Bedrijf inschrijven in Duitsland: IHK, HWK en handelsregister

De plaats waar je een bedrijf start in Duitsland, bepaalt bij welk register je moet inschrijven. Ook je bedrijfsactiviteiten zijn belangrijk. Bij sommige werkzaamheden is een inschrijving bij de HWK en de IHK verplicht. In dit artikel lees je hoe je je bedrijf in Duitsland inschrijft. En in welke registers je dit doet. 

Industrie- und Handelskammer (IHK)

Een regionale IHK in Duitsland is het aanspreekpunt voor kleine en middelgrote bedrijven. Een IHK ondersteunt starters en ervaren ondernemers met handige informatie. Bijvoorbeeld over wetten en regels voor milieu, belastingen, arbeid en handel. Ook houdt een IHK de Duitse economie en concurrentie in de gaten. En geeft advies over financiering en subsidies.

Verplicht lidmaatschap

Bedrijven die verplicht lid zijn van de IHK betalen een jaarlijkse vergoeding. De hoogte van dit bedrag verschilt per IHK. Lidmaatschap is niet nodig voor ambachtelijke bedrijven, boeren of vrije beroepen. Denk aan vertalers, schrijvers en journalisten. In deze beroepen verkoop je geen producten.

Oprichting GmbH

De Duitse rechtsvorm GmbH lijkt op de Nederlandse rechtsvorm bv. Bij een GmbH oprichten, keurt de IHK eerst de bedrijfsnaam goed. Daarna tekent een notaris de oprichtingsakte. Je GmbH bestaat juridisch pas nadat je deze inschrijft in het handelsregister van de regio waar je bedrijf zit. 

Let op: voer geen officiële taken uit voor de GmbH voordat je deze inschrijft in het handelsregister.

Handelsregister in Duitsland

Het Duitse handelsregister hoort bij een bevoegde nationale rechtbank. Het zogeheten Amtsgericht of Kantongerecht. Hier schrijven bedrijven zich in. En krijgen hierna een HRB- of HRA-nummer. Deze nummers zijn vergelijkbaar met het Nederlandse KVK-nummer. 

Afdeling B registreert vennootschappen. Afdeling A beheert alle overige bedrijfsvormen zoals eenmanszaken en personenvennootschappen.

Op een centrale website van het ministerie van Justitie van Noordrijn-Westfalen vind je informatie uit alle regionale handelsregisters. Zo zoek je makkelijk alles op. 

Gewerberegister

Gewerbe is het Duitse woord voor bedrijf. Direct nadat je een bedrijf opricht, meld je deze aan bij het Gewerberegister. Dit doe je bij de gemeente waar je bedrijf zit. Dit gemeentelijke bedrijfsregister staat los van het handelsregister. Na registratie stuurt het Gewerbeamt je gegevens automatisch naar het plaatselijke Finanzamt voor je belastingzaken. 

Gewerbesteuer

Voor je inschrijving betaal je een Gewerbesteuer. Dit is een plaatselijke bedrijfsbelasting voor natuurlijke- en rechtspersonen met een onderneming. De gemeente bepaalt zelf het tarief. Het bedrag hangt vaak af van de winst van je onderneming.

Handwerkskammer (HWK)

De HWK is de Duitse kamer van ambachten en beheert de Handwerksrolle. Doe je ambachtelijke werkzaamheden? Dan moet je je bedrijf hier inschrijven. Dit geldt bijvoorbeeld voor tegelzetters, kappers en bakker. 

Een lidmaatschap bij de HWK is verplicht. Hiervoor betaal je een jaarlijkse vergoeding. 

Wanneer geldt welk register?

In welk register je een bedrijf inschrijft, hangt af van je activiteiten. De HWK is voor ambachten. De IHK voor handel en industrie.

Vrije beroepen drijven geen handel en registreren zich niet bij de HWK of IHK. Deze beroepen schrijven zich in bij hun eigen brancheregisters. Zoals de Rechtsanwaltskammer of Architektenkammer. Voorbeelden van vrije beroepen zijn artsen, advocaten, kunstenaars of architecten. 

Hieronder zie je het overzicht van registers van de Duitse Kamer van Koophandel.

Bewijs van inschrijving

In Duitsland heet een KVK-uittreksel een Auszug of Mitgliederbescheinigung. Je vraagt dit aan bij de regionale IHK, HWK of het Gewerberegister van je bedrijf. Via Registers in Europa vind je de Duitse registers. Hier controleer je ook of een Duits bedrijf officieel is ingeschreven.