Wetten en regels

Schulden oplossen als ondernemer: dit zijn je opties

Kun je jouw schulden nu of binnenkort niet meer betalen, dan zijn er verschillende opties om mogelijk van je kort- en langlopende schulden af te komen. Van een Minnelijk traject, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp), de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) tot Faillissement en Surseance van betaling. Welke schuldregeling past bij jouw situatie en wat betekent dit voor jou? Loop door het Stroomschema Schulden en zie welke mogelijkheden er zijn om jouw geldproblemen aan te pakken.

Het Stroomschema Schulden (zie afbeelding) geeft je inzicht in de verschillende trajecten. Het schema is een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Onder de afbeelding leggen we uit wat de begrippen en situaties in het stroomschema betekenen.


Wat zijn problematische schulden?

Je hebt problematische schulden als je op korte en lange termijn niet meer in staat bent aan je financiële verplichtingen te voldoen. Deze situatie wordt ook wel insolventie genoemd.

Bij een problematische financiële situatie, kun je hulp krijgen van bijvoorbeeld een boekhouder, accountant of jurist. Of neem contact op met het KVK Adviesteam voor informatie, kort advies of doorverwijzing. Ook het Ondernemersklankbord (OKB) kan je adviseren en coachen.

Heeft iemand anders jouw faillissement aangevraagd?

Heeft iemand jouw faillissement aangevraagd? Je kunt verweer voeren tegen de faillissementsaanvraag. Je moet dan met een verweerschrift aantonen dat je niet gestopt bent met betalen. In de oproep voor de zitting staat binnen welke termijn het verweerschrift en de bijlagen binnen moeten zijn. Heeft de rechter je faillissement uitgesproken en was je niet bij de zitting aanwezig? Onderneem dan snel actie. Je hebt namelijk 2 weken de tijd om in verzet te gaan na de dag van de uitspraak door de rechtbank. Was je wel bij de uitspraak aanwezig en ben je het niet met de rechter eens? Dan heb je 8 dagen de tijd om in hoger beroep te gaan.

Welke rechtsvorm heb je?

Naast je financiële situatie is de rechtsvorm van je bedrijf van invloed op de mogelijkheden van je traject. We onderscheiden 2 groepen rechtsvormen:
  1. Natuurlijke personen.
    Eenmanszaak, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap, maatschap.
  2. Rechtspersonen.
    Besloten vennootschap, naamloze vennootschap, vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij en stichting.

Hieronder staat aangegeven of een traject geschikt is voor natuurlijke personen en/of rechtspersonen.

Minnelijk traject

Het minnelijk traject is een vrijwillige betalingsregeling die buiten de rechter om gaat. Je kunt dan door met je bedrijf. Je kunt dit minnelijk traject zelf regelen door het maken van afspraken met je schuldeiser of via een schuldhulpverlener. Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) hebben gemeenten de taak om ondernemers met schulden, die vallen in de categorie 'natuurlijk persoon', te helpen met hun problematische schuldensituatie. Binnen 36 maanden betaal je zoveel mogelijk schulden terug. Als er na 36 maanden nog schuld overblijft, kan dit worden kwijtgescholden door de schuldeisers.

  • Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen.
  • Kosten: als je het zelf regelt zijn de kosten meestal lager dan wanneer je een organisatie inschakelt om je te helpen.
  • Wat als het minnelijk traject niet lukt of niet mogelijk is? Dan kun je zelf daarna alsnog de Wsnp of faillissement aanvragen.

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen

De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) is een wettelijk schuldsaneringstraject om je schulden op te lossen. De Wsnp is alleen voor natuurlijke personen. Je vraagt de rechtbank in je woonplaats om toelating tot de Wsnp. Aan toelating zijn voorwaarden verbonden. De gemeente kan je bijvoorbeeld helpen aan een verklaring waaruit blijkt dat een minnelijk traject niet is gelukt. Zo'n verklaring is een voorwaarde voor toelating tot de Wsnp. Als de rechter je toelaat tot de Wsnp, maakt de rechtbank een saneringsplan. Hierin staat het bedrag dat je moet terugbetalen. Meestal moet je dat in 3 tot 5 jaar doen. Je krijgt dan een bewindvoerder. Vaak stopt de bewindvoerder jouw onderneming. Als je je aan alle verplichtingen van de Wsnp houdt, krijg je van de rechter aan het eind van de afgesproken periode een schone lei. Dit betekent dat je de schulden die overblijven niet meer hoeft te betalen.

  • Voor wie: natuurlijke personen. Ook als een schuldeiser je faillissement aanvraagt, kun je de rechter verzoeken om omzetting naar de Wsnp.
  • Kosten: de vergoeding voor een bewindvoerder wordt verrekend in je afbetalingsregeling. De uiteindelijke hoogte hiervan is afhankelijk van de complexiteit van de zaak.
  • Wat als de Wsnp niet lukt? Als je je niet houdt aan de verplichtingen van de Wsnp kan de rechter jouw faillissement uitspreken.

Wet Homologatie Onderhands Akkoord

Sinds 1 januari 2021 hoeven bedrijven met hoge schulden met de komst van de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) niet meer failliet te gaan. De WHOA helpt bedrijven die door hoge schulden failliet dreigen te gaan. Als faillissement dreigt, kun je zelf een traject starten. Kosten voor de begeleiding van een WHOA-traject kunnen echter een belemmering zijn voor kleine(re) zelfstandige ondernemers. Schuldeisers, aandeelhouders, personeelsvertegenwoordiging of de ondernemingsraad kunnen ook een WHOA-traject starten. Een WHOA-traject kan 5 à 6 weken duren maar kan ook enkele maanden in beslag nemen. In dit dossier lees je alle ins en outs van zo’n traject. Er zijn 2 soorten WHOA-akkoorden; een reorganisatie-akkoord en een liquidatie-akkoord.

Wet Homologatie Onderhands Akkoord
• Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen.
• Kosten: advieskosten en juridische kosten voor de begeleiding van een WHOA-traject. Voor een eenmanszaak worden de totale kosten geschat op ongeveer 8.000 euro. Voor de overige rechtsvormen is dit ruim 10.000 euro. Mogelijk komen hier nog extra accountantskosten en kosten voor waardering/taxatie van je bezittingen bij.
• Wat als WHOA niet lukt? Dan volgt een faillissement.

Als je de WHOA gebruikt, kun je ook een TOA-krediet aanvragen van maximaal 100.000 euro. Dit is een lening voor de herstart, uitbreiding of aanpassing van je bedrijf.

Faillissement

Een faillissement is vaak de laatste optie. Je kunt zelf een faillissement bij de rechtbank aanvragen, maar iemand die nog geld van jou krijgt kan dit ook doen.
De rechter stelt vast of je als ondernemer gestopt bent met betalen van je schulden. De rechter bepaalt tijdens een zitting of de faillissementsaanvraag terecht is. Je kunt je tijdens de zitting verdedigen, dat wordt ook 'verweren' genoemd. Als het faillissement eenmaal is uitgesproken door de rechtbank, kun je geen aanspraak meer maken op schuldsanering.
In een faillissementsprocedure benoemt de rechter een curator die alle beslissingen en je geldzaken van je overneemt. Een faillissementsprocedure kan jaren duren. De curator doet een betalingsvoorstel aan de schuldeisers. Er zijn dan twee mogelijkheden:

  1. De schuldeisers gaan akkoord met het voorstel van de curator. Dit heet een faillissementsakkoord. De schuldeisers krijgen dan een deel van hun vordering betaald. Na het einde van het faillissement kunnen de schuldeisers geen betaling afdwingen van het niet-betaalde deel van hun vordering.
  2. De schuldeisers of de rechtbank gaan niet akkoord met het voorstel van de curator. De curator verkoopt je bezittingen om de schuldeisers te betalen. Na het einde van het faillissement kunnen schuldeisers eisen dat je het niet-betaalde deel van hun vordering betaalt.
Als je te weinig bezittingen hebt voor het betalen van de kosten voor een curator en de administratie van het faillissement, eindigt het faillissement 'wegens gebrek aan baten'. Je schulden blijven dan wel bestaan. In de toekomst kunnen schuldeisers zich alsnog melden voor het opeisen van hun vordering.
  • Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen
  • Kosten: de curator betaal je met het geld dat nog beschikbaar is of uit je onderneming komt. Bijvoorbeeld door de verkoop van je voorraad en boedel. Of door het innen van openstaande rekeningen, ofwel je debiteuren. De rechtbank bepaalt het salaris van de curator. Het basisuurtarief van een curator is op 1 januari 2022 vastgesteld op € 229,60.

Surseance van betaling

In dit stroomschema is surseance van betaling niet opgenomen, omdat de slaagkans van deze regeling zeer klein is. En meestal volgt daarna faillissement. De WHOA is dan een beter alternatief.
Je kunt de rechtbank vragen om surseance van betaling. Dit betekent dat je uitstel van betaling aanvraagt. Als de rechtbank dit uitstel toekent, kunnen je schuldeisers hun schulden tijdens een periode van maximaal 1,5 jaar niet opeisen. Je krijgt een bewindvoerder van de rechter. Een bewindvoerder beheert de goederen van een persoon en regelt alle financiële zaken.

Schuldhulpverlening

Heb je problematische schulden of heb je signalen dat het op korte termijn financieel misgaat? Neem dan contact op met KVK, je gemeente of met een schuldhulpbureau om te onderzoeken wat je situatie is en welke mogelijkheden je hebt om je problemen op te lossen. Een schuldhulpverlener helpt je verder.

Aan de slag met schulden

Heb je problematische schulden? Praat erover en kom zo snel mogelijk in actie. Bekijk het stappenplan.

Read this article in English

Meer weten over schulden aanpakken? Bekijk één of meer webinars over schulden en leer van experts en andere ondernemers.
Annelies den Breejen

Als KVK-adviseur deel ik actuele en praktische informatie over wetten en regels voor zzp’ers en het klein mkb. Mijn artikelen vind je op KVK.nl en in onze nieuwsbrieven.

InspiratiePage
Wetten en regels