Bepaal de levensvatbaarheid van je bedrijf

Elke ondernemer krijgt weleens te maken met financiële tegenvallers. Soms duren de problemen langer dan je had verwacht. Dan wil je weten: kan mijn bedrijf dit aan? Is mijn bedrijf nog levensvatbaar en financieel gezond? In dit artikel lees je hoe je dat zelf uit kunt rekenen.

Zoek je financiering voor je bedrijf?

Bel met experts via de hulplijn 088 585 11 11 of gebruik informatie uit de FinancieringsGids

Naar de FinancieringsGids

Wat is een levensvatbaar bedrijf?

Een bedrijf is levensvatbaar als het met de bedrijfsvoering voor langere tijd winstgevend is. Ook kan het bedrijf aan de financiële en organisatorische verplichtingen voldoen.

Financieel inzicht in je bedrijf

Als je begrijpt hoe je bedrijf er financieel voor staat, kun je betere keuzes maken. En beslissingen nemen over vervolgstappen. Misschien kun je kosten verlagen, je verdienmodel aanpassen of extra financiering zoeken. Soms is stoppen de verstandigste stap.

Ook financiers kijken naar de levensvatbaarheid van je bedrijf. Zij beoordelen vooral hoe winstgevend je bedrijf is. Met goede cijfers sta je sterker als je een lening aanvraagt. Een boekhouder of accountant kan je helpen om je cijfers inzichtelijk te maken.

Toekomstcheck gebruiken

Wil je snel zien hoe je bedrijf ervoor staat? De Toekomstcheck van VNO-NCW en MKB Nederland geeft inzicht in de liquiditeit van je bedrijf. En hoe de komende twaalf maanden eruit kunnen zien. Ook zie je hoe je bedrijf reageert op verschillende scenario's.

Hoe bepaal je de levensvatbaarheid?

De financiële gezondheid van je bedrijf bepaal je met kengetallen. Belangrijke kengetallen zijn: rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en cashflow. De cijfers voor je berekeningen haal je uit je winst- en verliesrekening en balans. Die vormen samen de jaarrekening

Financiële kengetallen

Hieronder leggen we uit wat elk kengetal betekent en hoe je het berekent. Daarbij gebruiken we cijfers uit de voorbeeldbalans.

  • Rentabiliteit: laat zien of je bedrijf winstgevend is. Je vergelijkt de winst met het gemiddelde totaal geïnvesteerd vermogen (eigen vermogen + vreemd vermogen). Financiers vinden een rentabiliteit tussen 5% en 10% meestal voldoende. Hoger is beter.
    Bij een eenmanszaak, vennootschap onder firma (vof) of maatschap is een deel van de winst de arbeidsbeloning voor de ondernemer (ondernemersvergoeding). In het voorbeeld is dat 40.000 euro.

  • Solvabiliteit: geeft aan hoeveel eigen vermogen je hebt in verhouding tot het totaal. Hoe hoger dit percentage, hoe sterker je bedrijf financieel is. Financiers vinden 25% tot 40% een gezonde solvabiliteit. Je bent dan minder kwetsbaar. De norm voor solvabiliteit verschilt per branche, per soort bedrijf en per financier.

  • Liquiditeit: laat zien of je op korte termijn je rekeningen kunt betalen. Je kijkt naar de current ratio, quick ratio en netto werkkapitaal.

  • Cashflow: het verschil tussen wat je ontvangt en wat je uitgeeft. Cashflow noem je ook wel de kasstroom. Is de cashflow positief? Dan komt er meer geld binnen dan eruit gaat en heb je een positieve kasstroom. Bij een negatieve cashflow geef je meer uit dan er binnenkomt. Dan moet je kosten verlagen of extra financiering zoeken.

Voorbeeldbalans voor berekenen van kengetallen

Activa (bezittingen)Bedrag in euroPassiva (financiering)Bedrag in euro
Vaste activa (>1 jaar) Eigen vermogen 
  Vastgoed100.000  Eigen vermogen55.000
  Bedrijfsmiddelen25.000  
 
Vlottende activa (< 1 jaar) Lang vreemd vermogen 
  Voorraad25.000  Hypotheek80.000
  Debiteuren10.000Kort vreemd vermogen 
  Liquide middelen10.000  Crediteuren10.000
    Rekening-courantkrediet25.000
Totaal Activa170.000Totaal Passiva170.000

Financiële kengetallen berekenen

Rentabiliteit bereken je in drie stappen:

  1. Neem de nettowinst en tel daar de betaalde rente bij op. Trek daar de arbeidsbeloning van af.
  2. Deel de uitkomst door het gemiddeld totaal geïnvesteerd vermogen (het vermogen op 1 januari optellen bij het vermogen op 31 december en de uitkomst delen door 2).
  3. Vermenigvuldig de uitkomst met 100%. Dat is de rentabiliteit.

Rekenformule: (nettowinst + betaalde rente – ondernemersvergoeding) / (gemiddeld totaal geïnvesteerd vermogen) x 100% = rentabiliteit.

Rekenvoorbeeld eenmanszaak:
((45.000 + 2.500 – 40.000) / 50.000) × 100% = 15%

Rentabiliteit berekenen bij een bv

Bij een besloten vennootschap (bv) is de arbeid van de ondernemers al beloond via salaris of managementvergoeding.

  1. Neem de nettowinst en tel daar de betaalde rente en belasting over de winst bij op.
  2. Deel dit door het totaal vermogen.
  3. Vermenigvuldig de uitkomst met 100%. Dat is de rentabiliteit.

Rekenformule: ((nettowinst + betaalde rente + belasting over winst) / totaal vermogen) x 100% = rentabiliteit

Rekenvoorbeeld bv:
((50.000 + 25.000 + 15.000) / 800.000) × 100% = 11,25%

Je deelt je eigen vermogen door het totale vermogen. De uitkomst vermenigvuldig je met 100%. De uitkomst is de solvabiliteit.

Rekenformule: (eigen vermogen / totale vermogen) x 100% = solvabiliteit

Rekenvoorbeeld:
(55.000 / 170.000) × 100% = 32%

Current ratio

Laat zien of je je korte schulden kunt betalen uit de vlottende activa. Een waarde tussen 1,2 en 1,5 is gezond.

Berekening current ratio
  1. Tel de vlottende activa (inclusief debiteuren) op bij de liquide middelen.
  2. Deel de uitkomst door het kort vreemd vermogen (rekening-courantkrediet en crediteuren).
  3. De uitkomst is de current ratio.

Rekenformule: vlottende activa + liquide middelen / kort vreemd vermogen = current ratio

Specifieker: (voorraad + debiteuren + liquide middelen) / (rekening-courantkrediet + crediteuren) = current ratio

Rekenvoorbeeld:
(25.000 + 10.000 + 10.000) / (25.000 + 10.000) = 1,29

Quick ratio

Lijkt op de current ratio, maar zonder voorraad. Een waarde van minimaal 1 is goed.

Berekening quick ratio
  1. Tel de debiteuren bij de liquide middelen op.
  2. Tel het rekening-courantkrediet en de crediteuren bij elkaar op.
  3. Deel de uitkomst van 1 door die van stap 2.
  4. De uitkomst van de deling is de quick ratio.

Rekenformule:
(debiteuren + liquide middelen) / (rekening-courantkrediet + crediteuren) = quick ratio

Rekenvoorbeeld:
(10.000 + 10.000) / (25.000 + 10.000) = 0,57

Nettowerkkapitaal

Dit is het bedrag waarmee je je dagelijkse bedrijfskosten kunt betalen.

Rekenformule: vlottende activa + liquide middelen – kort vreemd vermogen = nettowerkkapitaal

Specifiek: (voorraad + debiteuren + liquide middelen) – (rekening-courantkrediet + crediteuren) = nettowerkkapitaal

Rekenvoorbeeld:
(25.000 + 10.000 + 10.000) – (25.000 + 10.000) = 10.000

Rekenvoorbeeld:
Een ondernemer heeft in een kwartaal 30.000 euro omzet en geeft 20.000 euro uit aan inkoop en kosten. De cashflow is dan 30.000 – 20.000 = 10.000 euro en positief.

Privé-inkomen

De financiële kengetallen zeggen iets over de financiële gezondheid van je bedrijf. Maar je bedrijf moet ook voldoende inkomen opleveren voor je privé-uitgaven. Ga na hoeveel privé-inkomen jij uit je bedrijf haalt. Financiers gebruiken richtbedragen voor het inkomen, zoals:

  • eenmanszaaak / vennootschap onder firma (vof): meestal minimaal 30.000 euro per ondernemer
  • man-vrouwfirma: samen ongeveer 45.000 euro
  • besloten vennootschap (bv): gebruikelijk loon van minimaal 58.000 euro (bedrag voor 2026)

Een lager inkomen kan soms ook, maar dan moet je uitleggen hoe jij je privéverplichtingen betaalt. Een privébegroting maken helpt hierbij.

Andere factoren bij levensvatbaarheid

Hoe je onderneemt en leiding geeft aan je bedrijf, heeft ook invloed op hoe levensvatbaar je bedrijf is. Dat geldt ook voor alles wat er op de markt en in de wereld gebeurt. Dat noem je omgevingsfactoren.

Ondernemerschap

Financiers kijken niet alleen naar cijfers. Ze kijken ook naar jou. Bijvoorbeeld naar je ervaring, je plannen, je netwerk en hoe je bedrijf is georganiseerd. Ze kijken ook naar je rechtsvorm, je activiteiten en je belangrijkste prestatiecijfers. Voor jezelf is het ook goed om naar deze factoren te kijken als je een oordeel wilt geven over hoe gezond je bedrijf is.

Omgevingsfactoren

Er zijn ontwikkelingen die je niet kunt beïnvloeden, maar die wel belangrijk zijn voor je bedrijf. Bijvoorbeeld:

  • veranderingen in economie en koopkracht
  • wetgeving
  • trends in jouw branche
  • nieuwe technologie
  • demografische ontwikkelingen
  • geo-politieke ontwikkelingen

Laat in je plannen zien hoe je met deze factoren omgaat.

Levensvatbaarheid van je bedrijf bepalen

Conclusie: wel of niet levensvatbaar?

Als je de financiële en niet‑financiële onderdelen berekent en uitdenkt, krijg je een duidelijk beeld van de levensvatbaarheid van je bedrijf. Zijn de cijfers voldoende? En zie je toekomstperspectief? Dan staat je bedrijf er in de basis goed voor.

Vallen de cijfers niet goed uit en zie je weinig mogelijkheden om te verbeteren? Dan is het verstandig om te kijken naar je opties. Bijvoorbeeld met een stappenplan van KVK:

Sparren over jouw persoonlijke situatie?

Elke situatie is anders. Daarom denken onze ondernemersadviseurs graag met je mee.

  • Ons advies is altijd gratis.
  • We zijn elke werkdag bereikbaar van 8.30 uur tot 17.00 uur.
  • Onze adviseurs kennen de praktijk en geven persoonlijk advies.

Bel het KVK Adviesteam