Duurzaam ondernemen

Stikstofmaatregelen in jouw sector: hoe zit het?

Nederland moet de uitstoot van stikstof de komende jaren flink verminderen. De overheid komt daarom met maatregelen voor een aantal sectoren. Voor de landbouw worden die maatregelen en de gevolgen hiervan steeds duidelijker. De regels voor de industrie maakt het kabinet in 2023 bekend. Voor de bouw en transport is op dit moment nog weinig bekend. In dit artikel vind je de belangrijkste informatie over stikstof in jouw sector.

Nederland stoot al jaren te veel stikstof uit. Dit is schadelijk voor de natuur en onze gezondheid. Daarom neemt het kabinet ingrijpende maatregelen om de stikstofuitstoot te verlagen. Het doel: 50% minder stikstof in 2030. Om dit te bereiken verlaagde het kabinet eerder al de maximumsnelheid op snelwegen. Daarnaast krijgen de sectoren die de meeste stikstof uitstoten te maken met specifieke maatregelen.

De regels voor industrie maakt het kabinet naar verwachting in 2023 bekend. Wanneer er uitgewerkte maatregelen voor bouw en transport liggen, is nog onduidelijk.

Stikstof in de landbouw

Ongeveer 45% van de stikstofuitstoot in Nederland komt uit de landbouw, met name de veehouderij, blijkt uit cijfers van het RIVM. Het kabinet besloot op basis van berekeningen dat in veel delen van Nederland de stikstofuitstoot met 70% omlaag moet. De veestapel moet met 30% krimpen.

De stikstofmaatregelen voor landbouw leiden tot emotie en onrust. Boeren zijn boos omdat het kabinet wil dat de stikstofuitstoot in de agrarische sector flink daalt. Dat betekent dat ze fors moeten verduurzamen om hun bedrijf te behouden, of zelfs helemaal moeten stoppen. “Het eerlijke verhaal is dat niet alle boeren door kunnen met hun onderneming”, zegt minister voor natuur en stikstof Van der Wal. Er is een opkoopregeling voor veehouderijen in gebieden die grenzen aan kwetsbare natuur. De minister begrijpt de onvrede van boeren, maar ziet geen andere mogelijkheden. “De enige manier om dit land van het slot te krijgen is deze aanpak. Ik heb geen keuze”, zegt ze tegen NOS.

De overheid biedt financiële steun voor boeren die de overstap maken naar duurzame kringlooplandbouw of hun stallen verduurzamen. Voor melkveehouders met grasland op zandgrond komt een subsidie voor de opvang van regenwater. Mest verdund met dit regenwater zorgt voor minder stikstofuitstoot. Ook komt er subsidie om mest op een centrale plek te verwerken, zodat ammoniak en methaan worden opgevangen.

Stikstof in de industrie

De industriesector zorgt voor 2,1 procent van de stikstofuitstoot in Nederland. Op dit moment werkt het kabinet maatregelen voor de industrie uit. Alle industriële bedrijven krijgen vanaf 1 januari 2023 te maken met aangepaste uitstootnormen. Dit betekent dat industriebedrijven straks minder stikstof mogen uitstoten dan nu. Het is nog niet bekend of er subsidies komen om hierbij te helpen. Wel is duidelijk dat de grootste uitstoters in de industrie subsidie krijgen om hun stikstofuitstoot terug te dringen.

Stikstof in de bouw

De bouwsector is verantwoordelijk voor 0,6% van de totale stikstofuitstoot in Nederland. Het kabinet wil voorkomen dat bouwprojecten stil komen te liggen door stikstofproblemen. Daarom kreeg de bouw in 2019 een gedeeltelijke vrijstelling voor stikstofreductie. In november 2022 werd duidelijk dat deze bouwvrijstelling in strijd is met Europese natuurwetgeving. Daarom mag de vrijstelling niet meer gebruikt worden om vergunningen af te geven. Wil je toch kunnen bouwen, dan moet je per bouwproject een aparte berekening maken van de stikstofuitstoot die vrijkomt tijdens de bouw.

Met de Subsidieregeling Schoon en Emissieloos Bouwmaterieel (SSEB) stimuleert de overheid bedrijven om schoon bouwmaterieel aan te schaffen. Rijksdiensten als Rijkswaterstaat, ProRail en het Rijksvastgoedbedrijf geven bovendien voorrang aan emissiearme bouwprojecten. De regeling loopt tot 31 december 2026.

Stikstof in de mobiliteit

Het verkeer zorgt voor elf procent van alle stikstofuitstoot in Nederland. De grootste vervuilers op het gebied van wegverkeer en scheepvaart krijgen te maken met een aantal maatregelen.

Wegverkeer

De Inspectie Leefomgeving en Transport gaat handhaven op het gebruik van AdBlue systemen in vrachtwagens. Dit systeem zet schadelijke uitstoot om in ongevaarlijke gassen, maar werkt in vijf tot tien procent van de vrachtwagens niet goed. Soms wordt het systeem gemanipuleerd om te besparen op onderhouds- en reparatiekosten. Met handhaving wil het kabinet zorgen dat AdBlue systemen altijd werken en op de goede manier worden gebruikt.

Scheepvaart

De overheid zet in op duurzame binnenvaart. Binnenvaartschippers die hun schip willen verduurzamen kunnen subsidie aanvragen voor een SCR-katalysator. Hiermee stoot de bestaande motor van het schip 80 procent minder stikstof uit. Vanaf 1 januari 2023 komt er nieuw budget beschikbaar voor het vervangen van oude motoren. Vanaf dat moment kunnen ondernemers hiervoor ook weer nieuwe aanvragen indienen.

In de zeevaart stimuleert de overheid het gebruik van walstroom. Walstroom levert elektriciteit aan schepen vanuit het elektriciteitsnetwerk van het vasteland. Zeeschepen kunnen daardoor na het aanleggen aan de kade hun motoren uitzetten, wat zorgt voor minder stikstofuitstoot. De budgetten van 2022 zijn op. Vanaf 16 januari 2023 kunnen bedrijven weer subsidie aanvragen voor de aanleg van walstroomvoorzieningen in zeehavens.

Als je investeert in bedrijfsmiddelen die minder stikstof uitstoten, zijn er verschillende subsidieregelingen waar je gebruik van kunt maken.
Margot Bogers

Als content creator vertaal ik complexe onderwerpen op het gebied van duurzaamheid naar praktische tips en adviezen. Zodat jij als ondernemer weet waar je aan toe bent en hoe je kunt verduurzamen.

InspiratiePage
Duurzaam