Wat gebeurt er met je bedrijf als je overlijdt?

1. Stel een testament op
2. Stel een ondernemerstestament op
3. Zorg dat je bedrijf kan blijven bestaan
4. Sluit een overlijdensrisicoverzekering af
5. Sluit een compagnonsverzekering af
6. Digitaal nalatenschap: regel wat er online achterblijft

1. Stel een testament op

In een testament leg je vast wie je bedrijf erft. Ook kun je een opvolger voor je bedrijf aanwijzen. Met een testament kun je ook zaken regelen die de afwikkeling van de erfbelasting makkelijker en voordeliger maken. Een testament stel je op bij een notaris. Benoem in je testament een executeur: iemand die belangrijke zaken regelt na een overlijden.

Heb je geen testament? Dan geldt als je overlijdt het erfrecht zoals dat in de wet staat. Het erfrecht bepaalt wie je erfgenamen zijn en welk deel zij ieder krijgen. Alle bezittingen en schulden van je bedrijf gaan dan naar die erfgenamen.

2. Stel een ondernemerstestament op

In een testament regel je de verdeling van je bezittingen en schulden. Maak daarnaast een ondernemerstestament. Daarmee voorkom je dat je bedrijf stil komt te liggen na je overlijden. In een ondernemerstestament staan belangrijke zaken over de toekomst van je bedrijf. Denk aan wat er moet gebeuren met je aandelen en of je erfgenamen het bedrijf mogen verkopen. Een notaris kan je advies geven over het opstellen van een ondernemerstestament.

Een ondernemerstestament opstellen kan bij de start van je bedrijf, maar ook als je al langer ondernemer bent. In het ondernemerstestament kun je onder meer een executeur benoemen. Die geeft na je overlijden leiding aan je bedrijf.

3. Zorg dat je bedrijf kan blijven bestaan

Heb je een bedrijf met een of meerdere zakenpartners? Zoals een vennootschap onder firma (vof), besloten vennootschap (bv) of maatschap? In het samenwerkingscontract, de statuten of aandeelhoudersovereenkomst kun je afspreken hoe de overblijvende vennoten, aandeelhouders of maten doorgaan met de onderneming. Dat kan bijvoorbeeld ook door een nieuwe vennoot of maat te vinden.

Je kunt denken aan de volgende afspraken:

Voorzettingsbeding

Met een voorzettingsbeding regel je dat het contract blijft gelden voor de overgebleven vennoten als je overlijdt. De vennootschap of maatschap wordt dan niet ontbonden.

Verblijvensbeding

Met een verblijvensbeding gaat jouw aandeel bij overlijden naar de overblijvende vennoten of maten. Zij betalen dan de waarde van je aandeel in de vof of maatschap aan je erfgenamen.

Toescheidings- of aanbiedingsbeding

Met een toescheidings- of aanbiedingsbeding gaat jouw aandeel in het bedrijf na je overlijden niet automatisch over op de overblijvende vennoten of maten. Je erfgenamen moeten daarover afspraken maken met de vennoten of maten.

Overnamebeding

Met een overnamebeding regel je dat vennoten of maten na je overlijden jouw eigendom dat voor de vennootschap of maatschap werd gebruikt, kunnen overnemen. Denk bijvoorbeeld aan gereedschap.

Belangrijke informatie over je bedrijf

Daarnaast is het belangrijk dat je nabestaanden belangrijke informatie over je bedrijf gemakkelijk kunnen terugvinden. Zo kunnen zij voor een goede afwikkeling zorgen. Denk aan informatie over lopende opdrachten, bankrekeningen, verzekeringen, abonnementen, contracten en de contactgegevens van je boekhouder en belangrijke adviseurs. Een overzichtelijke administratie helpt daarbij.

4. Sluit een overlijdensrisicoverzekering af

Met een overlijdensrisicoverzekering regel je dat je nabestaanden een bepaalde periode een uitkering krijgen. Zo voorkom je dat zij in financiële problemen komen als jouw inkomen wegvalt.

5. Sluit een compagnonsverzekering af

Een compagnonsverzekering is een overlijdensrisicoverzekering voor zakenpartners. Als je overlijdt, keert de compagnonsverzekering een geldbedrag uit aan je zakenpartners (compagnons). Zo kunnen zij doorgaan met het bedrijf. Ze kunnen bijvoorbeeld jouw erfgenamen uitkopen.

6. Digitaal nalatenschap: regel wat er online achterblijft

Je laat niet alleen spullen of geld na, maar ook digitale bezittingen. Dat kan een website of webshop zijn, maar ook je social media-accounts, cloudopslag, bankrekening en abonnementen. Dit vormt je digitale nalatenschap.

Heeft niemand toegang tot belangrijke accounts? Dan kan je bedrijf stilvallen. Ook lopen abonnementen door. Leg daarom vast wat er met je digitale zaken moet gebeuren:

• Maak een overzicht van belangrijke accounts, websites, abonnementen en bestanden.
• Leg vast waar belangrijke informatie staat en wie toegang heeft.
• Bewaar je wachtwoorden veilig met een password manager.
• Zorg dat behalve jij nog iemand kan inloggen bij belangrijke accounts.

Op veel online platforms kun je instellen wat er met je account moet gebeuren als je overlijdt of lange tijd niet hebt ingelogd.

Heb je waardevolle digitale bezittingen, zoals een webshop, domeinnaam of cryptovaluta? Leg officieel vast wat daarmee moet gebeuren. Dat kan via de notaris of in een codicil.

Wat is een codicil?

Een codicil is een handgeschreven document met datum en handtekening. Hierin wijs je een digitaal executeur aan: iemand die beslissingen mag nemen over je accounts. Een codicil opstellen is gratis, maar het heeft ook een paar nadelen:

• Als in je testament iets anders staat, weegt dat zwaarder dan wat je in je codicil hebt opgeschreven.
• Een codicil kan kwijtraken of je erfgenamen kunnen doen alsof ze het niet hebben gevonden.
• Erfgenamen kunnen zeggen dat het codicil niet echt is.

7. KVK Nabestaandendesk

Zodra een ondernemer overlijdt, krijgt het Handelsregister daarvan automatisch een melding via de Basisregistratie Personen. Omdat elke situatie persoonlijk en ingewikkeld is, ontvangen je nabestaanden binnen acht weken na het overlijden een brief van een medewerker van de KVK Nabestaandendesk. Daarna kunnen zij met deze medewerker in gesprek gaan over wat er met het bedrijf gebeurt. De medewerker kan bijvoorbeeld helpen met de uitschrijving van een overledene uit het Handelsregister.