Wetten en regels

Stroomschema Schulden

Als je jouw schulden nu of binnenkort niet meer kunt betalen, heb je verschillende opties om mogelijk van je kort- en langlopende schulden af te komen. Het ‘Stroomschema Schulden’ geeft je inzicht in deze opties, zoals een Minnelijke regeling, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp), de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) en Faillissement. Welke regeling past bij jouw situatie en wat betekent dit voor jou?

Dit stroomschema is een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Het biedt je een overzicht van de verschillende trajecten.
Onder de afbeelding leggen we uit wat de begrippen en situaties in het stroomschema betekenen.


Problematische financiële situatie

Je financiële situatie is problematisch als je op korte en lange termijn niet meer in staat bent aan je financiële verplichtingen te voldoen. Deze situatie wordt ook wel insolventie genoemd.

Heeft iemand anders jouw faillissement aangevraagd?

Heeft iemand jouw faillissement aangevraagd? Je kunt verweer voeren tegen de faillissementsaanvraag. Je moet dan met een verweerschrift aantonen dat je niet gestopt bent met betalen. In de oproep voor de zitting staat binnen welke termijn het verweerschrift en de bijlagen binnen moeten zijn. Heeft de rechter je faillissement uitgesproken en was je niet bij de zitting aanwezig? Onderneem dan snel actie Je hebt namelijk 2 weken de tijd om in verzet te gaan na de dag van de uitspraak door de rechtbank. Was je wel bij de uitspraak aanwezig en ben je het niet met de rechter eens? Dan heb je 8 dagen de tijd om in hoger beroep te gaan.

Zoek hulp

Bij een problematische financiële situatie, kun je hulp krijgen van bijvoorbeeld een boekhouder, accountant of jurist. Of neem contact op met het KVK Adviesteam voor informatie, kort advies of doorverwijzing. Ook het Ondernemersklankbord (OKB) kan je adviseren en coachen.

Welke rechtsvorm heb je?

Naast je financiële situatie is de rechtsvorm van je bedrijf van invloed op de mogelijkheden van je traject. We onderscheiden 2 groepen rechtsvormen:
  1. Natuurlijke personen.
    Eenmanszaak, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap, maatschap.
  2. Rechtspersonen.
    Besloten vennootschap, naamloze vennootschap, vereniging, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij, stichting.

Minnelijk traject

In een minnelijk traject probeer je met je schuldeisers afspraken te maken over terugbetaling. Dit gaat buiten de rechter om. Je kunt dan door met je bedrijf. De afspraken die je met je schuldeisers maakt, worden vastgelegd in een minnelijk schuldenakkoord. Binnen 36 maanden betaal je zoveel mogelijk schulden terug. Als er na 36 maanden nog schuld overblijft, kan dit worden kwijtgescholden door de schuldeisers. Het minnelijk traject is een vrijwillige regeling. Je kunt dit minnelijk traject zelf regelen door het maken van afspraken met je schuldeiser of via een schuldhulpverlener. Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) hebben gemeenten de taak om ondernemers met schulden (in de vorm van een natuurlijk persoon) te helpen met zijn problematische schuldensituatie. In andere gevallen kun je het zelf doen of een schuldhulporganisatie voor ondernemers inschakelen.

  • Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen.
  • Kosten: afhankelijk van de organisatie die jou helpt en of je het zelf doet.
  • Wat als het minnelijk traject niet lukt of niet mogelijk is? Dan kun je zelf daarna alsnog Wsnp of faillissement aanvragen.

Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen

De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) is een wettelijk schuldsaneringstraject om je schulden op te lossen. De Wsnp is alleen voor natuurlijke personen. Je vraagt de rechtbank in je woonplaats om toelating tot de Wsnp. Aan toelating zijn voorwaarden verbonden. De gemeente kan je bijvoorbeeld helpen aan een verklaring waaruit blijkt dat een minnelijke regeling niet is gelukt. Zo'n verklaring is een voorwaarde voor toelating tot de Wsnp. Als de rechter je toelaat tot de Wsnp, maakt de rechtbank een saneringsplan. Hierin staat het bedrag dat je moet terugbetalen. Meestal moet je dat in 3 tot 5 jaar doen. Je krijgt dan een bewindvoerder. Vaak stopt de bewindvoerder jouw onderneming. Als je je aan alle verplichtingen van de Wsnp houdt, krijg je van de rechter aan het eind van de afgesproken periode een schone lei. Dit betekent dat je de schulden die overblijven niet meer hoeft te betalen.

  • Voor wie: natuurlijke personen. Ook als een schuldeiser je faillissement aanvraagt, kun je de rechter verzoeken om omzetting naar Wsnp.
  • Kosten: de vergoeding voor een bewindvoerder wordt verrekend in je afbetalingsregeling. De uiteindelijke hoogte hiervan is afhankelijk van de complexiteit van de zaak.
  • Wat als Wsnp niet lukt? Als je je niet houdt aan de verplichtingen van de Wsnp kan de rechter jouw faillissement uitspreken.

Wet Homologatie Onderhands Akkoord

De Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) helpt bedrijven die door hoge schulden failliet dreigen te gaan. Als faillisement dreigt, kun je zelf een traject starten. Schuldeisers, aandeelhouders, personeelsvertegenwoordiging of de ondernemingsraad kunnen dit ook. Een WHOA-traject kan 5 à 6 weken duren maar kan ook enkele maanden in beslag nemen. Er zijn 2 soorten WHOA-akkoorden; een reorganisatie-akkoord en een liquidatie-akkoord.

Reorganisatie-akkoord

Als je bedrijf toekomstperspectief heeft, kun je met de WHOA faillissement voorkomen. Je overlegt met je schuldeisers. De afspraken die je met hen maakt, leg je vast in een conceptakkoord. Schuldeisers en aandeelhouders stemmen per schuldeisersklasse over dit conceptakkoord van de schuldenregeling. Daarna bevestigt de rechtbank het akkoord op de voorgestelde schuldenregeling. Dit noem je homologatie van het akkoord. Ook als niet alle bij het akkoord betrokken schuldeisers of aandeelhouders instemmen. Je houdt tijdens het WHOA-traject de controle over je onderneming en je kunt blijven ondernemen. Binnen de WHOA spreek je hier van een reorganisatie-akkoord.

Als je een WHOA-procedure begint, kun je de rechtbank vragen om een afkoelingsperiode. In deze afkoelingsperiode kan de rechtbank verhaalmogelijkheden van schuldeisers beperken, zoals het leggen van beslag, en kunnen lopende faillissementsaanvragen worden geschorst. De afkoelingsperiode duurt 4 maanden en kan nog eens met 4 maanden worden verlengd.

Liquidatie-akkoord

Als je bedrijf geen toekomstperspectief heeft kun je de WHOA inzetten voor de financiële afwikkeling van je onderneming. De WHOA maakt het mogelijk om gecontroleerd te stoppen, terwijl je zeggenschap over je onderneming houdt. Hiermee kun je grote financiële schade voorkomen. Dit heet een liquidatie-akkoord.

  • Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen.
  • Kosten: advieskosten en juridische kosten voor de begeleiding van een WHOA-traject. Voor een eenmanszaak worden de totale kosten geschat op ongeveer 8.000 euro. Voor de overige rechtsvormen is dit ruim 10.000 euro. Mogelijk komen hier nog extra accountantskosten en kosten voor waardering/taxatie van je bezittingen bij.
  • Wat als WHOA niet lukt? Dan volgt een faillissement.

Faillissement

Een faillissement is vaak de laatste optie. Je kunt zelf een faillissement bij de rechtbank aanvragen, maar iemand die nog geld van jou krijgt kan dit ook doen.
De rechter stelt vast of je als ondernemer gestopt bent met betalen van je schulden. De rechter bepaalt tijdens een zitting of de faillissementsaanvraag terecht is. Je kunt je tijdens de zitting verdedigen, ook verweren genoemd. Als het faillissement eenmaal is uitgesproken door de rechtbank, kun je geen aanspraak meer maken op schuldsanering.
In een faillissementsprocedure benoemt de rechter een curator die alle beslissingen en je geldzaken van je overneemt. Een faillissementsprocedure kan jaren duren. De curator doet een voorstel aan de schuldeisers. Er zijn dan 2 mogelijkheden:

  1. De schuldeisers gaan akkoord met het voorstel van de curator. Dit heet een faillissementsakkoord.
  2. De schuldeisers of de rechtbank gaan niet akkoord met het voorstel van de curator. Dan spreekt de rechter insolventie uit. Dit wil zeggen dat je niet kunt betalen. De curator verkoopt je bezittingen om de schuldeisers te betalen.
Als je te weinig bezittingen hebt voor het betalen van de kosten voor een curator en de administratie van het faillissement, eindigt het faillissement. Je schulden blijven echter bestaan. In de toekomst kunnen schuldeisers zich alsnog melden voor het opeisen van schulden.
  • Voor wie: natuurlijke personen en rechtspersonen
  • Kosten: de curator betaal je met het geld dat nog beschikbaar is of uit je onderneming komt. Bijvoorbeeld door de verkoop van je voorraad en boedel. Of door het innen van openstaande rekeningen, ofwel je debiteuren. De rechtbank bepaalt het salaris van de curator. Het basisuurtarief van een curator is op 1 januari 2021 vastgesteld op 226 euro.

Surseance van betaling

In dit stroomschema is surseance van betaling niet opgenomen, omdat de slaagkans van deze regeling zeer klein is. En meestal volgt daarna faillissement. De WHOA is dan een beter alternatief.
Je kunt de rechtbank vragen om surseance van betaling. Dit betekent dat je uitstel van betaling aanvraagt. Als de rechtbank dit uitstel toekent, kunnen je schuldeisers hun schulden tijdens een periode van maximaal 1,5 jaar niet opeisen. Je krijgt een bewindvoerder van de rechter. Een bewindvoerder beheert de goederen van een persoon en regelt alle financiële zaken.

Het eerste WHOA-akkoord: lees het verhaal van hoop en wilskracht van ondernemer Jurjen Hesseling.
Annelies den Breejen

Als KVK-adviseur deel ik actuele en praktische informatie over wetten en regels voor zzp’ers en het klein mkb. Mijn artikelen vind je op KVK.nl en in onze nieuwsbrieven.

InspiratiePage