Wet DBA: veranderende wetgeving

De wet DBA moest opdrachtgevers en zzp'ers duidelijkheid geven over hun onderlinge arbeidsrelatie. Maar de wet voldoet niet aan de verwachtingen. De wet is nog van kracht, maar wordt niet volledig gehandhaafd. Al houdt de Belastingdienst sinds 2019 wel scherper toezicht bij opdrachtgevers. Sinds 11 januari 2021 loopt er een pilot met een webmodule. Het doel hiervan is om opdrachtgevers vooraf zekerheid te geven over de arbeidsrelatie met een zzp’er.

De pilot is geëvalueerd, maar een besluit over de module is uitgesteld. Dit staat in de brief die demissionair minister Wouter Koolmees (SZW) op 20 september 2021 aan de Tweede Kamer stuurde. Hiermee blijft het handhavingsmoratorium voor bedrijven die onterecht zzp’ers inhuren van kracht  tot er een nieuw kabinet is.

Webmodule

De webmodule beoordeling arbeidsrelatie geeft duidelijkheid aan de opdrachtgever over de kwalificatie van de arbeidsrelatie. Deelname aan de pilot is anoniem en vrijwillig. Tijdens deze pilotfase is de uitkomst van de webmodule een indicatie en geen juridische beslissing.
Er zijn 3 kwalificaties:

  1. indicatie buiten dienstbetrekking
  2. indicatie dienstbetrekking
  3. geen oordeel

De webmodule is voor opdrachtgevers die in Nederland gevestigd zijn en een opdracht uitbesteden aan een opdrachtnemer in Nederland.

Minimumtarief en zelfstandigenverklaring zijn vervallen

Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en staatssecretaris Vijlbrief van Financiën stuurden op 16 november 2020 een zesde voortgangsbrief ‘werken als zelfstandige’ over de wet DBA. Van de voorstellen uit de derde voortgangsbrief blijft alleen de webmodule over. Het minimumtarief voor zzp'ers van 16 euro en de zelfstandigenverklaring voor tarieven boven 75 euro zijn vervallen.

Toezicht op opdrachtgevers

Sinds oktober 2019 houdt de Belastingdienst scherper toezicht op opdrachtgevers, bijvoorbeeld door een bedrijfsbezoek en boekenonderzoek. Hieruit kan blijken dat je de arbeidsrelatie moet aanpassen.
Opdrachtgevers die opzettelijk een schijnzelfstandigheid laten voortbestaan, kunnen correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen krijgen. Eventueel met een boete. Dit gebeurt alleen als de opdrachtgever kwaadwillend is of de gegeven aanwijzingen niet opvolgt.

Zorg- en bouwsector

Staatssecretaris van Financiën Vijlbrief maakte op 4 februari 2020 bekend dat de zorgsector, ziekenhuizen en zelfstandige klinieken, en een specifiek deel van de bouwsector, de grote bouwprojecten, als eerste aandacht krijgen. Dit geldt ook voor bemiddelingsbureaus en intermediaire partijen in deze sectoren.

Later wordt een afweging gemaakt welke sectoren daarna aandacht krijgen. Het kan daarbij gaan om de sectoren onderwijs, ICT, horeca en detailhandel (benoemd in de Kamerbrief van juni 2019) of nieuw opgekomen sectoren.

Wat ging hieraan vooraf?

In de zomer van 2018 bracht minister Koolmees zijn eerste voortgangsupdate over de vorderingen en plannen rondom een vervanging voor de wet DBA. Hierin liet hij weten dat er een toezichtplan komt en dat er vanaf juli 2018 minimaal 100 bedrijven in verschillende branches en sectoren bezocht zouden worden. Met deze bedrijven werd gesproken over de manier van werken. Ook werd onderzocht of een webmodule haalbaar is, zekerheid kan bieden en administratieve lasten kan beperken. Verder werden de tariefstellingen, die een rol spelen bij het bepalen of er sprake is van een dienstverband, tegen het licht gehouden.

Het streven was toen nog om de nieuwe wetgeving op 1 januari 2020 in te laten gaan. Maar in zijn tweede voortgangsupdate liet minister Koolmees weten dat de nieuwe wet DBA minstens 1 jaar langer op zich laat wachten. Dit komt doordat de voorgenomen maatregelen om zzp’ers aan de onderkant van de markt te beschermen in strijd lijken te zijn met het EU-wetgeving en verdere aanpassingen nodig zijn.

InfoPage