Een exploitatiebegroting maken: zo bereken je de verwachte winst

Lees hier hoe je een exploitatiebegroting maakt en waar je op moet letten. 

Wat is een exploitatiebegroting?

In een exploitatiebegroting zet je de verwachte omzet en kosten van je bedrijf voor een bepaalde periode. Je gebruikt de begroting bijvoorbeeld voor een jaar, maar kunt ook meerdere jaren vooruitkijken. Een exploitatiebegroting wordt ook wel een resultatenbegroting genoemd.

Je begint met een inschatting van je omzet. Trek daar de kosten vanaf die je verwacht te maken. Het verschil is je verwachte resultaat. Is de omzet hoger dan je kosten? Dan verwacht je winst. Zijn je kosten hoger dan je omzet? Dan verwacht je verlies.

Zo maak je een exploitatiebegroting

Kijk eerst naar het aantal producten of diensten dat je verwacht te verkopen en de prijs die je daarvoor vraagt. Dat is de inschatting van je omzet.

Bereken daarna je kosten. Denk aan de kosten van voorraad of materialen, huur, verzekeringen, energie, marketing en personeel. Ook de afschrijving van bedrijfsmiddelen hoort bij je kosten. Heb je bijvoorbeeld geïnvesteerd in machines voor je werkplaats? Dan neem je niet de volledige aanschafprijs als kosten op, maar de jaarlijkse afschrijving.

Maak je begroting zo realistisch mogelijk. Gebruik bijvoorbeeld offertes, eerdere verkoopcijfers en informatie over je markt om je verwachtingen te onderbouwen. Je kunt ook verschillende mogelijkheden of scenario's maken. Bijvoorbeeld voor een situatie waarin je meer of minder omzet behaalt.

Welke kosten heeft je bedrijf?

Welke kosten je hebt, hangt af van wat je bedrijf doet. Een werkplaats heeft bijvoorbeeld kosten voor materialen, onderhoud en energie, terwijl een adviesbureau eerder kosten maakt voor software, kantoorruimte en verzekeringen.

Maak daarnaast onderscheid tussen vaste kosten en kosten die veranderen als je meer of minder verkoopt. Huur en abonnementen zijn bijvoorbeeld vaste kosten. Kosten voor materialen of voorraad kunnen toenemen als je meer verkoopt.

Kosten en uitgaven zijn niet hetzelfde

Kosten en uitgaven betekenen niet hetzelfde. Kosten verwerk je in je exploitatiebegroting. Uitgaven zijn betalingen die daadwerkelijk van je bankrekening of kas gaan. Deze uitgaven zet je in de liquiditeitsbegroting.

Koop je bijvoorbeeld een machine van 15.000 euro, dan is 15.000 euro een uitgave op het moment dat je de machine betaalt. Omdat je de machine meerdere jaren gebruikt, neem je niet de volledige 15.000 euro als kosten op. Je verdeelt de kosten via afschrijvingen over meerdere jaren in je exploitatiebegroting.

Voorbeeld exploitatiebegroting

Hoe bereken je de afschrijving?

In de investeringsbegroting is voor 28.000 euro geïnvesteerd in bedrijfsmiddelen. Voor dit voorbeeld gaan we uit van een afschrijvingstermijn van 5 jaar en een totale restwaarde van 3.000 euro.

De jaarlijkse afschrijving is dan: (28.000 - 3.000) / 5 jaar = 5.000 euro per jaar

Plannen bijstellen

Je kunt je exploitatiebegroting gedurende het jaar vergelijken met de echte cijfers. Zo zie je waar je verwachtingen afwijken en kun je je plannen bijstellen.

Exploitatiebegroting onderdeel van je financieel plan

De exploitatiebegroting is onderdeel van je financiële plan. Maak het plan compleet met een investeringsbegroting, liquiditeitsbegroting en financieringsbegroting. Voeg ook een privébegroting toe waarin staat hoeveel geld je privé nodig hebt en welk bedrag daarvoor uit je bedrijf moet komen.