Herken en voorkom faillissementsfraude bij zakenrelaties

• Wat is faillissementsfraude?
• Zo herken je faillissementsfraude
• Voorbeelden van faillissementsfraude
• Dit kun je doen bij faillissementsfraude
• Controleer het Handelsregister

Wat is faillissementsfraude?

Bij faillissementsfraude laat een ondernemer het bedrijf failliet gaan. Bijvoorbeeld nadat die expres (hoge) schulden heeft gemaakt. Wat ook voorkomt, is dat ondernemers bij een faillissement bepaalde bezittingen of geld met opzet geheimhouden voor de schuldeisers om zo de schulden niet te hoeven betalen. Faillissementsfraude is strafbaar.

Zo herken je faillissementsfraude

Faillissementsfraude herkennen is lastig. Wel kun je letten op signalen die wijzen op geldproblemen en een aankomend faillissement. Voorbeelden van zulke signalen zijn:

• Hoog personeelsverloop: het bedrijf waarmee je zakendoet neemt steeds nieuwe medewerkers aan, maar die gaan ook snel weer weg.
• Onregelmatige bestellingen: je zakenrelatie koopt opeens meer of juist minder in.
• Onregelmatige betalingen: het bedrijf waarmee je zakendoet wil betalingen uitstellen.
• Vluchtgedrag: je kunt je zakenrelatie niet meer bereiken.

Voorkom problemen en kom zo snel mogelijk in actie als het bedrijf waarmee je zakendoet je factuur niet betaalt.

Voorbeelden van faillissementsfraude

Hoe werkt faillissementsfraude? Er zijn verschillende vormen:

Bewust bevoordelen

Soms betaalt een ondernemer vlak voor het faillissement nog even snel een deel van de zakenrelaties die nog geld moeten krijgen. Dit heet ‘bewust bevoordelen van crediteuren’. Andere zakenrelaties krijgen namelijk niets.

Onttrekkingen

Bij een faillissementbeheert een curator het vermogen en de bezittingen van het bedrijf. Een curator is een door de rechter aangewezen advocaat die de zaak van de failliete ondernemer behandelt. De naam van de curator vind je in het Centraal Insolventieregister. De curator maakt afspraken met de degenen die nog geld krijgen. Als een ondernemer geld of bezittingen voor de curator verstopt, is dat fraude. Dit noem je ‘onttrekking’. Denk hierbij aan:

• Geld laten verdwijnen door grote contante privéopnames te doen.
• Waardevolle bezittingen weghalen, zoals auto’s, machines en andere bedrijfsspullen.
• Klanten rekeningen laten betalen op nieuwe bankrekeningen die de curator niet kent.
• Het klantenbestand verkopen aan of meenemen naar een nieuw opgericht bedrijf waarvan de fraudeur eigenaar is.

Kopen zonder betalen

Oneerlijke ondernemers kopen soms met opzet spullen die ze niet kunnen betalen. Ze betalen de verkoper niet en verkopen de goederen snel door. Tegen de tijd dat verkopers hun geld opeisen en faillissement van de oneerlijke ondernemer aanvragen, is die verdwenen.

Stiekem betalen voor de verkoop van een bedrijf

Ondernemers met hoge schulden verkopen hun bedrijf soms, zodat de koper het failliet kan laten gaan. De koper weet dat het bedrijf niet meer te redden valt en neemt het bedrijf officieel over voor een laag bedrag. De verkoper betaalt in het geheim voor het overnemen van het bedrijf. De nieuwe eigenaar vernietigt de boekhouding en laat alle bezittingen van waarde verdwijnen. Hierdoor krijgen zakenrelaties die nog geld tegoed hebben hun geld niet. Het niet kunnen laten zien of weggooien van de boekhouding is strafbaar.

Turboliquidatie misbruiken

Turboliquidatie is een snelle manier om een bv, nv, stichting of andere rechtspersoon op te heffen. Dit kan alleen als de rechtspersoon geen bezittingen heeft. Hier wordt soms misbruik van gemaakt. De bestuurder laat bezittingen verdwijnen en alleen de schulden blijven in het bedrijf achter. Degenen die nog geld tegoed hebben zijn hiervan het slachtoffer, want zij krijgen hun geld niet.

Katvanger gebruiken

Bij een faillissement zijn bestuurders met hun zakelijke vermogen en soms ook met privévermogen aansprakelijk voor de schulden van het bedrijf. Om geen geld kwijt te raken, stellen frauderende ondernemers kort voor het faillissement een ‘katvanger’ aan. Dit is iemand zonder geld en bezittingen, die zich als bestuurder, eigenaar of aandeelhouder van de onderneming in het KVK Handelsregister inschrijft.

De katvanger neemt het bedrijf inclusief de schulden en bezittingen over. Vervolgens sluist die de bezittingen uit het bedrijf door naar de oorspronkelijke eigenaar. De schulden blijven onbetaald. Bij een faillietverklaring valt er niets te halen bij deze katvanger. Het zakelijk en privévermogen van de oorspronkelijke eigenaar blijven veilig. Katvangers worden vaak van de straat geplukt en zijn lastig terug te vinden, omdat zij bijvoorbeeld geen vast woonadres of werk hebben.

Dit kun je doen bij faillissementsfraude

Denk je dat je bedrijf slachtoffer is van faillissementsfraude? Maak er melding van bij de Fraudehelpdesken neem contact op met de curator. De curator zal de faillissementsfraude melden bij het Centraal Meldpunt Faillissementsfraude.

Deel de informatie die je hebt over de failliete ondernemer, ook wel schuldenaar genoemd, met de curator. Die beoordeelt of de ondernemer verkeerd gehandeld heeft, dit noem je wanbeleid. Als dit zo is, kan de curator (een deel van) het faillissementstekort terugvragen aan de failliete ondernemer. Die moet dit dan bijvoorbeeld uit privévermogen betalen. Het faillissementstekort is het totale bedrag aan schulden en kosten van het faillissement, min de opbrengsten die na het faillissement zijn binnengekomen. Heeft de schuldenaar betalingen gedaan die nadelig zijn voor schuldeisers? Dan kan de curator die terugdraaien. Het is niet altijd mogelijk om als schuldeiser al je geld terug te krijgen. Soms krijg je een gedeelte terug en soms helemaal niets. Dit wordt pas duidelijk als de curator het faillissement heeft afgerond.

Controleer het Handelsregister

Je kunt problemen voorkomen als je weet met wie je zakendoet. Misschien vermoed je dat een bedrijf failliet is of uitstel van betaling heeft aangevraagd bij de rechtbank. Controleer dit in het Handelsregister. Alle Nederlandse bedrijven en organisaties staan daarin. Informatie over een buitenlandse zakenrelatie zoek je op via een buitenlands register.

Bedenk dat zakenrelaties ook informatie over jouw bedrijf opzoeken in het Handelsregister om te kijken of je betrouwbaar bent. Je bedrijf ontwikkelt zich en je situatie kan veranderen. Check daarom regelmatig of je inschrijving nog klopt.