruglopen. Ook het aantal offerteverzoeken loopt nu al terug.

Economen bij Rabobank en ABN AMRO voorzien voor dit jaar een krimp van respectievelijk 4 en 4,5% voor de sector. Ook in 2021 krimpt de bouw naar verwachting nog. De risico’s van de coronacrisis voor de bouwsector liggen dus in een latere fase dan bijvoorbeeld de horeca en retail. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) raamde dat de komende 2 jaar 40.000 banen in de sector verdwijnen als de overheid niet ingrijpt.

2. De overheid schiet te hulp

Donkere wolken boven de bouwplaats dus, maar de overheid wil het niet zover laten komen. Als bouwondernemer kun je gebruikmaken van overheidsregelingen als de NOW (tegemoetkoming loonkosten) en de BMKB-C en de KKC (kredietregelingen), of betalingsuitstel aanvragen bij de Belastingdienst.

De overheid helpt de bouwsector daarnaast met een specifieke regeling: het kabinet wil koste wat kost voorkomen dat nieuwe opdrachten uitblijven en de bouwproductie afneemt en de problemen op de woningmarkt verder toenemen. En trekt daar eerder dan gepland geld voor uit.

Het actieplan van de overheid voor de bouw is op de lange termijn gericht. Doel is om de stroom nieuwe orders op gang te houden. Investeringen worden waar mogelijk versneld, bijvoorbeeld door gepland onderhoud nog in 2020 te laten plaatsvinden.

Onder meer in de planning:

  • Gemeenten krijgen hulp bij vergunningverleningen van zogenoemde flexpools. Dit zijn ambtenaren met technische kennis over planvorming en vergunningsverlening.
  • Nog in 2020 komt er een subsidieregeling die ervoor moet zorgen dat renovatie en onderhoud gekoppeld wordt aan verduurzaming en energiebesparende maatregelen.
  • Voor consumenten wordt de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH-regeling) verruimd. Van 1 juni tot 31 december wordt 30% van de kosten vergoed in plaats van 20%.
  • Er komt 50 miljoen euro extra beschikbaar in 2020 uit de woningbouwimpuls, zodat er in 2020 sneller meer betaalbare huizen voor starters en middeninkomens kunnen worden gebouwd. Vanaf 1 juli kan er een beroep op de woningbouwimpuls worden gedaan. Met die regeling, bedoeld om de krapte op de woningmarkt tegen te gaan, is 1 miljard euro gemoeid.
  • Voor kwetsbare groepen wordt 50 miljoen euro beschikbaar gesteld in 2020 vanuit de woningbouwimpuls om de bouw van (flexibele) huisvesting te stimuleren. De maatregel moet zo’n 10.000 woningen opleveren.

3. De vraag naar woningen blijft hoog

Om aan de groeiende vraag naar woningen te voldoen, moeten tot 2030 in totaal 845.000 woningen gebouwd worden. Dit blijkt uit een rapport van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Op dit moment zijn er 331.000 woningen te weinig, 4,2% van de woningvoorraad. Doel is om dit tekort binnen 15 jaar naar 2% te krijgen.

Een groep bouwbedrijven, makelaars en andere organisaties in de sector hebben onlangs een plan aangeboden aan de Tweede Kamer om deze bouwdoelstelling voor elkaar te krijgen. Deze Woonalliantie wil miljardensteun van de overheid en heeft als doel gesteld per jaar 90.000 woningen te bouwen tot 2030.

Dit kun je doen

1. Neem het initiatief over je bedrijfsvoering

Heb je zelf invloed op wat komen gaat? Jazeker. De manier waarop je nu je bedrijf inricht, kan blijvende gevolgen hebben, ook na corona. Lees wat je als ondernemer kunt doen om je op de komende maanden voor te bereiden. Misschien is dit een goed moment je businessmodel te heroverwegen en over te stappen naar een coronaproof businessmodel. Misschien zijn een paar aanpassingen al voldoende. Als je bijvoorbeeld last hebt van leveringsproblemen, kun je zoeken naar manieren om minder afhankelijk te worden van leveranciers. En zijn er manieren om je bedrijf te digitaliseren?

2. Niet verslappen

De bouw hoeft niet verplicht te sluiten zoals sommige andere branches. Met steun van de overheid, vakbonden, brancheverenigingen en werkgevers- en werknemersorganisaties in de bouw is het bouwprotocol Samen veilig doorwerken opgesteld. Daar wordt op en rond de bouwplaats al weken mee gewerkt, maar verslapping ligt op de loer. Zie er dus op toe dat je er blijvend voor zorgt dat jij en je personeel veilig zijn en aan de regels voldoen.

Als werkgever heb je namelijk plichten tijdens de coronacrisis. Lees je hoe je samen met je personeel door de crisis komt. Sommige bedrijven gaan daar een stapje verder in dan de richtlijnen voorschrijven: zo ontwierp een Fries bedrijf een helm met spatscherm om werknemers te beschermen. Op Ondernemersplein.nl vind je meer informatie over veilig werken in de bouw.


Bouwend Nederland heeft het protocol opgesteld. Wat stond daar ook weer in?

  • Ga zoveel mogelijk zelfstandig naar de bouwplaats.
  • Werk in kleine vaste teams op vaste locaties.
  • Houd 1,5 meter afstand, ook bij overleg en eten in een bouwkeet. Overleggen kan ook digitaal.
  • Voor werkzaamheden in huis is het belangrijk dat bewoners zoveel mogelijk in een andere ruimte verblijven, dat zij en de werknemers niet verkouden of ziek zijn en dat er 1,5 meter afstand wordt gehouden.

Let op: protocollen kun je zien als een handleiding met concrete voorstellen over hoe je een veilige overgang naar de 1,5 metereconomie binnen je branche kan faciliteren. Een protocol heeft geen juridische status.

3. Overweeg omscholing

Met name zzp’ers in de bouw merken al dat hun opdrachten teruglopen. Ook is tijdens de coronacrisis al een aantal bedrijven failliet gegaan. In het Sociaal pakket heeft de overheid 1,4 miljard euro vrijgemaakt voor o.a. omscholing. Overweeg of dit voor jou een optie kan zijn. Via het crisisprogramma NL leert door kun je vanaf 1 december kosteloos online scholing en ontwikkeladviezen volgen. Ook hebben mkb’ers, waaronder zzp’ers, nog dit jaar de mogelijkheid om gebruik te maken van de STAP-subsidie, de opvolger van de scholingsaftrek. Bedrijven in zwaar weer hebben meerdere opties die kunnen helpen de problemen te boven te komen.

Benieuwd hoe andere branches omgaan met de coronacrisis? Lees dan ons overzichtsartikel over de branches.
Simon Bruyning

Van politieke spanningen tot nieuwe groeimarkten: als KVK-adviseur richt ik mij op actuele internationale gebeurtenissen die direct impact hebben op ondernemers. Ik ben altijd op zoek naar ondernemers die anderen met hun verhaal inspireren.

InspiratiePage