Bouwwerkzaamheden uitvoeren in Duitsland

RVO onderzocht de kansen in de duurzame bouwsector in Duitsland. In dit rapport lees je welke kansen er voor Nederlandse ondernemers zijn. Wil je succesvol een klus uitvoeren in Duitsland? Dan krijg je met strenge Duitse wetten en regels te maken. Deze regels staan in de Bauordnungen. In dit artikel lees je meer over de Duitse eisen voor bouwwerkzaamheden. En wat je vooraf moet regelen zodat je aan de wetten en regels voldoet. 

• Eerst veel regelen
• Vooraf aanmelden
• Meisterpflicht
• EU-verklaring
• Duits bouwrecht
• Aanmelden medewerkers
• Regels voor werkgevers
• Digitale meldplicht
• A1-verklaring
• Btw-regels
• Vrijstellingsverklaring
• Vakantieregeling

Eerst veel regelen

Voordat je aan je klus in Duitsland begint, moet je veel regelen. Het opvragen en invullen van alle documenten kost flink wat tijd. Ook is het belangrijk dat je de Duitse taal begrijpt. Is dit moeilijk voor je? Huur dan een specialist in die je kan helpen.  

Voor je werkzaamheden in Duitsland zet je een compleet nieuwe administratie op. Die je daarna moet bijhouden. Zorg dat je alles geregeld hebt, voordat je aan de slag gaat. Zo voorkom je boetes, vertragingen en aansprakelijkheid. De Duitse douane controleert regelmatig of Nederlandse bedrijven de regels volgen. Begin op tijd en vraag bij organisaties na hoelang het duurt voordat je een vergunning of verklaring ontvangt.

Heb je maar één klus in Duitsland? Vraag jezelf dan af of het de moeite waard is om deze administratie op te zetten. Aan het einde van de klus wil je er wel geld aan overhouden. 

Vooraf aanmelden

Wil je een ambachtelijke klus in Duitsland uitvoeren? Dan moet je je volgens het Handwerksrecht aanmelden bij de Handwerksrolle. Dit is het Duitse register voor ambachten en onderdeel van de Handwerksordnung. Hierin staat welke werkzaamheden vergunningsvrij en welke vergunningsplichtig zijn.

Voordat je start met vergunningsplichtige werkzaamheden schrijf je je bedrijf in. Dit doe je bij de Handwerksrolle van de regionale Duitse Handwerkskammer (HWK). Je schrijft je in bij de HWK in de plaats waar je de eerste klus doet. Na je aanmelding krijg je een vergunning per activiteit voor één jaar. Na dat jaar is een eventuele verlenging van je vergunning gratis. 

Heb je een vergunningsvrij ambacht? Dan meld je dit bij de plaatselijke HWK. Je hebt hiervoor geen inschrijving in de Handwerksrolle nodig.

Meisterpflicht

De Meisterpflicht is voor vergunningsplichtige Nederlandse ondernemers die:

• Een bedrijf in Nederland hebben en zelfstandig werkzaamheden in Duitsland doen. 
• Een bedrijf in Duitsland starten, en van daaruit hun werkzaamheden in Duitsland doen. 
• Vanuit hun bedrijf in Nederland of Duitsland, via onderaanneming zelfstandig werkzaamheden in Duitsland doen. 

Een beroep uitvoeren binnen het Duitse register voor ambachten valt onder de Meisterzwang. Dit betekent dat je dit beroep alleen zelfstandig mag uitvoeren, wanneer je voor je Meisterprüfung slaagt. Dit is een meesterexamen voor je beroep.

Nadat je voor dit examen slaagt, ontvang je de Meisterbrief. Hiermee laat je zien dat je een vakbekwame specialist bent. De beoordeling van je vakbekwaamheid beschermt sommige beroepen. En zorgt dat de dienstverlening een bepaalde kwaliteit heeft.

EU-verklaring

Met een EU-verklaring laat je zien dat je vakbekwaam bent. Je hoeft dan geen Meisterprüfung te doen. Je krijgt een EU-verklaring als je aan de voorwaarden voldoet. Je ervaring in Nederland en je diploma voor je ambacht tellen hierbij mee.

Voer je als Nederlandse vakman werkzaamheden in Duitsland uit? Vraag dan een EU-verklaring bij KVK aan. De verklaring geef je bij je inschrijving aan de Handwerksrolle. En je levert een uittreksel van je bedrijf uit het Handelsregister van KVK in.

Na je inschrijving ontvang je een Handwerkskarte. Dit is het bewijs van je inschrijving in de Handwerksrolle. Deze kaart neem je altijd mee naar de plaats van de werkzaamheden.

Heb je vragen over diploma-eisen voor je beroep in het buitenland? Bel dan met het KVK Adviesteam: 088 585 22 22. 

Duits bouwrecht

Wil je in de bouwsector in Duitsland werken? Dan moet je voldoen aan het Duitse bouwrecht. Dit is onderdeel van het Duits Burgerlijk Wetboek (BGB). Controleer of je manier van werken aan de Duitse regels voldoet voordat je begint. Heb je twijfels? Vraag dan advies aan een juridisch adviseur.

Aanmelden medewerkers

Gaan je medewerkers voor je bedrijf een klus in Duitsland doen? Meld ze dan voor de start van hun activiteiten digitaal aan bij de Finanzkontrolle Schwarzarbeit van de Duitse douane. Met deze melding voldoe je aan de basisregels voor detachering, het Arbeitnehmer-Entsendegesetz - AEntG.

Met deze wet controleert de Duitse overheid of bedrijven zich houden aan afspraken over de minimale arbeidsvoorwaarden. De meldplicht is ook voor kleine werkzaamheden zoals reparatie-, service- en onderhoudsklussen.

De Duitse douane heeft meer informatie over cao’s en andere regels. 

Regels voor werkgevers

Duitsland heeft een minimumloonwet, het Mindestlohngesetz. Deze wet regelt het algemeen wettelijk minimumloon. Op dit moment is het wettelijk minimum uurloon 13,90 euro bruto per uur. Per 1 januari 2027 stijgt dit uurloon naar 14,60 euro bruto per uur. 

De Mindestlohnkommission stelt de bedragen voor. Elke twee jaar controleert deze commissie of een aanpassing van het minimumloon nodig is.

Sommige sectoren hebben een Duitse cao en een hoger minimumloon. Dit Tarifvertrag is er bijvoorbeeld voor de bouw, voor dakdekkers en voor schilders. 

Als werkgever houd je verplicht een overzicht bij van de gewerkte uren per medewerker en bouwplaats. En je bewaart meer verplichte documenten op de bouwplaats. Bijvoorbeeld in het Duits vertaalde arbeidsovereenkomsten en bewijzen van betaling van Duitse minimumlonen plus de laatste loonstroken. En A1-verklaringen met controleerbare ziektekosten- en pensioenverzekeringen.

Let er ook op dat het vertaalde arbeidscontract aan de Duitse wet voldoet. Denk na of je een speciaal arbeidscontract wilt maken voor je medewerker. Bijvoorbeeld voor de periode dat je werknemer in Duitsland aan de slag gaat. Voor deze periode spreek je dan arbeidsvoorwaarden af die in Duitsland aan de eisen voldoen. Denk hierbij aan minimumloon, cao-loon en aantal vakantiedagen.

Het team Grensoverschrijdend Werken en Ondernemen (GWO) van de Belastingdienst beantwoordt vragen over loonbelasting in Duitsland.

Digitale meldplicht

Werkgevers die werknemers naar Duitsland sturen, melden hun medewerkers digitaal aan bij de douane. Ook werkgevers die werknemers inzetten via een uitzendbureau met een bedrijf in het buitenland hebben een meldplicht. Dit zijn meldingen voor het:

• Mindestlohn
• Arbeitnehmer-Entsendegesetz
• Arbeitnehmer-Überlassungsgesetz.

Hiervoor gebruikt de Duitse douane het digitale Meldeportal Mindestlohn.

A1-verklaring

Met een A1-verklaring betaal je geen sociale premies in Duitsland. Werk je tijdelijk in Duitsland? En wil je sociaal verzekerd blijven in Nederland? Vraag dan gratis een A1-verklaring/certificate of coverage aan bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Vragen over sociale verzekeringen beantwoordt het Bureau voor Duitse Zaken (BDZ) van de SVB.

Btw-regels

Ga vooraf na of je je bedrijf moet aanmelden voor de btw. Het Finanzamt Kleve regelt voor Nederlandse ondernemers de btw-registratie.

Werk je voor personen in Duitsland? Dan bereken je soms Duitse omzetbelasting. Voor zakelijke klanten is misschien verlegging van de btw mogelijk.

Lees hoe de btw bij internationale dienstverlening werkt. 

Vrijstellingsverklaring

Een vrijstellingsverklaring heet in Duitsland een Freistellungsbescheinigung. Met deze verklaring betaalt je opdrachtgever het hele factuurbedrag. Een vrijstellingsverklaring vraag je aan bij het Finanzamt Kleve. Dit kan alleen als je als Nederlands bouwbedrijf aan de voorwaarden voldoet.

In Duitsland houdt de opdrachtgever van een bouwopdracht meestal Bauabzugsteuer in. Heb je geen vrijstellingsverklaring? Dan betaalt je opdrachtgever 15% van het factuurbedrag aan de Duitse belastingdienst. Dit geld vraag je achteraf terug bij de Duitse belastingdienst.

Vakantieregeling

Voeren je medewerkers werkzaamheden in de Duitse bouw uit? Dan val je als werkgever misschien onder de premieplicht van de Urlaubs- und Lohnausgleichskasse (ULAK) van de SOKA-Bau. Deze Sozialkasse der Bauwirtschaft is het Duitse vakantiefonds voor werknemers in de bouw.