Markt- en keteninnovaties in de Nederlandse tuinbouwsector

1 juli 2015 - Staatssecretaris Dijksma ondersteunt excellerende tuinbouwondernemers

Koplopers uit de Nederlandse tuinbouw en sierteelt verzamelden zich maandag 29 juni in Utrecht op het event ‘Tuinbouwtoppers in de hoogste versnelling’. Namens het Ministerie van Economische Zaken organiseerde de Kamer van Koophandel deze dag, speciaal voor excellerende ondernemers uit de Nederlandse tuinbouw en de sierteelt. De ondernemers en hun innovatiekracht stonden centraal. Net als de vraag hoe deze ondernemers verder te helpen om daarmee de sector te versterken en te vernieuwen. Het event is onderdeel van het ‘Programma Keteninnovatie Tuinbouw’. Technologische innovaties maken plaats voor de markt- en keteninnovaties. En ook de wijze van innoveren veranderd.

Met het ’Programma Keteninnovatie Tuinbouw’ daagt het Ministerie van Economische Zaken ondernemers in de tuinbouw- en sierteeltketen uit om met nieuwe verdienmodellen, product-marktcombinaties of ketensamenwerkingen te komen en daarmee de sector te vernieuwen. Louise Veerbeek van Ministerie van Economische Zaken onderschrijft dit belang. “De tuinbouwsector heeft een internationaal sterke positie verworven door steeds efficiënter producten met een hoge kwaliteit te leveren, maar die positie en de verdienmodellen staan onder druk.  Daarom zijn wij extra trots op de initiatieven in dit programma. Het gaat om ondernemers met lef die onderscheid durven maken door de markt op een andere manier te benaderen.” De 25 geselecteerde clusters van tuinders/kwekers en ketenpartijen worden gestimuleerd om te excelleren in hun vernieuwing. Deelnemers ontvangen begeleiding, adviezen en ondersteuning bij de verdere uitwerking en realisatie van hun plannen. Veerbeek daagde ondernemers ook vooral uit aan te geven waarmee zij het beste geholpen kunnen worden. Tomatenkweker Peter Duijvestijn “Het allermoeilijkste vind ik het vermarkten van innovatie. Hoe doe je dat?” Deze vraag schetst exact het hoe en waarom van het Programma Keteninnovatie Tuinbouw. Hoe realiseren we andere concepten en hoe zetten we de consument hierin centraal?

De kunst van het veranderen

Innoveren tegenwoordig gaat echt anders. Innoveren is veel meer stap voor stap. Zekerheden en uitgekristalliseerde paden zijn er niet meer. De mindset moet anders. Veranderaar, trainer en ondernemer Bart van den Belt tapte inspiratie uit zijn eigen levensverhaal. Zijn keynote ‘durf te innoveren’ maakte duidelijk dat de weg van idee naar samenwerking er een is met veel hobbels en bobbels. Eén waar structuur, cultuur en gedrag onverwachts roet in het eten kunnen gooien. “Bijna alle innovaties stranden bijvoorbeeld op het gedrag, veel ondernemers maken de stappen naar innovatie niet concreet genoeg. En natuurlijk heb je twijfel, en ken je angst. Maar de enige manier om dat te doorbreken, is toch door te doen. Uit je comfortzone stappen. Stel je open voor mislukken dat hoort bij innoveren, leer er van. Als je dat doet en kunt, wordt je een echte aanjager van innovatie. Een tuinbouwtopper!” Met ’durf te innoveren’ motiveerde van den Belt niet alleen de deelnemers, hij brak ook een lans voor innoverende ondernemers. “Er is een omgeving nodig waar je uitgedaagd wordt om te innoveren. Waar het normaal is om bij innovaties vooral in een zo’n kort mogelijke tijd zoveel mogelijk fouten te maken in plaats van ze te vermijden. Hier is nog een wereld te winnen”, aldus van den Belt.

Potentie genoeg

“Binnen het programma zitten geweldige clusters zoals die van de gedroogde tomaten, de zilte kas, biologische plant en de thuisdruif experience. Met nieuwe verdienmodellen, nieuwe marktconcepten en nieuwe ketencoalities vragen we de clusters niet alleen te innoveren, maar ook over het randje te gaan. Het is precies wat de sector nodig heeft. Innoveren 2.0 dus, wij helpen de clusters daarbij”, aldus spreker Peter van der Sar van de Kamer van Koophandel. Ook Ruud Huirne van Rabobank ziet de sector veranderen en spreekt van ketenomkering. “De tuinbouwondernemer van de toekomst komt er niet met excelleren in productie van bloemen, groenten en fruit alleen. Hij moet de wensen en behoeften van de consument, van de eindklant kennen en daar op inspelen. De keten keert om en dat vraagt een andere samenwerking. Voor iedereen in de keten ook voor ons”, zo verwoordde Ruud Huirne. Goed dat programma’s als Keteninnovatie tuinbouw er zijn om hier in te faciliteren.

Samen sterker

Het doel van het programma is alle plannen om te zetten in concrete resultaten, nieuwe allianties te smeden om daarmee de sector te inspireren en beweging te versnellen. “En dat is nog best een hele uitdaging”, aldus de dagvoorzitter Jeroen Bos van Kamer van Koophandel. “Veranderingen in de tuinbouw en sierteelt zijn hard nodig. “We zien dat de sector zich roert. Ook vandaag. De deelnemers zoeken elkaars expertise steeds meer op. Maar zoals Bart van den Belt al aangaf ‘veranderen is een hele kunst’. Gelukkig hebben we een groep tuinbouwtoppers die wil demarreren om maar in wielrentermen te spreken. Nu moeten we als omgeving klaar staan die demarrage mogelijk te maken.”

Over Programma Keteninnovatie Tuinbouw

Markten veranderen, consumenten stellen andere eisen aan hun eten en de druk op internationale concurrentie wordt groter. Het dwingt tuinders/kwekers en ketenpartijen anders te werken, nieuwe product-marktcombinaties te kiezen en te zoeken naar vooruitstrevende verdienmodellen. Het stimuleringsprogramma Keteninnovaties Tuinbouw van het Ministerie van Economische Zaken is in het leven geroepen om actieve ondernemers te helpen bij deze tendens. De uitvoer van het programma ligt bij Kamer van Koophandel. Op haar beurt begeleidt zij de tuinbouwers bij het ontwikkelen en kiezen van nieuwe verdienmodellen en samenwerkingen.

InfoPage