Duitse bedrijfsregisters: IHK, HWK en handelsregister

De plaats waar je een bedrijf start in Duitsland, bepaalt bij welke regionale organisatie je inschrijft. Doe je ambachtelijk werk en verkoop je ook producten? Dan moet je je mogelijk inschrijven bij de HWK en ook bij de IHK. 

Wanneer geldt welk register?

Je activiteiten bepalen bij welke organisatie en in welk register je bedrijf hoort.   

• Gemeentes beheren het Gewerberegister voor alle bedrijven in Duitsland. 
• Bevoegde nationale rechtbanken beheren het Duitse Handelsregister voor alle vennootschappen, eenmanszaken en personenvennootschappen. 
• De HWK is voor ambachten. 
• De IHK is voor handel en industrie.

Vrije beroepen schrijven zich in bij hun eigen brancheregisters. Zoals de Rechtsanwalts- of Architektenkammer. Voorbeelden van vrije beroepen zijn artsen, advocaten, kunstenaars of architecten.  

Hieronder zie je het overzicht van registers van de Duitse Kamer van Koophandel.

Wat is het Gewerberegister in Duitsland?

Direct nadat je een bedrijf opricht, meld je dat aan bij het Gewerberegister. Dit doe je bij de gemeente waar je bedrijf zit. Dit gemeentelijke bedrijfsregister staat los van het handelsregister. Na registratie stuurt het Gewerbeamt je gegevens automatisch naar het plaatselijke Finanzamt voor je belastingzaken. Gewerbe is het Duitse woord voor bedrijf.  

Gewerbesteuer betalen

Voor je inschrijving betaal je een Gewerbesteuer. Dit is een plaatselijke bedrijfsbelasting voor natuurlijke- en rechtspersonen met een onderneming. De gemeente bepaalt zelf het tarief. Het bedrag hangt vaak af van de winst van je onderneming.

Wat is het handelsregister in Duitsland?

Het Duitse handelsregister hoort bij een bevoegde nationale rechtbank. Het zogeheten Amtsgericht of Kantongerecht. Bedrijven schrijven zich in dit register in en krijgen een HRA- of HRB-nummer. Deze nummers zijn vergelijkbaar met het Nederlandse KVK-nummer. 

De inschrijving gebeurt door twee afdelingen:

• Afdeling A beheert alle overige bedrijfsvormen zoals eenmanszaken en personenvennootschappen. En verstrekt HRA-nummers. 
• Afdeling B registreert vennootschappen. En verstrekt een HRB-nummer. 

Op een centrale website van het ministerie van Justitie van Noordrijn-Westfalen vind je informatie uit alle regionale handelsregisters. Zo zoek je makkelijk alles op. 

Wat doet de HWK? 

De HWK is de Duitse kamer van ambachten en beheert de Handwerksrolle. Doe je ambachtelijke werkzaamheden? Dan schrijf je je bedrijf bij deze organisatie in. Dit geldt bijvoorbeeld voor tegelzetters, kappers en bakkers. 

Een lidmaatschap bij de HWK is verplicht. Hiervoor betaal je een jaarlijkse vergoeding. 

Wat doet de IHK?

Een regionale IHK in Duitsland is het aanspreekpunt voor kleine en middelgrote bedrijven. Een IHK ondersteunt starters en ervaren ondernemers met handige informatie. Bijvoorbeeld over wetten en regels voor milieu, belastingen, arbeid en handel. Ook houdt een IHK de Duitse economie en concurrentie in de gaten. En geeft advies over financiering en subsidies.

Verplicht lidmaatschap

Bedrijven die verplicht lid zijn van de IHK betalen een jaarlijkse vergoeding. De hoogte van dit bedrag verschilt per IHK. Lidmaatschap is niet nodig voor ambachtelijke bedrijven, boeren of vrije beroepen. Bijvoorbeeld vertalers, schrijvers en journalisten. In deze beroepen verkoop je geen producten.

Hoe heet een KVK-uittreksel in Duitsland?

In Duitsland heet een KVK-uittreksel een Auszug of Mitgliederbescheinigung. Je vraagt dit aan bij de regionale IHK, HWK of het Gewerberegister van je bedrijf.

Via Registers in Europa vind je de Duitse registers. Hier controleer je ook of een Duits bedrijf officieel is ingeschreven. 

Lees meer over hoe je een bedrijf start in Duitsland op de website van RVO.