Importeren

Factuurverklaring bij import

Met een factuurverklaring, een oorsprongsverklaring die de exporteur op zijn verkoopfactuur plaatst, betaal je als importeur voor de meeste producten minder of geen invoerrechten. Deze verklaring is alleen geldig als je importeert uit bepaalde landen waarmee de Europese Unie (EU) een handelsverdrag heeft. Een factuurverklaring is alleen mogelijk voor producten van preferentiële oorsprong.

De buitenlandse exporteur plaatst de verklaring op zijn factuur. Hij verklaart hiermee dat de producten die hij aan jou levert van preferentiële oorsprong zijn uit het verdragsland. Dit betekent dat ze gemaakt zijn in het verdragsland en voldoen aan de regels om de oorsprong van dat land te krijgen. Uitleg over deze oorsprongsregels verkrijgt de exporteur meestal van de douane van het verdragsland. Je komt als importeur alleen in aanmerking voor tariefpreferentie (verlaging van invoerrechten) bij rechtstreeks vervoer vanuit het verdragsland naar de EU.

Beperkte waarde

Voor de meeste handelsovereenkomsten geldt dat de exporteur een factuurverklaring mag gebruiken voor zendingen waarvan de waarde van de preferentiële oorsprongsproducten lager is dan 6.000 euro. Hebben de preferentiële oorsprongsproducten een hogere waarde? Dan toont de exporteur de preferentiële oorsprong van zijn producten op een van de volgende manieren aan:

  • De exporteur vraagt een EUR.1 certificaat of een EUR-MED certificaat aan bij de instantie (meestal de douane) in het land van verzending.
  • De exporteur beschikt over een vergunning ‘Approved Exporter’ (Toegelaten Exporteur) van de douane van het land van verzending. In dat geval gebruikt hij een factuurverklaring voorzien van het vergunningnummer (customs authorisation number). Een EUR.1 of EUR-MED certificaat is dan niet nodig.

Landenoverzicht

De Trade Helpdesk van de Europese Commissie geeft een overzicht van landen waarmee de EU handelsverdragen heeft afgesloten. Deze landen gebruiken bijna allemaal factuurverklaringen. Voor een aantal landen gelden echter afwijkende regels voor het gebruik van de factuurverklaring of zij gebruiken geen of andere oorsprongsverklaringen. Het gaat om de volgende landen:

Andorra

De factuurverklaring is alleen geldig voor bepaalde producten van preferentiële oorsprong uit Andorra. Namelijk voor producten die vallen onder hoofdstukken 1 tot en met 24 van het Geharmonieerd Systeem van de Wereld Douane Organisatie. Ofwel producten die beginnen met goederencodes tussen 01 en 24. Dit betreft dieren en producten van dierlijke oorsprong, planten en producten daarvan (waaronder ook groenten en fruit), oliën en dergelijke, bereid voedsel, drank en tabak. Op alle andere producten is de douane-unie tussen de EU en Andorra van toepassing. Dit betekent dat je voor die producten nooit invoerrechten betaalt als ze van herkomst zijn uit Andorra (dat wil zeggen geproduceerd in Andorra of eerder vanuit een ander land ingevoerd in Andorra). Een factuurverklaring is voor die producten dus overbodig.

Turkije

Importeer je producten uit Turkije? Dan is een factuurverklaring voor zendingen tot 6.000 euro aan preferentiële oorsprongsproducten alleen mogelijk voor de meeste landbouwgoederen en sommige staalproducten. Voor zendingen boven 6.000 euro geldt voor deze producten een EUR.1 of een EUR-MED certificaat (tenzij de Turkse exporteur beschikt over een vergunning ‘Approved Exporter’). Voor alle andere producten vraag je aan jouw Turkse leverancier een ATR-certificaat.

Zuid-Korea

Zuid-Korea gebruikt ook de factuurverklaring (origin declaration) voor zendingen waarvan de waarde van preferentiële oorsprongsproducten lager is dan 6.000 euro. Ligt dit hoger dan moet de Zuid-Koreaanse exporteur altijd beschikken over een vergunning ‘Approved Exporter’. Zuid-Korea werkt namelijk niet met EUR.1 of EUR-MED certificaten. Als importeur kan je controleren of het nummer van de Zuid-Koreaanse vergunning (customs authorisation number) klopt.

Canada

Importeer je preferentiële oorsprongsproducten uit Canada? EUR.1 of EUR-MED certificaten zijn niet mogelijk. Zowel voor importzendingen onder als boven 6.000 euro mag de Canadese exporteur de factuurverklaring (origin declaration) gebruiken. De Canadese exporteur vermeldt zijn door de Canadese overheid toegekende ondernemingsnummer (Business Number) in de factuurverklaring. In ‘Mededeling nr. 6’ van het Handboek Douane vind je ook informatie over deze factuurverklaring.

Singapore

Voor import uit Singapore geldt hetzelfde als voor import uit Canada. EUR.1 of EUR-MED certificaten zijn niet mogelijk. De factuurverklaring (origin declaration) is geldig voor preferentiële oorsprongsproducten uit Singapore ongeacht de waarde van de zending. Alleen in Singapore geregistreerde bedrijven die in het bezit zijn van een Unique Entity Number (UEN) mogen de factuurverklaring afgeven. De Singaporese exporteur vermeldt het UEN in de factuurverklaring. In ‘Mededeling nr. 10’ van het Handboek Douane vind je ook informatie over deze factuurverklaring.

Vietnam

Het vrijhandelsakkoord met Vietnam (FTA EU-Vietnam) trad op 1 augustus 2020 in werking. De Vietnamese exporteur mag een factuurverklaring (origin declaration) plaatsen voor zendingen waarbij de waarde van de preferentiële oorsprongsproducten lager is dan 6.000 euro. Bij zendingen met een hogere waarde gebruikt de Vietnamese exporteur voor preferentiële oorsprongsgoederen een EUR.1 certificaat. Afgifte van een vergunning ‘Approved Exporter’ is voorlopig nog niet mogelijk in Vietnam.

Vietnam valt tot 1 januari 2023 ook nog onder het Algemeen Preferentieel Systeem (APS-akkoord, zie onderdeel ‘Importeren uit ontwikkelingslanden’ verderop in dit artikel). Hierdoor past de EU al tariefpreferentie toe voor preferentiële oorsprongsproducten uit Vietnam. Je mag zelf beslissen of je goederen invoert onder het vrijhandelsakkoord of onder het APS-akkoord. Het is mogelijk dat de oorsprongsregels voor producten verschillen onder beide akkoorden. Ook kan per akkoord de hoogte van de tariefpreferentie op producten verschillen. Bij invoer onder het vrijhandelsakkoord in de eerste 7 jaar na inwerkingtreding van dit akkoord, betaal je het laagste tarief aan invoerrechten op basis van het APS-akkoord of het vrijhandelsakkoord. Mocht het vrijhandelsakkoord-tarief voor jouw product dus hoger zijn dan het APS-tarief, dan betaal je, bij invoer onder het vrijhandelsakkoord, het lagere APS-tarief.

San Marino

San Marino werkt niet met factuurverklaringen. Met San Marino vormt de EU een douane-unie. Hierdoor mag je alle goederen (met uitzondering van kolen en staal) van herkomst uit San Marino vrij van invoerrechten invoeren. Van herkomst uit San Marino betekent dat het product in San Marino is geproduceerd of dat het eerder vanuit een ander land in San Marino is ingevoerd.

Ontwikkelingslanden (APS-landen)

Deze landen staan in het overzicht vermeld onder Generalised Scheme of Preferences (GSP) en Generalised System of Preferences Plus (GSP+). Dit zijn landen die vallen onder het Algemeen Preferentieel Systeem, de zogenoemde APS-landen. De meeste exporteurs uit APS-landen gebruiken voor export van preferentiële oorsprongsproducten naar de EU geen factuurverklaring maar een ‘attest van oorsprong’ (zie verderop in dit artikel bij ‘Importeren uit ontwikkelingslanden’).

Japan

Japan werkt niet met de gebruikelijke factuurverklaring. Voor de invoer van preferentiële oorsprongsproducten uit Japan heb je een attest van oorsprong nodig of je doet een beroep op ‘importer’s knowledge’ (zie verderop in dit artikel bij ‘Importeren uit Japan’).

Voorgeschreven tekst

De factuurverklaring is een voorgeschreven tekst. De buitenlandse exporteur mag hier niet van afwijken, anders verliest de verklaring haar geldigheid. Het gevolg is dat jij als importeur niet in aanmerking komt voor een lager invoerrecht.

  • Factuurverklaring PEM-landen, als alternatief voor EUR.1 certificaat.
    Deze verklaring gebruik je bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit de verdragslanden vermeld in de kolom ‘PEM-landen’ op pagina’s 3 en 4 van dit overzicht. PEM-landen zijn landen die deel uitmaken van de Pam-Euro-Mediterrane overeenkomst. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 1 van dit overzicht.
  • Factuurverklaring PEM-landen, als alternatief voor EUR-MED certificaat.
    Deze verklaring komt weinig voor en is alleen relevant bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit PEM-landen (zie kolom ‘PEM-landen’ op pagina’s 3 en 4 van dit overzicht. Deze overeenkomst maakt het mogelijk dat grondstoffen en producten van preferentiële oorsprong uit PEM-landen meetellen voor de oorsprongsbepaling (de zogenaamde cumulatie). De verklaring biedt meer mogelijkheden als je uit een PEM-land ingevoerde producten, al dan niet bewerkt, wil re-exporteren naar een ander PEM-land. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 2 van dit overzicht.
  • Factuurverklaring diverse overeenkomstlanden, als alternatief voor EUR.1 certificaat.
    Deze verklaring gebruik je bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit Ivoorkust, Zuid-Korea en de landen vermeld in de kolommen ‘Overige overeenkomstlanden’ en ‘EPO Oostelijk Zuid-Afrika’ in dit overzicht. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 9 van het overzicht.
  • Factuurverklaring Canada.
    Deze verklaring zorgt voor tariefpreferentie bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit Canada. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 3 van dit overzicht.
  • Factuurverklaring Singapore.
    Deze verklaring zorgt voor tariefpreferentie bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit Singapore. De exporteur in Singapore mag de factuurverklaring alleen in de Engelse taal opstellen. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 5 van dit overzicht.
  • Factuurverklaring Vietnam.
    Deze verklaring zorgt voor tariefpreferentie bij import van preferentiële oorsprongsproducten uit Vietnam. De tekst van deze factuurverklaring vind je onder voorbeeld 6 van dit overzicht.

Importeren uit ontwikkelingslanden

Importeer je preferentiële oorsprongsproducten uit minder ontwikkelde landen? Dan kom je meestal ook in aanmerking voor een verlaging van invoerrechten. Deze landen vallen onder het Algemeen Preferentieel Systeem (APS). De APS-landen staan in een overzicht op de website van de Europese Commissie vermeld onder ‘Generalised Scheme of Preferences (GSP)’ en ‘Generalised System of Preferences Plus (GSP+)’. Exporteurs uit APS-landen gebruiken voor export van preferentiële oorsprongsproducten naar de EU een Attest van Oorsprong (statement on origin). Het Attest van Oorsprong is net als de factuurverklaring een oorsprongsverklaring die de exporteur op zijn verkoopfactuur plaatst.

REX-registratie

Het Attest van Oorsprong is de opvolger van het Certificaat van Oorsprong Form A. De APS-landen konden kiezen uit 3 transitieperiodes (gelegen tussen 1 januari 2017 en 30 juni 2020) om over te stappen van Form A naar het Attest van Oorsprong. Exporteurs uit APS-landen die werken met een Attest van Oorsprong hebben een REX-nummer nodig als de exportzending bestaat uit preferentiële oorsprongsproducten boven een bedrag van 6.000 euro. De exporteur krijgt dit nummer na registratie in de REX (Registered Exporter) database in zijn land. Het toegekende REX-nummer vermeldt hij vervolgens in het Attest van Oorsprong. Voor een zending waarvan de waarde van de preferentiële oorsprongsproducten onder de 6.000 euro blijft is geen REX-nummer nodig. De tekst van het Attest van Oorsprong vind je onder voorbeeld 7 van dit overzicht of op pagina 3 en 4 van ‘Mededeling nr. 4’ van het Handboek Douane.

De transitieperiode voor de laatste (derde) groep van landen eindigde op 30 juni 2020. Hierna zou geen enkel APS-land meer Form A’s af mogen geven. Maar door het coronavirus hebben een aantal landen uit de laatste groep nog een half jaar uitstel gekregen. Exporteurs uit deze landen die nog geen REX-nummer hebben mogen tot eind 2020 nog gebruik maken van Certificaten van Oorsprong Form A. Het gaat om landen als Indonesië, Bangladesh en de Filipijnen. Zij staan vermeld in het schema onder ‘Dates of application of the REX system for all GSP beneficiary countries’ op de website van de Europese Commissie (met 31/12/2020 als einddatum in de rechterkolom).

Geen tariefpreferentie

Er zijn ook APS-landen uit de eerste en tweede transitieperiode die uiteindelijk niet zijn overgegaan op het REX-systeem. Voor import van preferentiële oorsprongsproducten (ongeacht de waarde) uit deze landen kom je niet meer in aanmerking voor een verlaging van invoerrechten. Het gaat om landen die in het schema onder ‘Dates of application of the REX system for all GSP beneficiary countries’ staan met de vermelding ‘REX system not yet applied’ in de tweede kolom.

Meerdere overeenkomsten

Madagaskar, Kenia, Lesotho en Mozambique maken naast het APS-akkoord ook deel uit van andere overeenkomsten met de EU. Hierdoor werken deze landen zowel met de factuurverklaring (inclusief vergunning Approved Exporter; zie voorbeeld 9 van dit overzicht voor de tekst van de factuurverklaring) en het EUR.1 document, als met het attest van oorsprong. Omdat het tarief van invoerrechten voor een product kan verschillen bij invoer met een factuurverklaring/EUR.1 of een attest van oorsprong, is het verstandig vooraf na te gaan welk bewijsstuk van oorsprong eventueel het meeste voordeel oplevert. Houd er wel rekening mee dat de oorsprongsregels voor het gebruik van een factuurverklaring/EUR.1 kunnen afwijken van de oorsprongsregels die gelden voor de afgifte van een Attest van Oorsprong.

Swaziland staat in het landenoverzicht nog vermeld onder ‘Generalised Scheme of Preferences (GSP)’. Dit klopt niet meer. Swaziland maakt wel deel uit van een andere overeenkomst met de EU. Hierdoor werkt Swaziland alleen met de factuurverklaring (inclusief vergunning Approved Exporter; zie voorbeeld 9 van dit overzicht voor de tekst van de factuurverklaring) en het EUR.1 document en niet met het attest van oorsprong.

Importeren uit Japan

Op 1 februari 2019 trad het handelsverdrag tussen de EU en Japan in werking. Hierdoor betaal je als importeur van Japanse preferentiële oorsprongsproducten in de meeste gevallen geen invoerrechten meer. Japan werkt niet met de gebruikelijke factuurverklaring.

Om in aanmerking te komen voor het verlaagde invoerrecht heb je als importeur 2 mogelijkheden:

  1. Je doet een beroep op 'importer's knowledge'.
    Je hebt dan documentatie van de Japanse exporteur nodig waaruit blijkt dat de geleverde producten van Japanse preferentiële oorsprong zijn. De Nederlandse/EU-Douane mag bij invoer op basis van importer's knowledge inzage eisen in deze documentatie. In dat geval moet je binnen 3 maanden na het verzoek tot inzage de preferentiële status aantonen. Doe je dit niet? Dan verlies je het recht op tariefpreferentie. Je bent altijd verplicht de documentatie 7 jaar te bewaren.
  2. Je maakt gebruik van een attest van oorsprong (statement on origin).
    Het attest van oorsprong is een oorsprongsverklaring die de Japanse exporteur op zijn factuur plaatst. Hij verklaart hiermee dat de goederen van preferentiële Japanse oorsprong zijn. Het Attest van Oorsprong moet de Japanse exporteur bij voorkeur in de Engelse taal opstellen. Ook moet hij zijn 'Japan Corporate Number' vermelden in de tekst. Dit nummer is eventueel te verifiëren op de website van de Japanse National Tax Agency in Japan. De tekst van het attest van oorsprong vind je onder voorbeeld 4 van dit overzicht.

Bij import in Nederland/EU met importers’s knowledge of het attest van oorsprong is de waardegrens van 6.000 euro niet van belang. Beiden zijn bij import te gebruiken ongeacht de waarde van de zending.

Meer informatie over het attest van oorsprong Japan vind je in ‘Mededeling nr. 8’ van het Handboek Douane.

Importeren uit Landen en Gebieden Overzee (LGO)

Bij invoer van preferentiële oorsprongsproducten uit de landengroep LGO geldt ook tariefpreferentie. Tot LGO behoren landen en gebieden die een bijzondere relatie hebben met Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. In het geval van Nederland gaat het om Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. Een overzicht van LGO vind je op de website van de Europese Commissie onder ‘Dates of application of the REX system for all OCTs’. Voor export van preferentiële oorsprongsproducten naar de EU gebruiken de LGO’s het attest van oorsprong (statement on origin) in plaats van de factuurverklaring.

De exporteur plaatst het attest van oorsprong op zijn verkoopfactuur. Bij een zending naar de EU waarvan de waarde van de preferentiële oorsprongsproducten meer bedraagt dan 10.000 euro heeft de exporteur een REX-nummer nodig. Hiervoor registreert hij zich lokaal als Registered Exporter. Het toegekende REX-nummer vermeldt hij in het attest van oorsprong. De tekst van het Attest van Oorsprong vind je onder voorbeeld 8 van dit overzicht of op pagina 4 van ‘Mededeling nr. 26’ van het Handboek Douane.

Let op: Binnen de landengroep LGO zijn nog niet alle landen over op het REX-systeem. Voor preferentiële oorsprongsproducten uit die landen verleent de EU bij invoer geen tariefpreferentie. Het gaat om de landen die in het schema onder ‘Dates of application of the REX system for all OCTs’ staan genoemd met de vermelding ‘REX system not yet applied’ in de tweede kolom.

Wel of geen invoerrechten betalen?

Wil je weten of voor jouw importproduct een verlaagd invoerrecht geldt? Raadpleeg dan de Trade Helpdesk van de Europese Commissie. Deze tool richt zich op import uit landen waarmee de EU handelsovereenkomsten heeft. Vul het land van verzending, het bestemmingsland (Nederland of andere EU-lidstaat) en de productcode (goederencode/HS-code) van jouw importproduct in. Bevestig de zoekopdracht (view rates and requirements). Vervolgens krijg je het algemene invoerrecht (third country duty) en het eventueel verlaagde invoerrecht (tariff preference) te zien. In de eerste kolom ‘origin’ klik je indien mogelijk op het land van verzending en vervolgens zie je bij het tekstdeel ‘Proofs of Origin’ welk bewijs van oorsprong nodig is in aanmerking te komen voor het verlaagde invoerrecht.

Onjuist gebruik

Twijfelt de Nederlandse/EU douane op het moment van invoer aan de preferentiële oorsprongsstatus van de goederen? Als na controle blijkt dat de producten waar de factuurverklaring of het attest van oorsprong betrekking op heeft, niet van preferentiële oorsprong zijn, dan betaal je als importeur alsnog de eventuele invoerrechten. Soms leidt dit ook tot naheffing van invoerrechten over eerdere zendingen.

Factuurverklaring bij export

Ben je exporteur in plaats van importeur? En exporteer je preferentiële oorsprongsproducten naar landen waarmee de EU een handelsverdrag heeft? Ook dan geldt meestal het gebruik van factuurverklaringen (eventueel met vergunning Toegelaten Exporteur), het EUR.1 of EUR-MED certificaat of, in geval van Japan, het Attest van Oorsprong. Met een aantal verdragslanden heeft de EU een eenzijdig handelsverdrag. Hierdoor komen importeurs in deze landen bij invoer van preferentiële oorsprongsproducten uit de EU niet in aanmerking voor een verlaging van invoerrecht (terwijl dit andersom wel het geval is). Verleent een verdragsland wel tariefpreferentie op preferentiële oorsprongsproducten uit de EU? Dan zorg jij als exporteur voor de oorsprongsverklaringen of –documenten.

Houd rekening met mogelijk afwijkende oorsprongsregels per land of landengroep. Ook heb je voor exportzendingen naar Japan, Canada, Ivoorkust en Vietnam, waarbij de waarde van de preferentiële oorsprongsproducten meer bedraagt dan 6.000 euro, een REX (Geregistreerde Exporteur) nummer nodig. Een REX-nummer vraag je aan bij de Nederlandse Douane.

Heb je vragen over de oorsprongsregels of het gebruik van factuurverklaringen, EUR.1 certificaten, EUR-MED certificaten, Attesten van Oorsprong bij import of export naar een verdragsland? Neem dan contact op met KVK en bel 088 585 15 85 (keuze 4).

Wil je meer weten over importeren? Met het stappenplan importeren krijg je inzicht.

Marcel Hoebink

Als KVK-adviseur Internationaal Ondernemen help ik ondernemers bij hun importplannen. Ik ben specialist op het gebied van importregels, invoerbelastingen, incoterms en importdocumenten. Mijn kennis deel ik via KVK.nl, nieuwsbrieven en social media.

InspiratiePage