Bedrijf beëindigen met personeel: zo pak je het aan

Afscheid nemen van je personeel bij bedrijfsbeëindiging kost meer dan alleen tijd en geld, weet oud-ondernemer Maarten Denis. “Het proces zelf vond ik niet zozeer ingewikkeld, maar vooral emotioneel zwaar.” Lees wat je zelf moet regelen voor je personeel als je stopt met je bedrijf. En leer van de lessen die Denis kreeg bij het ontslaan van zijn personeel.

Je bedrijf verkopen of overdragen?

Krijg persoonlijk advies over de voorbereiding, waardebepaling en overdracht van je bedrijf.

Neem contact op

In het kort

De reden waarom je stopt bepaalt welke regels en welke ontslagroute er geldt voor je personeel. Ga je bijvoorbeeld met pensioen gaat, verkoop je je bedrijf of moet je gedwongen stoppen door een faillissement?

In veel gevallen kun je werknemers niet zomaar ontslaan. Je hebt vaak toestemming nodig van UWV of je maakt afspraken met medewerkers in een vaststellingsovereenkomst. Werknemers hebben meestal ook recht op een transitievergoeding. Dat is een wettelijke vergoeding voor werknemers die uit dienst gaan.

Begin op tijd met de voorbereidingen. Laat je adviseren over de stappen die je moet zetten, de kosten die daarbij komen kijken en de gevolgen voor je personeel. Zo voorkom je verrassingen en geef je medewerkers duidelijkheid over hun toekomst.

Vraag tijdig advies en bespreek de mogelijkheden

“Bespreek op tijd de verschillende scenario’s met je boekhouder en laat je goed informeren door andere ondernemers of vrienden die verstand van zaken hebben”, tipt oud-ondernemer Maarten Denis. In 2021 verkocht hij zijn constructiebedrijf en moest hij negen medewerkers ontslaan.

Kies de juiste ontslagroute

In veel gevallen heb je toestemming van UWV nodig of maak je afspraken met werknemers via een vaststellingsovereenkomst.

Jouw situatieWat betekent dit voor je personeel?Wat moet je regelen?
Je stopt vrijwilligWerknemers kunnen niet direct worden ontslagen.

Maak zelf afspraken met je werknemers met een vaststellingsovereenkomst (VSO).

Kom je er samen niet uit? Vraag dan ontslagvergunning aan bij UWV.

BedrijfsovernameDe nieuwe eigenaar neemt arbeidsovereenkomsten over.Ontslag bij bedrijfsovername mag niet, tenzij met wederzijds goedvinden personeel (VSO) of andere bedrijfseconomische redenen die los staan van de bedrijfsovername.
FaillisementCurator zegt arbeidsovereenkomsten op.

Curator en UWV handelen procedure af.
UWV neemt vaak loonverplichtingen over via de loongarantieregeling.

Pensioen/ AOW-leeftijdWerknemers kunnen niet direct worden ontslagen.

Maak zelf afspraken met je werknemers met een vaststellingsovereenkomst (VSO).

Kom je er samen niet uit? Vraag dan ontslagvergunning aan bij UWV.

Bij pensioen kun je in sommige gevallen compensatie aanvragen bij UWV voor de transitievergoeding.

Overlijden van de ondernemerArbeidsovereenkomsten blijven in principe bestaan.

Erfgenamen zijn werkgever. Alleen bij beëindiging van de onderneming geldt de normale UWV‑route.

Bij overlijden kun je in sommige gevallen compensatie aanvragen bij UWV voor de transitievergoeding.

Collectief ontslag (meer dan 20 werknemers)

Meerdere arbeidsovereenkomsten eindigen.

Voor collectief ontslag geldt een extra meldplicht en regels bij UWV.

Meld het ontslag bij UWV en vakbonden.

Maak een weloverwogen beslissing

Door met meerdere mensen te praten en hun adviezen te combineren, kon Denis een goede beslissing en plan maken. “De zaken gingen al een tijdje niet goed, een grote klant die al jaren voor 50% van de omzet zorgde, viel plotseling weg, mijn zakenpartner vertrok en toen kwam ook nog eens corona. Dus mijn boekhouder zei vroegtijdig: ‘Als het zo doorgaat, dan nader je een faillissement.’ Ik ging te rade bij mijn neef die veel kennis en ervaring heeft van faillissementen en nam contact op met een aannemersbedrijf in de buurt dat onlangs failliet was gegaan.”

Maarten Denis

Oud-ondernemer van constructiebedrijf

Maarten Denis groeide op in een ondernemersgezin en nam in 1990 het constructiebedrijf van zijn vader over. Samen met een zakenpartner bouwde hij het bedrijf uit. Na ruim 23 jaar ondernemerschap kwam het bedrijf om verschillende redenen onder druk te staan. In 2021 besloot hij om het bedrijf te verkopen. Het afscheid van zijn personeel dat hij als familie zag, vond hij het lastigste onderdeel van het proces.

  • Was 23 jaar ondernemer
  • Had 9 medewerkers in dienst
  • Verkocht bedrijf in 2021
Ik kende mijn medewerkers allemaal persoonlijk. Ze voelden bijna als familie.

Bedrijf verkopen

Denis besloot dat hij liever niet failliet wilde. “Want dat blijft je je leven lang achtervolgen. En je bedrijf is toch je kindje. Ik heb er meer dan 40 jaar hard aan gewerkt en wilde het bedrijf dat ik van mijn vader heb overgenomen niet op die manier achterlaten. Mijn boekhouder adviseerde me om mijn bedrijf te verkopen. Het lukte me gelukkig verrassend vlot om een koper te vinden. Binnen drie weken was het geregeld.”

"Ik ben blij dat ik zo ook de grote instanties, zoals de bank en de Belastingdienst, niet heb benadeeld", voegt Denis toe. "Het geeft gewoon een beter gevoel als je de hypotheek netjes kunt afbetalen en aan al je belastingverplichtingen kan voldoen."

Bereken de kosten voor ontslag

Als je stopt met je bedrijf en je ontslaat je personeel, dan moet je vaak een transitievergoeding betalen. De koper van Denis zijn bedrijf wilde alles overnemen; de voorraad, machines, transportmiddelen en het pand, maar niet zijn personeel. Denis moest het ontslag van mijn personeel zelf goed regelen met een vaststellingsovereenkomst. "En dat is veel geld, zeker als je personeel al langer in dienst hebt. Ik had negen medewerkers die een, vijf, tien of zelfs al 25 jaar bij me werkten. Met de boekhouder berekende ik wat ik in totaal voor alle negen medewerkers bij elkaar moest betalen aan transitievergoeiding en dat was een aanzienlijk bedrag. Gelukkig kon ik het deels meenemen in de verkoopprijs.”

Informeer je medewerkers

Hoewel er geen wettelijke verplichting is, kan het in de praktijk vaak wel verstandig zijn om personeel zo vroeg mogelijk te informeren. “Het werk liep steeds verder terug, dat merkte het personeel natuurlijk ook”, herinnert Denis. “Er kwam gewoon geen werk meer binnen. Tijdens corona had ik nog drie grote offertes lopen, maar die gingen allemaal niet door of werden uitgesteld. Zonder werk kwam er ook geen geld binnen, dus ik moest teren op mijn reserves. In het begin probeerde ik mijn mensen nog bezig te houden met kleine klussen, maar op een gegeven moment was er gewoon niets meer te doen. Iedereen voelde wel aan dat het niet goed ging. Uiteindelijk heb ik gezegd: jongens, ik heb een beslissing moeten nemen, ik stop ermee.”

Goed uitleggen

“Ik heb het in één keer aan iedereen verteld in de kantine, goed voorbereid met cijfers en uitleg over hoe het de afgelopen jaren was gegaan. Ik maakte duidelijk dat het bedrijf achteruitging en dat ik niet failliet wilde gaan, omdat ik mijn mensen niet met lege handen wilde achterlaten. Daarna heb ik iedereen persoonlijk gesproken en uitgelegd waar ze recht op hadden. Ik wilde het eerlijk en netjes doen, omdat zij altijd goed voor mij waren geweest. Dankzij hen kon ik het bedrijf laten groeien. We deden het echt samen. Ik kende ze allemaal persoonlijk, ze voelden bijna als familie.”

Ik wilde mijn bedrijf niet failliet achterlaten. Het is toch je kindje.

Omgaan met wantrouwen

Wat Denis het meest raakte, waren de reacties van sommige medewerkers. “Juist mensen die er het langst werkten, reageerden met wantrouwen en geloofden mij in eerste instantie niet. Sommigen medewerkers vroegen juridische hulp en wilden alle cijfers zien. Dat voelde pijnlijk. Tegelijkertijd waren er ook medewerkers die het wel begrepen en het besluit accepteerden. Je moet een balans vinden in zakelijk handelen met aandacht voor de mens. Ik ben blij dat ik alles netjes heb kunnen regelen met vaststellingsovereenkomsten en de transitieververgoedingen.”

Denk ook aan jezelf

“Achteraf gezien vond ik het proces van personeel ontslaan zelf niet zo ingewikkeld, maar vooral emotioneel zwaar”, zegt Denis. “Het is daarom belangrijk om tijdens het proces ook aan jezelf te blijven denken, dat advies kreeg ik ook van een ondernemer. De medewerkers vinden uiteindelijk wel weer werk en als werkgever moet je hen daarin ondersteunen waar mogelijk. Ik heb een aantal medewerkers geholpen met het zoeken naar een andere baan. Maar het is ook belangrijk dat je het goed voor jezelf achterlaat en afsluit. Begin op tijd met het maken van een plan.”

Sparren over je persoonlijke situatie?

Elke situatie is anders. Daarom denken onze ondernemersadviseurs graag met je mee. 

  • Ons advies is altijd gratis! 
  • We zijn elke werkdag bereikbaar van 8:30 tot 17:00 uur. 
  • Persoonlijk, actueel en waar nodig advies op maat.
  • Ervaren adviseurs met kennis van de praktijk
  • Specialisatie: Zwaar weer en Stoppen

Veelgestelde vragen Stoppen met bedrijf en personeel

Nee, er bestaat geen algemene wettelijke plicht om werknemers een vaste periode van tevoren te informeren dat je stopt met je bedrijf. Wel moet je houden aan de wettelijke opzegtermijnen die gelden voor de arbeidsovereenkomst.

Het kan wel verplicht zijn als hier bepaalde afspraken over gemaakt zijn in een cao, een sociaal plan of als het onderdeel is van een vaststellingsovereenkomst.

Bij collectief ontslag (vanaf 20 medewerkers) gelden wel extra meldplichten (bij uwv en vakbonden) en één maand wachttijd.

Hoewel er geen wettelijke verplichting is, kan het in de praktijk vaak wel verstandig zijn om personeel zo vroeg mogelijk te informeren.

Voor zieke werknemers gelden extra ontslagbeschermingen. Bij volledige bedrijfsbeëindiging mag ontslag meestal wel, maar je moet dit goed onderbouwen bij het UWV.

Een contract voor bepaalde tijd kan je alleen eerder beëindigen met wederzijds goedvinden van personeel (via een vaststellingsovereenkomst) of met toestemming van UWV. Als het tijdelijke contract afloopt en niet wordt verlengd heeft de medewerker ook recht op transitievergoeding.

Bij het beëindigen van dienstverbanden moet je zorgen voor een correcte afronding van het ontslag en de administratie. 

  • Regel het ontslag formeel (via UWV of met een vaststellingsovereenkomst), leg de einddatum vast en maak een volledige eindafrekening met het laatste salaris, openstaande vakantiedagen en de transitievergoeding. 
  • Verwerk dit in de loonadministratie, inclusief een laatste loonstrook en afmelding bij de Belastingdienst. 
  • Meld werknemers af bij het pensioenfonds en stop eventuele verzekeringen. 

Als je je uitschrijft bij KVK, hoef je in principe je niet af te melden als werkgever. De Belastingdienst wordt automatisch geïnformeerd. Soms zit er nog wel veel tijd tussen het moment dat je personeel uit dienst is en je bedrijf is geliquideerd en uitgeschreven. In dat geval kan het verstandig zijn om je af te melden als werkgever zodra je personeel uit dienst is. Lees meer hierover in het Handboek Loonheffingen Belastingdienst (Hoofdstuk 17: Einde van inhoudingsplicht of dienstbetrekking)

Zeg eHerkenning niet te snel op, zeker niet als je personeel in dienst had. Te vroeg opzeggen kan ervoor zorgen dat je niet meer kunt inloggen om noodzakelijke zaken te regelen. Ook na de feitelijke stopdatum heb je vaak nog een tijd toegang nodig voor zaken zoals laatste aangiftes of correcties bij de Belastingdienst of het UWV. Een veilige vuistregel is om eHerkenning pas op te zeggen als alle administratieve verplichtingen volledig zijn afgerond, meestal drie tot zes maanden na beëindiging, maar soms langer.