Zero-emissiezones: kom je de stad nog in met je auto?

De regels voor uitstootvrije gebieden zijn onderdeel van het Klimaatakkoord. Daarmee wil de overheid de uitstoot van broeikasgassen omlaag brengen.

Wat zijn zero-emissiezones?

Zero-emissiezones zijn gebieden waar je alleen mag komen als je bestelbus of vrachtwagen geen schadelijke stoffen uitstoot. Dit worden ook wel uitstootvrije zones of ZE-zones genoemd. Rijd je op elektriciteit of waterstof? Dan mag je deze zones altijd in. Maar voor oudere bestelbussen of vrachtwagens op diesel, benzine of lpg zijn deze zones verboden terrein. Als je een wagen hebt die uiterlijk in 2024 op kenteken is gezet, dan val je onder een overgangsregeling.

Tot 2030 krijgen 29 gemeenten een zero-emissiezone. De ingangsdatum verschilt per gemeente. Zorg dus dat je weet welke ingangsdatum geldt in de gemeente(n) waar je werkt of regelmatig komt.

Voor wie gelden de regels voor zero-emissiezones?

In de zero-emissiezones zijn vervuilende bestelbussen en vrachtwagens dus niet toegestaan. Daarbij horen ook bakwagens en opleggertrekkers. De toegangsregels voor de zero-emissiezones gelden voor bestaande en nieuwe voertuigen. Gemeenten die een zero-emissiezone invoeren geven de eerste zes maanden geen boete, alleen een waarschuwing.

Om ervoor te zorgen dat je tijd hebt om over te stappen naar een emissievrije wagen, is er een overgangsregeling. Door die regeling mogen sommige bestelbussen die rijden op diesel, benzine of lpg nog wat langer de zero-emissiezones in. De toegangsregels verschillen voor bestelauto’s en vrachtauto’s. Bekijk de regels hieronder om te controleren of jouw bestelbus of vrachtwagen onder de overgangsregeling valt.

Toegangsregels bestelbus

Voor bestaande bestelbussen is toegang tot de zero-emissiezone afhankelijk van de emissieklasse. De emissieklasse zegt iets over hoe schoon je voertuig is. Hoe hoger de emissieklasse, hoe lager de uitstoot van schadelijke stoffen zoals CO₂ en fijnstof. Weten of je voertuig een zero-emissiezone in mag? Dat check je snel met de zero-emissie kentekencheck.

Alle nieuwe bestelbussen die sinds 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet moeten uitstootvrij zijn. Dus koop je zo'n bestelbus, dan mag die geen schadelijke stoffen uitstoten.

Verder geldt:

• Bestelauto's met een emissieklasse Euro 4 of lager hebben geen toegang tot de ZE-zones.
• Bestelauto's (kenteken 2024 of ouder) met een emissieklasse Euro 5 hebben tot 1 januari 2027 toegang tot de ZE-zone. 
• Bestelauto's (kenteken 2024 of ouder) met een emissieklasse Euro 6 hebben tot 1 januari 2028 toegang tot de ZE-zone. Het kabinet wil deze periode met een jaar verlengen.

Er zijn uitzonderingen. Bepaalde voertuigen mogen ondanks bovenstaande regels toch de zones in:

• Oldtimers. Dat zijn voertuigen van veertig jaar of ouder.
• Voertuigen die toegankelijk zijn voor rolstoelen.
• Voertuigen die vanwege een handicap voor 500 euro of meer zijn aangepast.

Voor deze vervoersmiddelen ontvang je op basis van je kenteken automatisch een vrijstelling.

Tijdelijke toestemming

Krijgt je voertuig geen automatische vrijstelling? Dan kun je een ontheffing aanvragen. Dat is toestemming om toch een zero-emissiezone in te rijden. Je kunt zo'n ontheffing bijvoorbeeld aanvragen als je nieuwe elektrische bestelbus een lange levertijd heeft. Of als je je voertuig door een vol stroomnet niet kunt opladen. Alle regels voor ontheffing vind je op opwegnaarzes.nl.

Toegangsregels vrachtwagens 

Voor bestaande vrachtwagens hangt de toegang tot de zones af van de Datum Eerste Toelating (DET). Dat is de datum waarop je voertuig op kenteken is gezet. Alle nieuwe vrachtwagens die sinds 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet moeten uitstootvrij zijn om de ZE-zones in te mogen. Heb je een hybride vrachtwagen? Dan kun je een ontheffing krijgen als je in ZE-zones alleen elektrisch rijdt.

Daarnaast gelden de volgende overgangsregels voor bakwagens en opleggertrekkers:

• Euro 6 bakwagens met een Datum Eerste Toelating (DET) tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 hebben tot 1 januari 2028 toegang tot de ZE-zones. 
• Euro 6 bakwagens die op 1 januari 2025 maximaal vijf jaar oud (vanaf DET) zijn, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.
• Euro 6 opleggertrekkers die op 1 januari 2025 maximaal acht jaar oud (vanaf DET) zijn, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.

Net als bij de bestelbus zijn er ook voor vrachtwagens uitzonderingen op de toegangsregels. Bijvoorbeeld voor oldtimers, kermis- en circusvrachtauto’s of verhuisauto’s.

Uitstootvrij vervoer: wat is er mogelijk?

Mag je met je bestelbus of vrachtwagen niet meer in de ZE-zones komen? Kijk dan naar andere mogelijkheden voor vervoer. Kun je investeren in een elektrische bestelbus? Of stap je over op ander vervoer voor de binnensteden? Misschien is een vrachtfiets of een licht elektrisch vervoersmiddel (LEV) een optie. Ook kun je onderzoeken of een stadshub bij je past. Dit is een verzamelplek aan de rand van de stad. Bedrijven kunnen hier hun spullen heenbrengen. Een vervoersbedrijf brengt de verschillende pakketten in een keer uitstootvrij naar de binnenstad.

Subsidies en regelingen

Als je overstapt op uitstootvrij vervoer kun je gebruikmaken van subsidies en belastingvoordelen. Gemeenten met uitstootvrije zones bieden ook hulp aan ondernemers die willen overstappen naar schoon vervoer. Denk aan een gratis adviesgesprek, subsidie voor de sloop van oude bestelauto’s of het gratis proberen van vervoersmiddelen. Informeer bij je gemeente naar de mogelijkheden of bekijk je opties op Doehetzero.nl.