Oorlog in Iran: dit zijn de gevolgen voor ondernemers
- Rinke den Os, Sandra Visser-Meijer
- Achtergrond
- Bijgewerkt 8 april 2026
- 3 min
- Runnen en groeien
- Internationaal
Iran en de Verenigde Staten hebben afgesproken de wapens twee weken neer te leggen. De Straat van Hormuz moet daarbij weer opengaan. De oorlog die de VS en Israël op 28 februari begonnen, heeft grote invloed op de wereldwijde economie. Ook Nederlandse ondernemers merken de gevolgen van de onrust in het Midden-Oosten. Sinds begin maart stijgen de energieprijzen, zijn veel leveringen duurder en vertraagd en neemt inflatie toe.
Kloppen jouw gegevens nog?
Je bedrijf is in beweging. Voorkom problemen en check je gegevens in Mijn KVK.
Snel naar
Het dat is afgesproken, duurt tot 22 april. Nu de oorlog stilligt, moet de Straat van Hormuz weer opengaan voor vrachtschepen. Hoe snel er ook echt weer schepen door de straat gaan, ligt ook aan verzekeraars. Veel schippers varen de route pas weer na een akkoord van hun verzekering.
Problemen in logistiek
Het afsluiten van de Straat van Hormuz zorgde in de afgelopen periode direct voor problemen. De logistieke keten is flink verstoord. Luchtverkeer van en naar Iran en het Midden-Oosten is beperkt. En twee belangrijke vaarroutes worden niet of bijna niet gebruikt.
Straat van Hormuz
De Straat van Hormuz is de belangrijkste transportroute ter wereld voor ruwe olie en vloeibaar gas. Bijna een derde van het totale wereldwijde olieverbruik komt door deze nauwe doorgang. Ook andere vrachtschepen mijden de Straat van Hormuz. Hoewel het verkeer via alternatieve toenam, nam de levering van olie en producten gemaakt van olie wereldwijd af.
Suezkanaal
Een tweede belangrijke vaarroute gaat door het Suezkanaal. Ook daar zijn al langer problemen. Veel rederijen mijden de route al enkele maanden omdat rebellen de schepen aanvallen. Schepen verzekeren is niet mogelijk of heel duur. De gevolgen van de situatie in het Midden-Oosten werden daardoor voor ondernemers bijna direct voelbaar. Al snel na de eerste aanvallen eind februari, stegen bijvoorbeeld de oorlogsrisicopremies voor containerzendingen van en naar deze regio.
Langer onderweg, meer kosten
De problemen in de scheepvaart hebben verschillende gevolgen voor het bedrijfsleven. Deze zijn, ook bij een heropening van de Straat van Hormuz, niet direct opgelost.
- Schepen zijn langer onderweg. Doordat rederijen twee belangrijke routes mijden, varen vrachtschepen langere routes langs Kaap de Goede Hoop. Schepen varen daarmee om het volledige Afrikaanse continent heen. Die omweg kan zorgen voor twee weken extra reistijd.
- Meer reistijd betekent ook meer kosten. Een langere weg kost meer tijd en brandstof en dus ook geld.
- Vertraging in leveringen. Of het nu gaat om olie, textiel, of andere consumentengoederen: het grootste deel van de leveringen is langer onderweg dan eerder het geval was. Daardoor kan het zijn dat je belangrijke grondstoffen, onderdelen of handelswaren niet tijdig op voorraad hebt.
- Transport kost meer tijd en daardoor zijn containers langer niet beschikbaar. Dit kan leiden tot een containertekort en stijgende containerprijzen.
Stijgen de prijzen van energie en goederen?
De prijs van is vanaf begin maart steeds gestegen. Door de oorlog is een belangrijk deel van de olietransporten op dit moment niet mogelijk. Wanneer de situatie in het Midden-Oosten stabieler wordt en blijft, kunnen schepen veilig varen en zullen de energieprijzen dalen. Direct na het staakt-het-vuren daalde op 8 april de Europese gasprijzen met 20 procent.
Inflatie
Als de oorlog na het staakt-het-vuren niet definitief stopt, neemt de kans op verschillende prijsstijgingen weer toe. Daarbij staat vast: hoe langer het duurt, hoe hoger de prijzen voor brandstof, boodschappen en energie.
Spanningen blijven. De kans dat je bedrijf erdoor wordt geraakt is groter dan ooit.
“Een langdurige oorlog kan een aanzienlijke stijging van de inflatie in de eurozone veroorzaken en de economische groei kunnen afremmen.” Dat zegt hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank Philip Lane in Financial Times.
Hulp bij financiële problemen
Komt je bedrijf hierdoor in de financiële problemen, wacht dan niet te lang met hulp zoeken. Overleg met je boekhouder over je mogelijkheden, praat met een KVK Adviseur of kijk naar je mogelijkheden.
"Onrust is het nieuwe normaal”
De oorlog in het Midden-Oosten is niet de enige situatie die zorgt voor onrust. Door importheffingen, oorlogen en nieuwe machtsverhoudingen is de wereld al enige tijd uit balans. Geopolitiek expert Hans Diels verwacht niet dat het snel weer rustig wordt: “Dit is het nieuwe normaal.” Internationale spanningen moeten met nadruk op de agenda staan van ondernemers, vindt de expert. “Ook kleinere bedrijven worden geraakt. Denk maar aan fruittelers die in 2014 ineens hun Russische afzetmarkt kwijt waren.”
Bewustzijn en voorbereiden
Volgens Diels is het belangrijk dat ondernemers zich in deze wereld bewust zijn van risico’s en zich voorbereiden op zaken die ‘mogelijk zouden kunnen gebeuren’. “De tijd dat je als ondernemer alleen hoefde te kijken naar prijs en kwaliteit is voorbij. We zitten in een fase waarin de grote machten opnieuw onderling evenwicht zoeken. Dat gaat niet zonder spanningen. De kans dat je bedrijf erdoor wordt geraakt is groter dan ooit.
Wil je op de hoogte gehouden worden over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten, meld je dan aan voor de van het ministerie van Buitenlandse Zaken.”
Vragen en antwoorden Iran
Scheepvaartbedrijven varen tijdelijk niet via het Suezkanaal en de Straat van . Ze kiezen nu voor de langere route rond Kaap de Goede Hoop. Dit heeft gevolgen voor je containervervoer:
- Langere reistijd. Je zendingen kunnen twee weken later aankomen.
- Hogere kosten. Het transport wordt duurder door extra toeslagen en handlingskosten.
- Mogelijke inflatie door stijging van de energieprijzen.
Als je lading al onderweg is, kun je nu vooral afwachten. Toch kun je alvast het volgende doen:
- Controleer je Incoterm®: Wie betaalt bij verlies of vertraging?
- Bekijk je transportverzekering: Heb je oorlogsdekking?
- Vraag je expediteur hoe het met je zending staat en of andere routes mogelijk zijn.
- Blijf in gesprek met je leveranciers en klanten in deze regio.
Zo houd je beter overzicht over je lading en de kosten.
Iran heeft de Straat van Hormuz afgesloten. Veel olie en vloeibaar gas kunnen nu niet via deze route naar Europa. Dit betekent het volgende:
In Nederland is op dit moment geen sprake van een energietekort. Wel stijgen prijzen van gas, energie en brandstoffen.
Het Internationale Engergieagentschap (IEA) al wel voor een grote, wereldwijde energiecrisis. Het IEA adviseert mensen dan ook zuinig te zijn, minder en minder hard te rijden met de auto en waar mogelijk thuis te werken. Het Nederlandse kabinet neemt de adviezen van het IEA niet .
De eerste aanvallen zijn door de VS en Israël gedaan in Iran. Iran reageerde met raketaanvallen. Deze raketten werden afgevuurd op Israël, Jordanië, Syrië, Irak, Koeweit, Bahrein, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Hierdoor spreken we van onrust in het Midden-Oosten. Dat gebied grenst aan verschillende wateren: in het Zuid-Oosten aan de Perzische Golf, in het zuiden aan de Arabische Zee en in het westen aan de Rode Zee.
Het Suezkanaal loopt dwars door Egypte en verbindt de Rode Zee met de Middellandse Zee.
De Straat van Hormuz ligt tussen Iran en Oman. Het verbindt de Perzische Golf met de Golf van Oman en verder de Arabische Zee.
Er zijn verschillende EU-sancties tegen Iran. Deze gelden voor bepaalde sectoren, bedrijven, organisaties en personen.
RVO informeert je over sancties tegen . Controleer altijd de laatste versie van de lijst geblokkeerde bedrijven en . Zoek ook uit of je product of dienst Iran in mag. Misschien is er een verbod of heb je een uitvoervergunning nodig. Dit ga je na bij de Centrale dienst in- en uitvoer van de douane.
Wil je importeren uit Iran? Ga dan na of er geen is voor de import van je product in de EU. Voor sommige producten heb je een nodig. Bijvoorbeeld voor .
Betalen en betaald krijgen is moeilijk in Iran. Iraanse banken hebben geen aansluiting op het . Hierdoor zijn betalingen van en naar Iran bijna onmogelijk. Betaling met een Letter of Credit (L/C) biedt de meeste zekerheid. Wel staan daar een behoorlijke administratieve klus en een prijskaartje tegenover.
Ook moet je bank vaak eerst een melding doen bij het ministerie van . Voor het afronden van de betaling is soms vooraf toestemming nodig. Handel je met partners uit andere landen in het Midden-Oosten? Vraag ook in dat geval advies aan een medewerker van je bank. Die kan je vertellen hoe je het beste kunt omgaan met de actuele situatie.
Vragen over jouw situatie
Heb je vragen over jouw situatie en de onrust in het Midden-Oosten? Bel gratis op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur het KVK Adviesteam. Zij zijn te bereiken op 088 585 22 22. Onze adviseurs kennen de praktijk, denken met je mee en geven persoonlijk advies.
