Faillissementsfraude: hoe herken je het en wat kun je doen?

In 2025 gingen 3.636 bedrijven in Nederland failliet. Door geldproblemen konden zij hun schulden niet meer afbetalen. Bij ongeveer een kwart van de faillissementen houdt de eigenaar zich niet aan de regels. Sommige bedrijven gaan zelfs expres failliet om snel van grote schulden af te komen.

In dit artikel lees je:

• Wat is faillissementsfraude?
• 1. Bewust bevoordelen
• 2. Geld of spullen uit het bedrijf halen
• 3. Kopen zonder betalen
• 4. Turboliquidatie misbruiken
• 5. Katvanger gebruiken
• Een aankomend faillissement herkennen
• Dit kun je doen bij faillissementsfraude

Wat is faillissementsfraude?

Bij faillissementsfraude laat een ondernemer diens bedrijf expres failliet gaan of doet die andere dingen die niet mogen bij een faillissement. Er zijn verschillende vormen van faillissementsfraude.

Dit zijn vijf veelvoorkomende manieren waarop mensen frauderen bij een faillissement:

1. Bewust bevoordelen

Soms betaalt een ondernemer vlak voor het faillissement nog even snel een deel van de zakenrelaties die nog geld moeten krijgen. Dit heet ‘bewust bevoordelen van crediteuren’. Andere zakenrelaties krijgen dan namelijk niets meer, want het geld is op.

2. Geld of spullen uit het bedrijf halen

Er zijn allerlei manieren om geld of bezittingen van een bedrijf te laten verdwijnen, vlak voordat het bedrijf failliet gaat. Dit noem je een ‘onttrekking’. Denk hierbij aan:

• Geld laten verdwijnen door grote hoeveelheden contant geld te pinnen.
• Waardevolle bezittingen weghalen, zoals auto’s, machines en andere bedrijfsspullen.
• Klanten rekeningen laten betalen op bankrekeningen die niet van het bedrijf zijn.
• Het klantenbestand verkopen aan een ander bedrijf of meenemen naar een nieuw opgericht bedrijf waarvan de fraudeur eigenaar is.

3. Kopen zonder betalen

Oneerlijke ondernemers kopen soms met opzet spullen die ze niet kunnen betalen. Ze betalen de spullen niet en verkopen ze snel door. Tegen de tijd dat leveranciers hun geld opeisen en faillissement aanvragen, is de oplichter verdwenen. Die heeft dan bijvoorbeeld de gegevens van een ander bedrijf gebruikt voor de bestellingen of is spoorloos verdwenen.

4. Turboliquidatie misbruiken

Turboliquidatie is een snelle manier om te stoppen met een bv, nv, stichting of andere rechtspersoon. Dit kan alleen als de rechtspersoon geen bezittingen heeft. Hier wordt soms misbruik van gemaakt als een bedrijf bijna failliet gaat. De bestuurder laat dan bezittingen verdwijnen. Alleen de schulden blijven achter in het bedrijf en de bestuurder stopt het bedrijf snel. Als schuldeiser ben je hiervan het slachtoffer, want je krijgt je geld niet.

5. Katvanger gebruiken

Bij een faillissement zijn bestuurders met hun zakelijke vermogen en soms ook met privévermogen aansprakelijk voor de schulden van het bedrijf. Om geen geld kwijt te raken, stellen frauderende ondernemers kort voor het faillissement een ‘katvanger’ aan. Dit is iemand met weinig geld of bezittingen die zich als nieuwe eigenaar van het bedrijf in het Handelsregister inschrijft.

De katvanger neemt het bedrijf inclusief de schulden en bezittingen over. Soms geeft de katvanger de bezittingen uit het bedrijf zelfs stiekem aan de oorspronkelijke eigenaar. De schulden blijven onbetaald en als het bedrijf failliet gaat, valt er niets te halen bij deze katvanger. Het zakelijke en privévermogen van de oorspronkelijke eigenaar blijven veilig.

Een aankomend faillissement herkennen

Een aankomend faillissement of faillissementsfraude herkennen is niet makkelijk. Wel kun je letten op tekenen van geldproblemen en een aankomend faillissement. Bijvoorbeeld:

• Het bedrijf neemt steeds nieuwe medewerkers aan, maar die gaan ook snel weer weg.
• Je zakenrelatie wil betalingen uitstellen.
• Je kunt je zakenrelatie moeilijk bereiken.

Schade voorkomen bij een faillissement

Wil je meer zekerheid dat je je geld krijgt als een klant niet meer kan betalen? Dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor een kredietverzekering of je vraagt aan je klant om een voorschot, volledige voorafbetaling of een bankgarantie.

Heb je deze zekerheid niet vooraf geregeld? Kom dan zo snel mogelijk in actie als je een factuur niet betaald krijgt.

Dit kun je doen bij faillissementsfraude

Denk je dat je bedrijf slachtoffer is van faillissementsfraude? Maak er melding van bij de Fraudehelpdesk en neem contact op met de curator. Die maakt een melding bij het Centraal Meldpunt Faillissementsfraude. Na de melding bij het Centraal Meldpunt Faillissementsfraude kan de Belastingdienst, de FIOD of de politie verder (strafrechtelijk) onderzoek doen.

Faillissementstekort terugeisen

Deel je openstaande facturen en de informatie die je hebt over de failliete ondernemer met de curator. Die beoordeelt of de ondernemer verkeerd gehandeld heeft, dit noem je wanbeleid. Als er sprake is van wanbeleid, kan de curator (een deel van) het faillissementstekort terugeisen van de failliete ondernemer. Die moet dit dan bijvoorbeeld uit privévermogen betalen.

Het faillissementstekort is het totale bedrag aan schulden en kosten van het faillissement, min de opbrengsten die na het faillissement zijn binnengekomen. Heeft de failliete ondernemer betalingen gedaan die nadelig zijn voor schuldeisers? Dan kan de curator die terugdraaien.

Ondernemer aansprakelijk stellen

Het is niet altijd mogelijk om als schuldeiser al je geld terug te krijgen. Soms krijg je een gedeelte terug en soms helemaal niets. Dit wordt pas duidelijk als de curator het faillissement heeft afgerond.

Als het failliete bedrijf jou misleid heeft, kun je de ondernemer persoonlijk aansprakelijk stellen en je geld opeisen. Heb je het bedrijf spullen geleverd die niet betaald zijn? Kijk dan in je contracten of je hebt afgesproken dat de koper pas eigenaar is als die de spullen heeft betaald (eigendomsvoorbehoud). Als dat zo is, kun je de spullen terugeisen.

Controleer het Handelsregister

Je kunt problemen voorkomen als je weet met wie je zakendoet. Misschien vermoed je dat een bedrijf failliet is of uitstel van betaling heeft aangevraagd bij de rechtbank. Controleer dit in het Handelsregister of in het Centraal Insolventieregister. Informatie over een buitenlandse zakenrelatie zoek je op via een buitenlands register.