Geld lenen van familie of vrienden voor je bedrijf

In dit artikel lees je hoe een onderhandse lening werkt, welke afspraken je maakt, welke fiscale regels gelden en wat de risico's zijn.

Hoe werkt geld lenen van familie of vrienden?

Een lening van familie of vrienden heet ook wel een onderhandse lening of familielening. Dat is een lening die je rechtstreeks afsluit, zonder tussenkomst van een bank of andere financier. Afspraken over de lening maak je samen en leg je vast in een overeenkomst.

Voorbeeld

Rutger wil een webwinkel starten. Omdat zijn bedrijf nog geen financiële geschiedenis heeft, krijgt hij geen lening bij de bank. Zijn ouders geloven in zijn plannen en lenen hem 15.000 euro. Samen spreken ze af hoeveel rente Rutger betaalt en wanneer hij de lening aflost. Deze afspraken zetten ze op papier.

Wanneer is een onderhandse lening interessant?

Een lening van familie of vrienden is in verschillende situaties interessant. Bijvoorbeeld als je een bedrijf start. Banken en andere financiers willen vaak eerst zien hoe je bedrijf presteert. Als je nog geen cijfers hebt, kan het lastig zijn om een lening te krijgen. Familie of vrienden kunnen dan helpen met startkapitaal als ze in je plannen geloven.

Ook als je tijdelijk minder geld hebt, kan een onderhandse lening helpen. Bijvoorbeeld als je wacht op een grotere lening van een bank of financier of op toekenning van een subsidie. Dan kun je met het geld van een onderhandse lening alvast verder met je plannen.

Een lening van familie of vrienden voor je bedrijf kan ook onderdeel zijn van stapelfinanciering. Dan gebruik je verschillende financieringsvormen naast elkaar.

Welke afspraken maak je bij een onderhandse lening?

Maak altijd duidelijke afspraken en leg deze schriftelijk vast in een leenovereenkomst. Zo voorkom je discussies achteraf.

In de overeenkomst zet je in ieder geval:

• de namen van de de lener en uitlener
• het totale leenbedrag
• de afgesproken rente (of een andere vergoeding)
• de looptijd van de lening
• hoe je het geld ontvangt (bijvoorbeeld met een bankoverschrijving)
• wanneer en hoe je de rente betaalt (bijvoorbeeld met een bankoverschrijving voor het einde van de maand) 
• wanneer en hoe je de lening aflost (bijvoorbeeld maandelijks of in één keer)

Verder kun je in de overeenkomst afspraken opnemen over:

• wat er gebeurt als je niet kunt terugbetalen
• het tussentijds opzeggen van de leenovereenkomst
• vervroegd aflossen van de lening
• zekerheden voor de uitlener
• het mogen afsluiten van andere kredieten of leningen tijdens de looptijd van de onderhandse lening

Bewaar de leenovereenkomst bij je administratie. En verwerk de lening in je administratie als schuld, zoals bij elke zakelijke lening.

Welke rente spreek je af?

Spreek bij een onderhandse lening een rente af die bij de lening en de risico's van de uitlener past. Dat heet een marktconforme rente af. De rente is dan vergelijkbaar met de rente die een bank of andere financier zou vragen voor een vergelijkbare lening.

Hoe hoog de rente precies is, hangt af van vreschillende factoren. Bijvoorbeeld de looptijd van de lening en het risico dat de uitlener loopt.aan de hand van de financiële markt van dat moment. Een rente is redelijk als die ongeveer hetzelfde is als de rente van een commerciële geldverstrekker. Bijvoorbeeld de rente die een bank vraagt voor een vergelijkbare lening.

Twijfel je over welke rente passend is? Bespreek dit dan met je financieel adviseur of boekhouder. De Belastingdienst heeft voorbeelden van rentepercentages voor familieleningen.

Mag je rentevrij lenen van familie en vrienden?

Je kunt afspreken dat je geen rente betaalt. Dat kan wel gevolgen hebben. Als je geen rente betaalt of een rente afspreekt die veel lager is dan gebruikelijk, kan de Belastingdienst (een deel van) het voordeel zien als een schenking. Boven een bepaald bedrag moet je schenkbelasting betalen. Voor schenkingen gelden andere belastingregels dan voor leningen.

Wat is een lening achterstellen?

Een lening van familie of vrienden wordt vaak achtergesteld. De familielening wordt dan een achtergestelde lening. Dat betekent dat je eerst andere schuldeisers, zoals een bank, terugbetaalt. Pas daarna komt de achtergestelde lening aan de beurt. Het bedrag van de achtergestelde lening is hierdoor langer beschikbaar dan het geld van andere leningen.

Voor financiers kan een achtergestelde lening een positief signaal zijn. Zij zien die vaak als een versterking van de financiële positie van je bedrijf. Dat geeft financiers vertrouwen zodat je misschien makkelijker aanvullende financiering kunt regelen.

Wat zijn de risico's van een onderhandse lening?

Geld lenen van familie of vrienden voelt vaak vertrouwd. Toch is het belangrijk om stil te staan bij de risico's. Je persoonlijke relatie krijgt door de lening ook een zakelijke kant. Als je de lening niet kunt aflossen, kan dat spanning geven en jullie relatie onder druk zetten.

Denk ook na over situaties waarin omstandigheden veranderen. Bijvoorbeeld als je bedrijf in financiële problemen komt, als de uitlener overlijdt of als er onenigheid ontstaat over de gemaakte afspraken. Bespreek vooraf wat jullie verwachtingen zijn en leg afspraken goed vast.

Hulp bij bedrijfsfinanciering

De FinancieringsGids wijst je de weg in financieringsland. Heb je na het lezen van de informatie nog vragen? Bel de hulplijn op 088 585 11 11 of vraag een expert.

Direct naar

Lees meer over dit onderwerp: