Zo werkt de inkomstenbelasting voor ondernemers

Wat is inkomstenbelasting?

De inkomstenbelasting is een belasting over je totale inkomen als natuurlijk persoon. Voor ondernemers met een eenmanszaak, vennoten in een vennootschap onder firma (vof), maten in een maatschap en beherend vennoten in een commanditaire vennootschap (cv) is het inkomen in ieder geval het resultaat uit je onderneming.

Na afloop van elk jaar doe je aangifte bij de Belastingdienst. Daarin geef je aan hoeveel inkomen je persoonlijk hebt gehad. Je inkomen kan bestaan uit:

• loon uit loondienst
• winst uit je onderneming
• rente
• inkomen uit eigen woning (eigenwoningforfait)
• overig inkomen

Deze vormen van inkomen worden belast in box 1 van de inkomstenbelasting.

Wat is het boxenstelsel?

In Nederland bestaat de inkomstenbelasting uit drie boxen. Elke box belast een ander soort inkomen:

• Box 1: Inkomen uit werk en woning, bijvoorbeeld loon of winst uit je eigen bedrijf.
• Box 2: Inkomen uit aanmerkelijk belang (dividend) als je meer dan 5% aandelen bezit van een bv.
• Box 3: Inkomen uit sparen en beleggen.

Ondernemers met een eenmanszaak, vof, maatschap of cv betalen inkomstenbelasting in box 1 over hun winst uit onderneming.

Wat is winst uit onderneming?

De winst uit onderneming is het bedrag dat overblijft nadat je de inkoopkosten en alle zakelijke kosten van je omzet hebt afgetrokken.

Rekenvoorbeeld : 
Winst = omzet - inkoop - kosten 
Omzet: 80.000 euro
Inkoop: 40.000 euro
Kosten: 10.000 euro
Dus de winst is dan 30.000 euro

Over de winst moet je belasting betalen, maar je mag eerst nog gebruikmaken van een aantal aftrekposten.

Welke kosten zijn aftrekbaar?

Je mag zakelijke kosten aftrekken van je omzet. Voorbeelden van aftrekbare kosten zijn:

• huur van werkruimte
• afschrijvingskosten
• inkoop van producten en materialen
• zakelijke telefoon- en internetkosten
• zakelijk reiskosten (kilomteres of openbaar vervoer)
• marketing en reclame
• zakelijke software en abonnementen

Let op: Kosten moeten een zakelijk doel hebben en je moet ze kunnen bewijzen met bonnen of facturen. Voor kosten die voor een deel ook privé zijn, geldt een aftrekbeperking.

Welke aftrekposten zijn er voor ondernemers?

Als ondernemer voor de inkomstenbelasting mag je gebruikmaken van regelingen die je belastbaar inkomen verlagen. Hierdoor betaal je minder belasting. Het gaat om de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling.

Ondernemersaftrek

De ondernemersaftrek bestaat uit twee onderdelen:

• Zelfstandigenaftrek: In 2026 mag je 1.200 euro van je winst aftrekken als je voldoet aan het urencriterium (minstens 1.225 uur per jaar in je bedrijf werken).
• Startersaftrek: Extra aftrek van 2.123 euro voor beginnende ondernemers (maximaal drie keer in de eerste vijf jaar dat je ondernemer bent en ook recht hebt op zelfstandigenaftrek).

Mkb-winstvrijstelling

Als de Belastingdienst het resultaat uit je bedrijf ziet als ‘winst uit onderneming’, heb je recht op de mkb-winstvrijstelling. Je hoeft hiervoor niet aan het urencriterium te voldoen. De mkb-winstvrijstelling gaat af van de winst na aftrek van de ondernemersaftrek. In 2026 is de mkb-winstvrijstelling 12,7%.

Wat zijn de tarieven inkomstenbelasting 2026?

Voor ondernemers onder de AOW-leeftijd gelden in 2026 de volgende tarieven in box 1:

Je betaalt dit tarief over je belastbaar inkomen. Dat is je inkomen na aftrek van kosten en ondernemersaftrek. Lees meer over de belastingtarieven van 2026.

Hoe bereken je de inkomstenbelasting?

Reken eerst de winst uit onderneming uit. Dan ga je de inkomstenbelasting berekenen.
Met de omzet uit het voorbeeld hierboven, voor een ondernemer die meer dan 1.225 uur in het bedrijf werkt en al langer dan vijf jaar ondernemer is, doe je dat zo:

Afhankelijk van je persoonlijke situatie en de hoogte van je belastbaar inkomen, kom je in aanmerking voor heffingskortingen. Die verlagen de te betalen inkomstenbelasting. In dit voorbeeld komt de ondernemer in ieder geval in aanmerking voor de algemene heffingskorting en de arbeidskorting.

Naast de inkomstenbelasting betaal je als ondernemer ook een inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet (zvw) over het belastbare inkomen. In 2026 is deze bijdrage 4,85%, in dit voorbeeld 1.219 euro.

Andere inkomsten

Heb je naast je bedrijf ook andere inkomsten, bijvoorbeeld loon uit loondienst? Dan tel je die inkomsten bij het belastbaar inkomen op voordat je verder rekent. De eerder ingehouden loonheffing of inkomstenbelasting op die andere inkomsten gaat van de te betalen inkomstenbelasting af.

Hoe doe je aangifte inkomstenbelasting?

Als ondernemer doe je aangifte inkomstenbelasting via Mijn Belastingdienst of met aangifte-software. Je kunt de belastingaangifte ook door je boekhouder, accountant of belastingadviseur laten verzorgen.

Belangrijke stappen aangifte inkomstenbelasting:

1. Verzamel al je inkomsten en uitgaven in een kalenderjaar.
2. Bereken je winst.
3. Pas de aftrekposten toe, zoals zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling.
4. Vul de aangifte in tussen 1 maart en 1 mei van het volgende kalenderjaar. Je kunt de vooraf ingevulde aangifte downloaden. De Belastingdienst heeft al wat bekende gegevens ingevuld. Controleer of dat klopt en pas aan als het nodig is. Vul de aangifte verder in. Lukt een aangifte niet op tijd? Tot 1 mei kun je uitstel aanvragen. Als je uitstel hebt gekregen mag je de aangifte later invullen.
5. Controleer en verstuur.

De Belastingdienst stuurt je daarna een aanslag, waarin staat hoeveel je moet betalen of terugkrijgt. Was deze aangifte inkomstenbelasting je eerste aangifte als ondernemer? Dan ontvang je vaak een voorlopige aanslag voor het volgende kalenderjaar.

Wat is een voorlopige aanslag?

Met een voorlopige aanslag betaal je elke maand alvast een bedrag als belastingvoorschot, zodat je niet na afloop van het jaar alles in één keer hoeft te betalen na je aangifte. De Belastingdienst kan je een voorlopige aanslag opleggen, maar je kunt ook zelf een voorlopige aanslag aanvragen.

Heb je hulp nodig?

Als je de aangifte inkomstenbelasting ingewikkeld vindt, kun je een boekhouder, accountant of belastingadviseur inschakelen. Je kunt je vragen over de inkomstenbelasting ook stellen aan de ondernemersadviseurs van KVK op 088 585 22 22.