Dit is waarom handelsverdragen je voordeel opleveren

Landen sluiten handelsverdragen af voor het bevorderen van wederzijdse handel. Dit leidt tot meer productie, banen, welvaart en sociale ontwikkeling. En ook tot meer concurrentie. Afspraken in een verdrag maken de onderlinge handel eenvoudiger en verminderen handelsbelemmeringen, zoals documenten en invoerrechten. In dit artikel lees je over hoe zo’n handelsverdrag werkt en wat de voor- en nadelen ervan zijn.

Handelsverdragen bevorderen een ongehinderd internationaal verkeer van goederen en diensten tussen handelspartners. Deze verdragen noem je daarom ook vrijhandelsverdragen of ‘free trade agreements’. De EU onderhandelt namens Nederland over handelsverdragen met andere landen. Er zitten voor- en nadelen aan een handelsverdrag. Bijvoorbeeld: tegenover lagere invoerrechten staat een toename van buitenlandse concurrentie.

Zo werkt een handelsverdrag

De Europese Commissie (EC) onderhandelt namens de EU met andere landen. De EU sluit de handelsverdragen af. De onderhandeling naar het uiteindelijke handelsverdrag verloopt in stappen, waarbij verschillende belanghebbenden betrokken zijn. Onderhandelen over verdragen is een tijdrovende klus. Vaak duurt het jaren voordat een handelsverdrag helemaal rond is.

Afspraken

Naast het verlagen van invoerrechten en afstemmen van producteisen, staan in een handelsverdrag afspraken over deze thema’s, met enkele voorbeelden:

Invloed

Individueel heb je als ondernemer weinig invloed op de inhoud van een handelsverdrag. Samen met branchegenoten kom je veel verder. Via een brancheorganisatie kun je bijvoorbeeld je wensen kenbaar maken bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken in het Breed Handelsberaad. Het ministerie neemt het verder op met de onderhandelaars in Brussel.

Voordelen

Handelsverdragen hebben een aantal voordelen:

  • De handel tussen deelnemende landen groeit.
  • De welvaart in deelnemende landen vergroot.
  • Een verdrag verlaagt invoerrechten en quota, ofwel de maximale voorgeschreven hoeveelheid. Zo dalen prijzen en stijgt het productaanbod.
  • Je doet eenvoudiger aangifte bij de douane, omdat landen elkaars douaneregels erkennen. Importeren en exporteren gaat zo sneller en simpeler.
  • In een akkoord erkennen landen elkaars testen voor veiligheid en normering. Je hoeft bij invoer je product niet opnieuw te laten testen, omdat je weet dat bijvoorbeeld elektronica, voedsel, geneesmiddelen en onderdelen van machines en vervoersmiddelen aan alle criteria voldoen.
  • Via een handelsakkoord krijgen personen toestemming voor het over en weer werken in het andere land. Met het erkennen van elkaars diploma’s kun je als dienstverlener en beroepsuitoefenaar eenvoudiger aan de slag.

Nadelen

Aan handelsverdragen kleven ook nadelen.

  • In sommige sectoren zie je verlies van banen, omdat de buitenlandse concurrentie toeneemt.
  • Europese normen voor bijvoorbeeld producteisen, voedselveiligheid en privacy kunnen hoger liggen dan die in het verdragsland. De Europese norm verlagen zet de interne markt onder druk. Dit zie je bijvoorbeeld als een ander land chemicaliën gebruikt die de EU verboden zijn. Deze producten mogen niet op de EU-markt komen. Of als de eisen voor voedselveiligheid in de EU strenger zijn dan in het verdragsland. EU-onderhandelaars controleren of alle afspraken in een handelsverdrag binnen de gestelde EU-normen blijven.

Onderhandelingen

Met het VK (2021), Vietnam (2020), Japan (2019), Singapore (2019) en Canada (in voorlopige werking getreden in 2017) sloot de EU recent handelsverdragen af. En er lopen onderhandelingen met Australië, Nieuw-Zeeland en Mercosur (Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay). Hieronder staan nog een paar weetjes.

Verenigd Koninkrijk

De Handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK was een van de snelst afgesloten verdragen. Binnen anderhalf jaar was deze in voorlopige werking. De parlementen van de lidstaten moeten het verdrag nog definitief goedkeuren. De naderende Brexit zorgde voor tijdsdruk.

Zwitserland

Soms leiden onderhandelingen ook tot het stopzetten van een handelsverdrag. Zwitserland brak dit jaar de onderhandelingen met de EU af over een nieuw verdrag, de institutional framework agreement (IFA). De EU wil met het IFA losse overeenkomsten samenvoegen, waardoor minder onderhandelingen nodig zijn. Zwitserland is geen voorstander van de voorwaarden in de IFA. Als gevolg hiervan worden Zwitserse medische apparaten voor verkoop in de EU opnieuw getest en hebben een aparte Europese certificering.

Wereldwijd

Naast handelsverdragen waarbij de EU is betrokken, zijn er allerlei handelsverdragen tussen alle landen of groepen van landen wereldwijd. Zo onderhandelt het VK na vertrek uit de EU met verschillende toekomstige verdragslanden.

InfoPage